Özet (TL;DR) @ 2018-09-08 08:23:09.738674: Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği (KLİMİK) Başkanı Prof. Dr. Alpay Azap ve Dernek Yönetim Kurulu Üyesi Prof.Dr. Serap Şimşek Yavuz şarbonun hiçbir zaman kitlesel ölümlere…


Şarbonun ABD ve AB ulkelerinde gittikçe azalmasına rağmen Asya, Afrika ve Guney Amerika ulkelerinde hala endemik olarak gorulebildiğini soyleyen Prof. Dr. Serap Şimşek, "Ülkemizde yıllar içinde gorulme sıklığı azalmıştır ancak başta Doğu Anadolu Bolgesi olmak uzere birçok ilde hem hayvanlarda hem de insanlarda şarbon olguları hala gorulmektedir. 2017 yılında Sağlık Bakanlığı'na 37 insan şarbonu olgusu bildirilmiş olup, bu rakam Avrupa'da yer alan ulkeler içinde en yuksek rakamdır. Şarbon, ABD'de 2001 yılında gorulen biyoteror saldırısı ve damar içi ilaç bağımlılarında gorulen injeksiyon şarbonu nedeniyle gelişmiş ulkelerde de hala onemini korumaktadır."

" ÖLÜM ORANI YÜZDE 2'NİN ALTINDADIR"

Deri şarbonunun en sık gorulen şarbon turu olduğunu soyleyen Prof. Dr. Yavuz sozlerine şoyle devam etti: "Deri şarbonu, olen ya da hasta hayvanların kesilmesi, derisinin yuzulmesi, etlerinin ayrıştırılması sırasında şarbon sporlarının deriye bulaşmasıyla gelişir. Hastalığın en sık gorulen şekli olup olguların yuzde 95'ini oluşturur. Ülkemizde de en yaygın olarak gorulen deri şarbonudur. Halk arasında kara kabarcık veya çoban çıbanı diye de bilinir. Şarbon sporlarının kesik, kaşıma veya sinek ısırması gibi kuçuk travmalarla deriye girmesini, yaklaşık 1-7 gun arası bir kuluçka suresinden sonra giriş yerinde kaşınma ve yanma ile ortaya çıkan ilk klinik bulgular izler. Deri lezyonu kırmızı ufak bir kızarıklık (makul) olarak başlar,sonra kabarır ve sivilce benzeri bir gorunum (papul) alır. Bir-iki gun içinde lezyon genişler, içi sıvı dolu bir vezikul oluşur. Bu lezyonun etrafı şiş ve kızarık bir alan ile çevrili olup ağrısızdır. Birkaç gun içinde vezikul içindeki sıvı bulanır, koyu, siyahımsı bir renk alır, daha sonra da vezikul patlayarak, keskin kenarlı, ortası çokuk siyah bir ulser oluşur.Ülserinçapı altı-dokuz cm'ye kadar ulaşabilir. Siyah ulseri çevreleyen doku geniş, çok odemli ve kırmızıdır. Bu kızarıklık bazen bolgesel lenfduğumlerine kadar ilerler. Lenf duğumu şiş ve ağrılıdır. Yuz ve boyun bolgesinde gorulen tablolar daha ciddi seyreder. Deri şarbonlu olgularda, antibiyotiklerin olmadığı donemlerde yuzde 20'ye varan olum oranları bildirilmekle birlikte, gunumuzde etkili antibiyotik tedavisiyle olum oranı yuzde 2'nin altındadır."

" ETTE KIRMIZI YER KALMAYINCAYA KADAR PİŞİRİLMELİ"

Prof. Dr. Alpay Azap ise şarbondan korunmak için ette kırmızı hiçbir yer kalmayıncaya kadar pişirilmesinin yeterli olduğunu belirtti ve şunları soyledi: "Etlerin iyi pişirilmesi, etlerin kesildiği yuzeylerle ve malzemelerle çiğ sebze ve meyvelerin temas ettirilmemesi, hasta hayvanların kesilmemesi, hasta veya olmuş hayvan etlerinin tuketilmemesi, hayvan kesimlerinin bu konunun uzmanları tarafından ve uygun kişisel koruyucu malzemeler (onluk, eldiven, maske vb.) kullanarak yapılması sayılabilir. Şarbonlu olduğundan şuphelenilen hayvanların kesilmesi ve yuzulmesi engellenmeli, imha sureçleri takip edilmeli, enfekte hayvanı taşıyan nakil araçları dezenfekte edilmelidir. Çiftlik çalışanlarının kıyafet ve el temizliği konusunda onerilen kuralları takip etmesi gerekir. Şarbonun kontrol alına alınması, tum ulkeyi kapsayan merkezi planlama ve sıkı denetimlerle sağlanabilir.En onemli konular hayvanların ve hayvan hareketliliğinin, aşılanmasının,ithalinin sıkı denetimlerle uygun şekilde yapılması, hayvan sağlığının bildirime tabi tutulmasıdır. Etler farklı kalınlıklarda ve farklı şekillerde (kıyma, pirzola, kuşbaşı, kalın biftek vb) hazırlandıkları için belli bir pişirme suresi ve sıcaklık onerisi yapmak mumkun değildir. Ancak basit olarak etlerin içinde kırmızı bolum kalmayacak şekilde pişirilmiş olması yeterli kabul edilir."

" İNSAN ŞARBONLARINON YÜZDE 95'İ HAFİF SEYİRLİ"

Pişirme kurallarına dikkat ederek et ve sut urunlerinin tuketilebileceğini soyleyen Prof. Dr. Azap, "Yukarıda değinilen hususlara dikkat edilmek kaydıyla et ve sut / sut urunleri tuketimi bir risk oluşturmaz. Ayrıca gıdaların tuketilmesi yoluyla şarbon gelişme olasılığı, bakterilerin mide asidine duyarlı olması ve inokulum dozunun (enfeksiyon için gerekli bakteri miktarı) yuksek olması nedeniyle nadir gorulmektedir. Nitekim insan şarbonu olgularının yuzde 95'i genellikle hafif seyirli ve tedavi edilebilir bir form olan cilt şarbonu şeklinde karşımıza çıkmaktadır" dedi.