Özet (TL;DR) @ 2018-09-06T07:07:33.000Z: Temel gıda maddelerine gelen zamlar son günlerin en önemli gündemi. Maliyetler, kurdaki yükseliş, tarladaki verimsizlik gibi sebeplerle fiyatlarda yükseliş yaşandı. Ancak Bayrampaşa Mega Center Kuru…


Turkiye

07:07 06.09.2018URL'yi kısaltın

Temel gıda maddelerine gelen zamlar son gunlerin en onemli gundemi. Maliyetler, kurdaki yukseliş, tarladaki verimsizlik gibi sebeplerle fiyatlarda yukseliş yaşandı. Ancak Bayrampaşa Mega Center Kuru Gıda Hali'ndeki toptancılar farklı bir iddia ortaya attı. Toptancılar, piyasadaki buyuk oyuncuların aralarında anlaştığını soyledi.

Hurriyet'ten Burak Coşan'ın haberine gore, son donemlerde vatandaşın en onemli gundemi birçok urunde yaşanan fiyat artışı. Özellikle temel gıda maddeleri arasında yer alan un, yağ, salça, pirinç, mercimek, kuru fasulye, nohut gibi urunler aşırı derecede zamlandı.

Toptancılarda 50 kilogramlık unun fiyatı 75 TL'den 95 TL'ye, 4.5 kilogramlık salça 20 TL'den 50 TL'ye, 18 litrelik yağın fiyatı ise 86 TL'den 112 TL'ye çıktı. Zamlar bunlarla sınırlı kalmadı. Bir kilogram pirincin fiyatı, 3.2 TL'den 4.8 TL'ye, bir kilogram kuru fasulyenin fiyatı 3.7 TL'den 6.6 TL'ye, 1 kilogram mercimek fiyatı 2.8 TL'den 3.6 TL'ye, nohutun fiyatı ise 6.5 TL'den 9.4 TL'ye kadar yukseldi. Fiyatları aldığımız toptancılar tum bu zamların 3-4 aylık sure zarfında gerçekleştiğini belirtti.

Bu urunlerin fiyatlarının yukselmesinde artan maliyetler, doviz kurundaki yukseliş, ekim alanlarının daralması, urunlerdeki verim kaybı gibi nedenlerin başı çektiği ifade ediliyor. Ancak asıl nedenin soz konusu urunleri elinde bulunduran sektordeki buyuk oyunculardan kaynaklandığı iddia edildi. Bayrampaşa Mega Center Kuru Gıda Hali'ndeki toptancılar, bu firmaların artan maliyetler ve kurlardaki yukselişi one surerek, neredeyse tum urunlere zam yaptığını ileri surdu. 'Stokçuluk mu yapılıyor' diye sorduğumuz toptancılar, "Burada malı depoya koyup satmamayı kastediyorsanız boyle bir durum yok. Ancak depolarında tonlarca urun olan buyuk oyuncular aralarında anlaşarak fiyatları yukarı çekiyorlar. İsteyen herkes urun alabiliyor ama yuksek fiyat verirse. Buna stokçuluk denmez, bu fırsatçılıktır" şeklinde cevap verdi.

