Özet (TL;DR) @ 2018-09-06T07:12:26.000Z: Suriye'de Esad rejimi, Rusya ve İran'ın desteğiyle ülke topraklarının yarısında yeniden hakim duruma geldi. Diğer bölgeler ise Türkiye dahil dış güçlerin desteğindeki gruplar arasında bölünmüş…


2011 yılında başlayan iç savaşta 2015 yılına gelindiğinde Beşar Esad rejimi Suriye'nin beşte birinden azını kontrol edebiliyordu.

Rusya'nın savaşa girmesinden sonra Şam yonetimi geniş bolgeleri yeniden ele geçirdi, Esad guçlerinin hakimiyeti ulke yuzolçumunun yarısına kadar yayıldı.

Şam yonetimi Suriye'nin nufusça kalabalık bolgeleriyle buyuk kentlerini, Akdeniz kıyı şeridini, Lubnan ve Ürdun sınırlarının buyuk bolumu ile ulkenin orta kesimlerini ve onemli doğalgaz rezervlerini kontrol altına aldı.Ülkenin Esad rejimi kontrolu dışındaki bolgelerinde ise silahlı muhalif gruplar, sıkça değişen adlar altında ve dış guçlerin dolaylı ya da doğrudan desteğiyle faaliyet gosteriyor.

İ DLİB'DE KİMLER VAR?

Yabancı bir ulkenin doğrudan askeri varlığıyla desteklenmeyen muhalif gruplar, sadece İdlib vilayetinin buyuk bolumu ile Lazkiye, Hama ve Halep vilayetlerindeki kuçuk bolgelerle sınırlı.Bu bolgenin en guçlu muhalif grubunu, El Kaide'nin eski Suriye kolu Nusra'nın başını çektiği Heyet Tahrir Şam orgutu oluşturuyor. Eski adı Nusra Cephesi olan bu oluşum Birleşmiş Milletler, ABD ve Turkiye tarafından teror orgutu olarak tanımlanıyor.İdlib'deki bir diğer muhalif grup, Turkiye onderliğinde oluşturulan ve çeşitli muhalif grupları çatısı altında toplayan Suriye Ulusal Kurtuluş Cephesi.Birleşmiş Milletler verilerine gore Turkiye sınırındaki İdlib vilayetinde yaşayan uç milyon Suriyelinin yaklaşık yarısı bolgeyi terk etmiş bulunuyor.Halep gibi hukumet kuvvetlerinin eline geçen bolgelerden Esad ile yapılan anlaşmalar uyarınca tahliye edilen silahlı muhalifler de İdlib vilayetine yerleştirilmişti. Esad yonetiminde yaşamaktansa tahliyeyi tercih eden bu savaşçıların sayısının 500 bin kadar olduğu tahmin ediliyor.Bir yıl once Turkiye, Rusya ve İran çatışmaları onlemek amacıyla İdlib'in çatışmasızlık bolgesi ilan edilmesi uzerinde anlaşmışlardı. Ancak çatışmasızlık bolgesinin şartları resmen açıklanmamış ve cihatçı gruplar bu uzlaşmaya dahil edilmemişti.Turk ordusunun muhaliflerle hukumet kuvvetleri arasındaki hatta gozlem noktaları bulunuyor.

T ÜRKİYE DESTEKLİ MUHALİFLER

Turkiye 2016 ve 2018 yıllarında Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı operasyonlarıyla muhalif gruplara destek amacıyla iki kez Suriye'de operasyon gerçekleştirmiş ve batıda Afrin'den doğuda Fırat Nehri'ne kadar uzanan bir guvenlik kuşağı oluşturmuştu.Turkiye bu bolgelerde yerel yonetim ve kolluk guçleri kurulmasına yardımcı olmuş, okul ve hastaneler açmış posta ve diğer kamu hizmetlerini ustlenmişti.Turkiye'nin desteklediği bolgedeki muhalif gruplar Esad rejimine karşı olmakla birlikte Turkiye'nin mudahalelerinden bu yana hukumet kuvvetleriyle çarpışmadılar.İdlib gibi bu bolgeye de Suriye kuvvetlerinin eline geçen Doğu Guta ve diğer yerleşimlerden çekilen silahlı gruplarla siviller yerleştirildi.Kurtler Turkiye ve Suriyeli muhalif grupları Afrin operasyonunda ele geçirilen Kurt yerleşimlerine diğer bolgelerden kaçan Suriyelileri yerleştirmekle suçluyorlar. Turkiye ve muhalifler bu suçlamayı reddediyor.

TANF 'DAKİ MUHALİF GRUPLAR VE AMERİKAN BİRLİKLERİ

ABD 2016 yılında Ürdun ve Irak sınırları yakınındaki çolluk bolge Tanf'ta askeri us kurdu. Bu uste Megavir el Tavra savaşçılarının Amerikan askerleri tarafından eğitildiği one suruluyor.

Şam - Bağdat karayolu yakınlarındaki ussun geniş çevresini kontrol eden ABD birlikleri burada kuş uçurtmuyor, karayolunu kullanmaya ve usse yaklaşmaya çalışanlara derhal ateş açıyor.

SUR İYE DEMOKRATİK GÜÇLERİ VE MÜTTEFİKLER Kurtlerin Halk Savunma Birlikleri (YPG), hukumet kuvvetlerinin batıdaki isyancılarla savaşmak uzere 2012 yılında bolgeden çekilmesinden sonra ulkenin kuzeydoğusundaki geniş bir alanı kontrol altına aldı.ABD'nin desteğindeki YPG, 2014 yılında bolgeye ilerleyen DAEŞ ile mucadele amacıyla diğer silahlı gruplarla birleşti.ABD ve muttefiklerinin yardım ettiği Kurt ve Arap milisleri Suriye Demokratik Guçleri (SDG) adı altında toplandı.SDG Suriye topraklarının Fırat'ın doğusunda kalan yaklaşık dortte birini kontrol ediyor. DAEŞ'in eski merkezi Rakka ile ulkenin en zengin petrol yatakları da bu bolgede bulunuyor.SDG 2016 yılında Fırat'ın batısındaki Menbiç'e de girdi. Turkiye, PKK'nın uzantısı olarak gorduğu YPG'nin Fırat'ın batısına geçmesine goz yumulmayacağını açıklamıştı.SDG ile bağlantılı yerel milisin elindeki Menbiç'in durumu Turkiye ile ABD arasındaki goruşmelerin gundeminde de yer alıyor.

DAE Ş

Suriye'nin doğusunu neredeyse tamamen ele geçiren DAEŞ, 2016 ve 2017 yıllarında hukumet kuvvetleri ve ABD desteğindeki SDG tarafından, işgal ettiği topraklardan suruldu.DAEŞ'in elinde sadece Fırat'ın Irak sınırı yakınlarındaki dar bir alanla Suriye çollerindeki bir iki kuçuk bolge kaldı.

Ancak DAEŞ "hilafet devletini" kaybetmekle birlikte, duzenlediği ani gerilla saldırılarıyla kendinden hala soz ettirebiliyor.