Özet (TL;DR) @ 2018-09-11T13:48:00.000Z: Ekonomist Prof. Dr. Aziz Konukman, Seyr-i Sabah programına yaptığı açıklamalarda Türkiye’nin mevcut ekonomik yapısını yorumladı. Konukman, orta vadeli program açıklamasının gecikmesinin yetkili…


Seyr-i Sabah

13:48 11.09.2018(Guncellendi 13:49 11.09.2018) URL'yi kısaltın

Ekonomist Prof. Dr. Aziz Konukman, Seyr-i Sabah programına yaptığı açıklamalarda Turkiye'nin mevcut ekonomik yapısını yorumladı. Konukman, orta vadeli program açıklamasının gecikmesinin yetkili kişilerin de onlerini gorememelerine ve ne olacağını bilmemelerine bağladı.

Dun açıklanan ekonomik buyume oranlarının ardından gozler tekrar ekonomideki gelişmelere çevrildi. Bir suredir ustunde yoğun tartışmalara neden olan ekonominin yakın donem geleceği konusu her kesimden farklı yorum gelmesine neden oldu. Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisat Fakultesi'nden Prof. Dr. Aziz Konukman, Seyr-i Sabah programında ekonominin mevcut durumuyla yakın donem geleceğini değerlendirdi:

' DÖVİZ REZERVLERİ CARİ AÇIK FİNANSMANINDA KULLANILDI'

"Berat Albayrak dengelemeye doğru gidiyoruz dedi. Bir başka bakan net ihracatın buyumeye katkısı iyi dedi. Ama herkes şunu unuttu: Birinci çeyrekteki yuzde 7 buyume oranının altına duştuk. Bu doğal da bir şey, 7 bandında surdurulmesi mumkun değil. Ama yandaş basını hatırlayın donem yediyle kapanacak diyen. Biz bunun olamayacağını soylemiştik.

Geçen seneden başlayan bir sureç var: Kredi Garanti Fonundan tutun maliye fonundaki gevşemeler, ortuk faizle piyasanın fonlanması. Politika faizi 8 iken piyasalar onun ustunden fonlanıyordu. Muazzam bir şekilde kredi ve para arzı genişliyordu. Zorlamayla ekonomi ısınmıştı. Bunun surdurulme şansı yoktu.

Instagram

Ayın 13'unde çok onemli bir karar bekleniyor faizlere dair. Onun dışında orta vadeli program açıklanacak. Eylulun ilk haftasının sonuna kadar açıklanacak. AKP hiçbir şekilde zamanında açıklayamıyor. Yasanın emrettiği takvim bir kenara itiliyor. Bu bir yol haritası. Siyasi otorite onumuzdeki uç yıl içinde buyume ve enflasyonun ortalaması, dolar kurum şu olacak açıklaması bu. Dolar cinsinden milli gelirimiz şu olacak, TL olarak bu olacak deniyor. Bunu verdiğiniz zaman ortalama dolar kurunu hesaplayabiliyorsunuz. Gecikmenin nedenini şuna bağlıyorum: Önlerini goremiyorlar. Kendileri bilmiyorlar ki bize soyleyebilsinler.

Faiz normalde bir takım ekonomik gostergelere bakar. Bunların başında enflasyon gelir. Eğer enflasyon almış başını gidiyorsa kurun orada kalması mumkun değil. Enflasyon gıda fiyatları ve kur artışından kaynaklanıyor. İğneden ipliğe zam demek sektorlerin fiyatları ustundeki etkisi. Bir 'input- output' tablosu var Turkiye'nin: Her sektorun kimden ne alıp kime ne verdiğini hesaplıyor. Hukumet istese beş dakikada fiyatlar ustunde ne tur etkisi olduğunu hesaplanabilir. Bu TÜİK tarafından cumhurbaşkanının onune konursa kimin ne kadar zam yaptığı fahiş olup olmadığı belirlenebilir. Hukumet şu anda kimin fırsatçılık yaptığını bilmiyor. Dolarla dolaylı ilişkisi olanlar bile fırsatçılık yapıp zam yapıyor. Dolardaki bir kuruşluk artışın sektorel fiyatlara etkisi ortaya konsa… Maliyet yapıları bilindiği için doğrudan ve dolaylı etkiler bilinebilir. Bu çalışmayı dahi yapmıyorlar.

Yandaş basın, hukumet ve cumhurbaşkanı dahil yuksek buyumenin faziletlerini anlatıyorlar. Şimdi bu havaları inmiş durumda. Bu kadar pompayla buyuyen bir ekonomi olur mu? Dolar kuru ve maliyetler aldı başını gidiyor. Üretici fiyatları yuzde 32 arttı. Tuketici fiyatları yuzde 17. Tuketici fiyatlarından iki misli artmış uretici fiyatları. Bir sure sonra bunlar tuketici fiyatlarına yansıyacak. Bugun 18 gozuken fiyatlar 20-25 bandına gidebilir. Bu da ciddi anlamda fiyat artışı anlamına gelir. Bu fiyat artışlarından alıcı bulabilir misiniz? Reel olarak ne oluyor gelirleri? Eriyor. Eriyince şehirlerarası otobuse mi binecek? Daha az binecek. Daha az sinemaya gidecek. Mallara talep olmayınca firmalar uretim kapasitelerini kısacak. Kapasite kullanım oranları duşecek. Yatırımsızlık ortamı oluşacak. Bunun adı stagflasyondur. Hem fiyatlar artıyor hem işsizlik artıyor demek bu.

Bizim sistemin adı dalgalı kur. Bu, kuru piyasalara bırakmak demek. Bir de kirli dalgalanma var. Merkez bankası buna kayıtsız kalamaz. Elindeki rezervi piyasaya surer. Bunları uzun suredir yapamıyor merkez bankası. Yeteri kadar rezervi yok. Bunu yapmak kurun pahalı olduğunda oldukça pahalı. Şimdi herkes merkez bankasına doviz sık da aşağı çek diyor. Ama bunu bile kullanamıyor çunku cari açığın finansmanında kullanılıyor. Kuru etkilemeyi bırak, biz bunu cari açığın finansmanında erittik zaten."