(C) AA /

EK İM ALANLARI AZALDI

Her ne kadar yuksek zammın sebebi 'fırsatçılık' olarak gosterilse de maliyet artışı ve verim kayıplarının da fiyatların artmasında etkisi bulunuyor. Turkiye'nin salçalık domates ihtiyacının yuzde 40'ını karşılayan Karacabey'in Ziraat Odaları Birliği Başkanı Erhan Erdem de salçalık domateste çiftçi cephesinde yaşananları anlattı. Son 3 yıldır salçalık domatesin kilogram fiyatının 25 kuruş olduğunu belirten Erdem, "Ancak bu yıl fiyatlarda bir yukseliş yaşandı. Fiyatların yukselmesinde ilaç, gubre ve mazot fiyatlarının yukselmesinin etkisi var. Asıl etki ise salçalık domatesin ekim alanlarının azalmasında. Salça fabrikaları çiftçiden taahhutle aldığı salçalık domatesin kilogramına 45 kuruş verdi. Taahhut dışında fazla uretilen salçalık domatesin fiyatı ise piyasada 65 kuruşa kadar yukseldi" diye konuştu. Bir kilogram salçanın 6.7 kilogram domatesten imal ediliğini soyleyen Erdem, "Salça ureticilerinin bir kilogram salça uretmek için sadece domatese harcadığı para 3.5-4 TL civarında. Bundan sonrası için oluşan fiyatlar konusunda tuketicinin değerlendirme yapması gerekiyor" ifadelerini kullandı.

REKOLTE D ÜŞTÜ

(C) REUTERS / Mike Hutchings

Trakya'den Kaya Kardeşler Un firmasının yoneticilerinden Yılmaz Kaya da un fiyatlarındaki yukselişle ilgili değerlendirmelerde bulundu. 15 gun once 50 kilogramlık unun fiyatının 75 TL'den 95 TL'ye çıktığını dile getiren Kaya, "Fiyatların artmasının en buyuk nedenlerinden biri buğdayın az olması. Geçen yıl 10 bin ton buğday almıştık, bu sene sadece 3 bin ton buğday alabildik. Özellikle Trakya bolgesindeki buğday aşırı yağışlardan dolayı zarar gordu. Yemlik oldu. Rekolte duşuk geldi. Kaliteli buğdaya ulaşamadık. Kurlardaki yukselişten dolayı bir artış olduğunu soylemek zor. Buğdaydaki rekolte duşmeseydi un fiyatları da boyle artmazdı" dedi. Bir başka un ureticisi de ekmeklik buğdayın yurtdışından gelmesi sebebiyle kurlardaki yukselişten etkilenildiğinin altını çizdi.

' MALİYETLER YÜKSELDİ'

Yağ fiyatlarında yaşanan yukselişle ilgili olarak Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği Başkanı Tahir Buyukhelvacıgil değerlendirmelerde bulundu.

(C) AA / Arşiv

Geçen yıl ayçiçeğinin ton fiyatının 1800 TL, bu yıl ise 2350 TL civarlarında olduğunu dile getiren Buyukhelvacıgil, "Hasat daha yeni başladı. Yaklaşık 1 milyon ton ayçiçek bekliyoruz. Ancak ihtiyaç 3 milyon ton. Geri kalan yurtdışından temin ediliyor. Ayrıca yağı koyduğumuz pet şişeler ve tenekelere de zam geliyor. Pet şişeler de yurtdışından geliyor. Piyasada tenekenin hammaddesi sacı bulmak bile zorlaştı. Diğer yandan sanayiyi yakından ilgilendiren doğalgaz ve elektriğe de zam geldi. Durum boyleyken bile yağ sanayicisi 1.5 yıldır 5 kilogram yağı 28-30 TL'den satıyordu. Son donemde fiyat 36 TL'ye geldi. Yağ sanayicisi duşuk karla satış yapıyor. Boyle bir durum yaşanırken yağ stoklanıyor demek ise hiç doğru değil. Elde mal yok ki stok olsun. Ürettiğimiz ham yağın maliyeti bile tonda 5 bin 500 TL civarında" ifadelerini kullandı.

Tarım Bakanlığı'nın çiftçiye birçok destek verdiğine de değinen Buyukhelvacıgil sozlerini şoyle surdurdu:

"Ancak yeni donemde bu desteklerin artmasını bekliyoruz. Çunku ayçiçekte yurtdışına yuzde 65-70 bağımlıyız. Mısır, buğday gibi urunler de stratejik sayılmalı. Boylece bu urunlerden çıkan kuspe de yem olarak hayvancılığa kazandırılabilir."