Özet (TL;DR) @ 2018-09-04T21:25:00.000Z: Bu yüzyılda soyu tükenen 8 kuştan 5'inin Güney Amerika anakarasına özgü türler olduğunu duyuran 'BirdLife', artık soy tükenmelerinin giderek büyüyen bir dalga halinde kıtalara yayıldığına dikkat…


Bu yuzyılda soyu tukenen 8 kuştan 5'inin Guney Amerika anakarasına ozgu turler olduğunu duyuran 'BirdLife', artık soy tukenmelerinin giderek buyuyen bir dalga halinde kıtalara yayıldığına dikkat çekti.

Kuş yaşamını koruma orgutlerinin koalisyonu 'BirdLife International', yeni bir istatistik analizi yaparak, 21. yuzyılda 8 kuş turunun soyunun tukendiğini duyurdu.

Bunlar arasında 'Rio' çizgi filmlerinin kahramanı olarak tum dunyada gonulleri fetheden Brezilya'nın parlak mavi papağanı 'Spix's macaw' da var.

Tarihte soyu tukenen kuşların genelde kuçuk adalarda yaşayan turler olduklarına, bunların insanlar tarafındnan aşırı avlanma ya da başka bir turun istilasına uğrama sonucu ortadan kalktıklarına dikkat çeken 'BirdLife International', bu kez çok onemli bir değişim olduğu uyarısı yaptı.

**

(C) AP Photo / Natacha Pisarenko

ORMANLAR YOKSA YAŞAM DA YOK**

21. yuzyılda soyu tukenen 8 kuştan 5'inin Guney Amerika anakarasına ozgu turler olduğunu duyuran 'BirdLife', Brezilya'da yaşayan bu kuşların insanların ekonomik faaliyetleri nedeniyle Amazon ormanlarının yok olması ve doğal ortamlarının ortadan kalkması yuzunden dunya uzerinden silindiklerini belirtti.

İ NSANLAR YÜZÜNDEN

Örgutun baş bilim insanı Stuart Butchart, yaptıkları son araştırmaya gore, kıtalarda bir soy tukenmesi krizinin gelişmekte olduğunu, bunun doğal yaşam alanlarının insanlar tarafından yok edilmesinden kaynaklandığını soyledi.

''İnsanlar soyu tukenmekten soz ettiklerinde akıllarına dodo kuşu geliyor, ama gunumuzde soyların tukenmesi devam ediyor ve tırmanıyor'' diyen Butchart, şunları soyledi:

''Tarihsel olarak kuş soylarının tukenmesi yuzde 90 oranında ucra adalardaki ufak populasyonları vururdu. Ama artık soy tukenmeleri giderek buyuyenbir dalga halinde kıtalara yayılıyor, bu da surdurulemez tarım, kanalizasyonun sulara karışması, ağaçların kesilmesi sonucu habitat kaybından kaynaklanıyor.''

26 B İNDEN FAZLA TÜR TÜKENME TEHLİKESİYLE KARŞI KARŞIYA

Uluslararası Doğanın Korunması Birliği'nin (IUCN) bu yılki 'Kırmızı Liste' değerlendirmesine gore yeryuzunde 26 bini aşkın canlı turu artık tehdit altında.

' 6. BÜYÜK TÜKENİŞ ÇAĞINA GİRİLDİ' UYARISI

IUCN'nin dile getirdiği dunyanın 6. buyuk tukeniş çağına girdiğine dair endişeyi doğrulayan birçok araştırma yayımlandı.

Gollum-inspired precious stream toad (Ansonia smeagol) rises up IUCN Red List of threatened species, along with a cool skink (hit by global warming), a flying fox (culled at request of farmers) & 2 earthworms (possibly due to Fukushima disaster). https://t.co/QPtDw0VanI By me.

-- jonathanwatts (@jonathanwatts) 6 Temmuz 2018

Bu yuzyılda soyu tukenen kuşlar arasında sadece Brezilya'ya ozgu olan parlak mavi makav (Spix's macaw), gizemli ağaç avcısı (cryptic treehunter), Alagoas bolgesinin yaprak gozcusu (Alagoas foliage-gleaner) ve 15 santim boyundaki Pernambuco bolgesinin serçe baykuşunun (Pernambuco pygmy-owl) olması dikkat çekiyor. Arjantin, Uruguay ve Brezilya'da yaşayan mat mavi makav (glaucous macaw) da doğal alanı olan palmiye ormanlarının çiftçilik faaliyetleri için kesilmesiyle ortadan yok oldu.

RIO 'NUN ESİN KAYNAĞI PRESLEY DE 4 YIL ÖNCE ÖLDÜ

Carlos Saldanha'nın yonettiği unlu animasyon film Rio'nun kahramanı 'Blu'ya esin kaynağı olan gerçek papağan 'Presley', 2000'lerin başlarında ABD'nin Colorado eyaletinde bulunduğunda birden bire unlu oldu. Birçok akrabası gibi 1970'lerde Brezilya'dan kaçırılmıştı.

Kaçakçılar tarafından dunyaya geldiği Brezilya'nın Kuzey Bahia bolgesinden çıkarılan kuş, Avrupa'daki birkaç ozel koleksiyondan sonra Batı Amerika'ya getirilmişti.

Presley,doğada dunyaya gelmesi, ozgun genetik ozellikler taşıması ve bunun sonraki nesillere aktarabilme fırsatı sağlamasından oturu biyoloji dunyası için de onem taşıyordu. Çiftleşerek turun devamını sağlaması için Brezilya'ya goturulen Presley, ihtiyaç duyulan genetik çeşitliliğin kuş nufusuna geçirilmesi için umut vaat ediyordu, ancak 2014 yılında 40 yaşındayken Sao Paolo kentinde yavru bırakmadan oldu.

Bugun hayatta olan onlarca mavi makav ise barınak çiftleşmesiyle doğdu ve ozel koruma bolumlerinde tutuluyor. Yani kendi başlarına hayatta kalma ve çoğalma şansları bulunmuyor.