Obama'nın 2013-17 yılları arasındaki Dışişleri Bakanı John Kerry, Suriye savaşının başlamasından bir yıl önce, Esad'ın, ...

Özet (TL;DR) @ 2018-09-04T14:02:00.000Z: Obama'nın 2013-17 yılları arasındaki Dışişleri Bakanı John Kerry, Suriye savaşının başlamasından bir yıl önce, Esad'ın, Obama ve Netanyahu'ya gizli mektup ilettiğini öne sürdü. Kerry, Suriye liderinin…

(C) AA / Samuel Corum

Eski ABD Başkanı Barack Obama'nın 2013-17 yılları arasındaki Dışişleri Bakanı John Kerry'nin anılarının bugun yayımlanmasıyla Suriye savaşı ve Ortadoğu barış surecinin perde arkasındaki bazı pazarlıklar su yuzune çıkmaya başladı.

İsrail'in Haaretz gazetesinin kitaptan yaptığı alıntılarda, Kerry'nin Suriye savaşına ve Devlet Başkanı Beşar Esad'a geniş yer ayırdığı gozlendi.

' HER GÜN DÜŞÜNÜYORUM'

Eski ABD Dışişleri Bakanı, ''Her gun ekstradır'' (Every Day is Extra) başlıklı anı kitabında Suriye'den 'Obama yonerimden geride kalan açık bir yara' diye soz ederken ''Her gun bu meseleyi duşunuyorum'' dedi.

ESAD 'LA İLK GÖRÜŞME 2009'DA

Suriye savaşının 2011'de başlamasının oncesinde, 2010 yılında Devlet Başkanı Beşar Esad'ın İsrail'le barış yapma konusunda gizli teklif ilettiğini aktaran Kerry, birçok kez biraraya geldiği Esad'la ilk uzun goruşmesini 2009 yılında Senato Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı sıfatıyla Şam'ı ziyaret ettiğinde gerçekleştirdiğini belirtti.

In his book "Every Day is Extra," Kerry writes at length about Syria, which he describes as an "open wound" left behind by the Obama administration and an issue that he thinks about "every day." https://t.co/H2WJQ4qwMU

-- Marah Bukai مرح البقاعي (@marahbukai) 4 Eylul 2018

​ YALANCILIK SU ÇLAMASI

''İlk goruşmemizde (2007'de) İsrail'in bombardıman duzenlediği Suriye'nin nukleer santrali konusunda kendisine kafa tuttum. Bunun nukleer bir tesis olduğu ayrıntılı şekilde kamuoyunun bilgisine sunulmuştu. Tartışma goturur yanı yoktu'' diyen Kerry, 'Esad'ın bu olguları baş başa kaldıklarında bile inkar ettiğini' ifade etti:

''Esad gozumun içine bakıp bana bunun nukleer tesis olmadığını soyledi, başka şeylerden konuşurkenki duygusu ve tonlamasıyla soyledi. Aptalca bir yalandı, kesinlikle kabul edilemezdi, ama hiç tereddut etmeksizin yalan soyluyordu.''

' HER ŞEY MÜZAKERE EDİLEBİLİR'

Esad'ı İran bağlantılı Lubnanlı Şii orgut Hizbullah'a verdiği destekle ilgili de sıkıştırdığını dile getiren Demokrat Partili siyasetçi, Suriye Devlet Başkanı'nın ''Her şey muzakare edilebilir'' karşılığını vererek İsrail'le muzakereler çerçevesinde politika değişikliğine gidebileceğinin işaretini verdiğini ileri surdu.

' GÖRÜŞMEDE MEKTUP FİKRİ DOĞDU'

İsrail başbakanları İzak Rabin, Şimon Peres, Ehud Barak, Ehud Olmert ve Benyamin Netanyahu'nun 1990'lardaki donemlerinde İsrail ile Suriye arasında barış anlaşmasına varma girişimlerinin başarısızlığa uğradığını hatırlatan eski ABD'li bakan, buna rağmen o donemde Esad'ın İsrail'le anlaşmaya varmakla ilgilendiğini kaydetti.

''İsrail'e 1967'de kaybedilen Golan Tepelerini geri kazanma umudu uzerinden İsrail'le ciddi barış muzkarelerine oturabilmek için ne yapmak gerektiğini sordu'' diyen Kerry, şoyle devam etti:

''Ona dedim ki, eğer ciddiyseniz, ozel bir teklifte bulunmalısınız. O da bana bunun nasıl bir teklif olması gerektiğini sordu. Duşuncelerimi paylaştım. Başdanışmanına Esad'dan Başkan Obama'ya şeklinde bir mektup taslağı yazma talimatını verdi.''

