İran'ın başkenti Tahran'da düzenlenen Suriye konulu Türkiye-İran-Rusya Üçlü Zirvesi'nin ortak bildirisinde, Türkiye, Rus...

Özet (TL;DR) @ 2018-09-07T15:55:00.000Z: İran'ın başkenti Tahran'da düzenlenen Suriye konulu Türkiye-İran-Rusya Üçlü Zirvesi'nin ortak bildirisinde, Türkiye, Rusya ve İran'ın Suriye krizine askeri çözüm getirilemeyeceği ve İdlib'deki durumun…

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin Tahran'da gerçekleştirdiği Suriye konulu uçlu zirvenin ardından ortak bildiri yayımlandı.

Bildiride, uç liderin 4 Nisan 2018'de Ankara'da duzenlenen ikinci zirveden sonra Suriye'de meydana gelen gelişmeleri değerlendirdiği belirtildi.

Liderlerin ayrıca, Astana formatının Ocak 2017'den bu yana sağladığı başarılardan, ozellikle de Suriye genelindeki şiddetin azaltılmasında katedilen ilerlemeden ve ulkede barış, guvenlik ile istikrara yapılan katkıdan duydukları memnuniyeti ifade ettikleri aktarıldı.

12 MADDEL İK BİLDİRİDE NELER VAR?

1. Astana formatının Ocak 2017'den bu yana sağladığı başarılardan, ozellikle de Suriye Arap Cumhuriyeti genelindeki şiddetin azaltılmasında katedilen ilerlemeden ve ulkede barış, guvenlik ile istikrara yapılan katkıdan duydukları memnuniyeti ifade etmişlerdir.

2. Suriye Arap Cumhuriyeti'nin egemenliği, bağımsızlığı, birliği ve toprak butunluğu ile BM Şartı'nın amaç ve ilkelerine olan kuvvetli ve devam eden taahhutlerini vurgulamış ve bunlara herkes tarafından saygı gosterilmesi gerektiğinin altını çizmişlerdir. Kim tarafından gerçekleştirildiğine bakılmaksızın, hiçbir eylemin bu ilkelere halel getirmemesi gerektiğini yinelemişlerdir. Terorle mucadele kisvesi altında sahada yeni gerçeklikler yaratılmasına dair her turlu girişimi reddetmiş, Suriye'nin egemenliği ve toprak butunluğu ile komşu ulkelerin ulusal guvenliğini zayıflatmayı amaçlayan ayrılıkçı gundemlere karşı durma kararlılıklarını ifade etmişlerdir.

3. Sahadaki guncel durumu ele almışlar, 4 Nisan 2018 tarihinde Ankara'da yapılan son toplantılarının ardından Suriye Arap Cumhuriyeti'yle ilgili meydana gelen gelişmeleri değerlendirmişler ve aralarındaki mutabakat uyarınca uçlu eşgudumu surdurmek hususunda hemfikir kalmışlardır. Bu çerçevede, İdlip gerginliği azaltma bolgesindeki durumu goruşmuşler ve bu konuyu yukarıda belirtilen ilkelere ve Astana formatını tanımlayan işbirliği ruhuna uygun olarak ele almayı kararlaştırmışlardır.

4. BM Guvenlik Konseyi tarafından terorist olarak tanımlanan DEAŞ, Nusra Cephesi ile El Kaide veya DEAŞ'la bağlantılı tum diğer bireyler, gruplar, teşebbusler ve oluşumların tamamen ortadan kaldırılması amacıyla aralarındaki işbirliğini surdurme kararlılıklarını teyit etmişlerdir. Terorle mucadelede, yukarıda belirtilen terorist grupların ateşkes rejimine katılmış veya katılacak olan silahlı muhalif gruplardan ayrıştırılmasının sivil zayiatın onlenmesi bakımından da dahil olmak uzere buyuk onem arzettiğinin altını çizmişlerdir.

5. Suriye ihtilafına askeri çozum getirilemeyeceğine ve ihtilafın yalnızca muzakere edilmiş bir siyasi sureç yoluyla sona erdirilebileceğine dair inançlarını yinelemişlerdir. Siyasi surecin Soçi'de duzenlenen Suriye Ulusal Diyalog Kongresi'nin kararları ve BM Guvenlik Konseyi'nin 2254 sayılı kararıyla uyumlu olarak ilerletilmesi amacıyla aralarındaki aktif işbirliğini surdurme kararlılıklarını teyit etmişlerdir.

6. Suriyelilerin onculuğunde ve sahipliğinde bir siyasi çozume ulaşma surecini ilerletme amaçlı ortak çabaları surdurme konusundaki kararlılıklarını yinelemişler ve Anayasa Komitesi'nin kurulması ile çalışmalarının başlatılmasına yardımcı olmaya yonelik taahhutlerini vurgulamışlardır. Kıdemli memurları ile Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin Suriye Özel Temsilcisi arasındaki yararlı istişarelerden duydukları memnuniyeti vurgulamışlardır.

7. Butun Suriyelilerin normal ve huzurlu bir hayata yeniden kavuşmalarına ve acılarının hafifletilmesine yonelik tum çabalara destek olma ihtiyacını vurgulamışlardır. Bu bağlamda, ilave insani yardım gondermek, insani mayın temizliği faaliyetlerini kolaylaştırmak, sosyal ve ekonomik tesisler de dahil olmak uzere temel altyapı unsurlarını eski haline getirmek ve tarihi mirası korumak suretiyle Suriye'ye yapılan yardımı artırmaları için başta Birleşmiş Milletler ve insani ajansları olmak uzere uluslararası topluma çağrıda bulunmuşlardır.

8. İhtiyaç duyan tum Suriyelilere hızlı, guvenli ve kesintisiz insani erişim sağlanmasını kolaylaştırma yoluyla, sivillerin korunması ve insani durumun iyileştirilmesini hedefleyen ortak çabaları surdurmedeki kararlılıklarını yinelemişlerdir.

9. Sığınmacıların ve ulke içinde yerlerinden edilmiş kişilerin Suriye'de ikamet ettikleri asıl yerlere guvenli ve gonullu olarak geri donuşleri için gerekli şartların oluşturulması ihtiyacının altını çizmişlerdir. Bu amaçla, Birleşmiş Milletler Multeciler Yuksek Komiserliği (BMMYK) ve diğer uluslararası uzmanlık kuruluşları da dahil olmak uzere, ilgili tum taraflar arasındaki eşgudum ihtiyacını vurgulamışlardır. (Suriyeli multeciler ve ulke içinde yerlerinden edilmiş kişiler hakkında uluslararası bir konferansın toplanması fikrini değerlendirmek hususunda mutabık kalmışlardır.)

10. BM ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) uzmanlarının katılımıyla yurutulen, alıkonulanlar/kaçırılanların serbest bırakılması, cenazelerin teslimi ve kayıp şahısların tespiti Çalışma Grubu'nun faaliyetlerindeki ilerlemeyi memnuniyetle karşılamışlardır.

11. Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Sayın Vladimir Putin'in daveti uzerine, bir sonraki toplantılarını Rusya Federasyonu'nda yapmayı kararlaştırmışlardır.

12. Rusya Federasyonu ve Turkiye Cumhuriyeti Devlet Başkanları, Tahran'daki Üçlu Zirve'ye evsahipliği yapmalarından oturu İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Hasan Ruhani'ye içten teşekkurlerini sunmuşlardır.