' ÇOK ŞEYE RAZI GELEBİLİRDİ'

Esadın mektupta Obama'dan İsrail'le yeniden barış goruşmelerine geçilmesini desteklemesini istediğini ve ''Suriye İsrail'in Golan'ı iadesi karşılığı bir dizi adım atmaya isteklidir'' dediğini aktaran Kerry, ''Babası Hafız Esad Golan'ı geri alma girişiminde başarısız olmuştu, dolayısıyla Golan karşılığı yapmaya razı olacağı çok şey vardı'' değerlendirmesini yaptı.

MEKTUBU ÖNCE NETANYAHU, SONRA OBAMA GÖRDÜ

Ertesi gun Şam'dan İsrail'e uçan ve Esad'ın mektubunu Netanyahu ile paylaşan Kerry, ''Esad'ın bu kadar ileri gitmeye, daha once razı geldiğinin onemli olçude otesine geçmeye istekli olmasına şaşırdı'' dedi.

G ÜVEN ARTIRICI ÖNLEMLER TALEBİ

Ardından Esad'ın mektubunu Washington'a goturen Kerry, Obama yonetiminin Esad'dan ne kadar ciddi olduğunu gostermesi için hem ABD hem de İsrail'e yonelik guven artırıcı onlemleri devreye sokmasını istediğini belirtti.

KA Ç HAYAL KIRILDI BEYAZ SARAY'IN GÖNLÜNDE?

Guven artırıcı onlemlere Hizbullah'a silah transferlerinin kısman durmasının da dahil olduğunu aktaran Kerry, Esad'ın vaatlerini tutmayarak Obama yonetimini hayal kırıklığına uğrattığını ifade etti:

''Esad'ın Hizbullah'la ilgili kendisine durdurmasını soylediğimiz davranışları aynen devam ettirdiğini duyuyordum. Hayal kırıklığı vericiydi, ama şaşırtıcı değildi.''

Ancak İsrail-Suriye barış muzkarelerini Netanyahu ''Şartlar uygun değil'' gerekçesiyle reddetmişti.

Obama'nın ilk doneminde Suriye'yi kıyamet yerine çeviren Hillary Clinton'dan sonra ikinci donemindeki dışişleri bakanı olan Kerry, kitabın devamında Esad'dan son derece olumsuz ifadelerle soz etti.

' KENDİ HALKINI GAZLAYIP ÖLDÜRDÜ'

''Aranızda bir metre mesafe varken suratınıza yalan soyleyebilen bir adam, kendi halkını gazlayıp oldurdukten sonra dunyaya kolaylıkla yalan soyleyebilir'' iddiasına bulunan Demokrat Partili siyasetçi, 2013 yazında Şam'ın Doğu Guta bolgesine kimyasal saldırı iddiaları uzerinden Esad suçlandığında Obama yonetimi içinde yurutulen tartışmaları da ayrıntılarıyla aktardı.

2013 'TE SURİYE'YE SALDIRIDAN OBAMA NASIL ÇARK ETTİ?

(C) REUTERS / Leah Millis

Obama'nın daha once yapmış olduğu ''Kimyasal saldırı kırmızı çizgimizdir'' açıklaması uyarınca kendisinin ve onde gelen ulusal guvenlik yetkililerinin çoğunun Esad'a askeri saldırıyı savunduğunu, ama Obama'nın tereddut ettiğini ve olası saldırının Kongre'den ezici destek almayacağını anlayınca geri adım attığını nakleden Kerry, Kasım 2016 başkanlık seçimlerinin ardından Obama'nın koltuğu Donald Trump'a devretmeye hazırlandığı doneme geldiğinde Suriye defterini şu sozlerle kapattı:

SUR İYE'NİN YARALARINI SARMAK

''Suriye'yi kurtarma amaçlı diplomasi olmuştu ve Suriye'nın yaraları açık kalmıştı. Onları nasıl sarmış olabilirdik ve hala dunya onları nasıl sarabilir, her gun bunu duşunuyorum.''

On "Face the Nation" on Sunday, Kerry said he was unable to persuade Obama that Assad "needed to be taught a lesson," and it's "regrettable" the red line was not enforced. https://t.co/3nElQ8PRXd

-- Max Abrahms (@MaxAbrahms) 3 Eylul 2018

​