Okay Deprem’e göre Donetsk’te ‘çok popüler olan’ DNR lideri Zaharçenko’nun suikastla öldürülmesinin arkasında Ukrayna öz...

Özet (TL;DR) @ 2018-09-03T21:11:00.000Z: Okay Deprem’e göre Donetsk’te ‘çok popüler olan’ DNR lideri Zaharçenko’nun suikastla öldürülmesinin arkasında Ukrayna özel birliklerinin bulunduğu şüphesi yoğun. Hedefin DNR’de yönetim zaafiyeti…

Donetsk Halk Cumhuriyeti'nin (DNR) Başkanı Aleksandr Zaharçenko duzenlenen bombalı saldırıda hayatını kaybetti. DNR yonetimi suikastten Kiev'deki Poroşenko yonetimi ve Ukrayna ozel guçleri ile ABD'yi sorumlu tutuyor. Moskova suikastı kınarken, bunun Minsk anlaşmaları uyarınca bolgede diyalog ve barışın tesisine hizmet etmeyeceğinin altını çizdi.

DNR'de son derece populer olan Zakharçenko'nun oldurulmesi ve yaşanan gelişmeleri Donetsk'te yaşayan Evrensel gazetesi yazarı Ukrayna uzmanı gazeteci Okay Deprem ile konuştuk.

' UKRAYNA, AMERİKAN İSTİHBARATINDAN YARDIM ALDI'

Deprem, Zaharçenko suikastı için sadece Ukrayna ordusunun istihbarat biriminden değil aynı zamanda ABD istihbaratından da yardım alındığı şuphelerinin bulunduğunu belirtti. Deprem'e gore hukumetin yardımı olmadan bu kadar profesyonelce bir cinayet işlenemeyeceğinin altını çizdi:

"Suikastın akabinde ilk yapılan açıklamalar DNR yani Donetsk yonetimince yapılan açıklamalar tabii ki Ukrayna tarafını suçlayıcı nitelikteydi. Olası faillerin çok buyuk ihtimalle Ukrayna ordusuna bağlı çalışan ozel kuvvetlerin istihbarat birimi veya askeri istihbarat bağlantılı birtakım taşeron organizasyonu, tabii ki Donetsk bağlantılı bir nevi paramiliter nitelikteki bir orgutlenmenin bu işi yapmış olabileceği hatta geniş kapsamlı bir beyanatta buna eklendi. Ukrayna elindeki bu taşeron organizasyonla bu cinayeti işlerken yuksek olasılıkla Amerikan istihbaratından da yardım aldı. Çunku bu kadar profesyonelce, aynı adlı cumhuriyetin başkentinin kalbinde, gunluk guneşlik bir ortamda, en sık korunan, en yuksek duzeyde korunan devlet başkanın yanında onemli sima ile birlikte oldukları bir ortamda bu şekilde açıktan buyuk sansasyonel bir eylemin gerçekleştirilmiş olması buyuk bir başarı. Bunun Ukrayna'nın hem ordusunu hem istihbaratının topyekun devletinin hele hele Donetsk'e uzanacak denli yetkinliğinin tek başına kotarabilmesi çok zor."

' CENAZEDE 200 BİN KİŞİNİN OLDUĞUNDAN BAHSEDİLİYORDU'

Deprem, Zaharçenko suikastının ardından Donetsk'te istenenin aksine bir karmaşa yaşanmadığını belirtti. Deprem, Zaharçenko'nun cenazesine 200 bin kişinin katıldığını soyledi:

"Cinayetin hemen sonrasından itibaren şu ana kadar geçen sure boyunca Cumhuriyet sathında başta başkent Donetsk olmak uzere boyle bir aykırı ses, surtuşmeye varacak bir muhalif guç veya bir gosteri veya bir anlaşmazlık iktidar nezdinde veya yonetimin farklı organlarında hem askeri olsun hem siyasi ciddi sayılabilir bir goruş ayrılığı, bir surtuşme vs. henuz yaşanmadı. Hatta buna benzer bir şey dahi olmadı. Tersine, bu olay çok tazeyken Halk Sovyeti Başkanı Denis Puşilin, beraberinde şu an vekaleten devlet başkanının yerine geçen kişi birlikte kameralar karşısına geçtiler, tansiyonu duşurmek, herkesi sukunete davet etmek, olası bir panik veya benzeri bir duruma mahal vermemek için ilk soğuk kanlı açıklamayı yaptılar. Dun Zaharçenko'nun cenazesi vardı, uğurlamadan once Donetsk'in merkezindeki opera, bale tiyatrosunda veda seremonisi ardından cenazesinin taşındığı uzun bir konvoy, sonra da defnedileceği yere goturuldu. Ben 4 sene oldu burada olalı, boyle bir kalabalık ne gordum ne duydum. Sadece 4 sene değil, Donbass'ın yakın tarihinde de bu denli bir kitlesel katılım gormedim. Demek ki ne kadar seviliyormuş ki inanılmaz bir kalabalık vardı. Rus kanalları 200 bin kişiden bahsediyordu."

' ZAHARÇENKO'NUN RUSYA İLE ARASININ İYİYDİ'

Deprem, Zaharçenko'nun Rusya ile arasının iyi olduğuna değindi, Rusya'nın Rusça konuşan nufusun yaşadığı, sınırın otesiyle derin kimlik bağları bulunan Donetsk'i desteklemesinden dolayı da bunun normal karşılanması gereken bir durum olduğunu ekledi:

"Zaharçenko'nun Moskova ile ilişkileri resmi olsun gayri resmi olsun iyiydi. Son derece normal karşılanması gereken bir durum. Çunku sonuç itibariyle Rusya bolgeyi destekliyordu. Sadece Donetsk için değil, bu Lugansk Halk Cumhuriyeti için de geçerli. Ukrayna'daki kırılma neticesinde zaten Rusya tarafından destek sağlanmak durumunda kalındı. Dolayısıyla Zaharçenko da bir nevi dengeleyici siyaset ama daha çok da bir Rusçuluktan ote Zaharçenko'nun naçizane bakış açısı, yonetim felsefesi, Bağımsız Devletler Topluluğu'nu onemli olçude tekrar birleşmesi, butunleşmesi yani Rusya ile entegrasyon. Bu illa Rusya'ya katılmak anlamını taşımıyor. Burası birçok proleter yoğunluklu iş gucune sahip bir bolge olduğu için o olçude de bu proleter kimlik zaman içinde onlara sosyalist bir kimlik kazandırmış durumda. Rusya'nın da pek çok bolgesine kıyasla hem Ukrayna ozelinde buranın daha dilsel açıdan hem aidiyet hem de otesinde az çok etnik kompozisyonu itibariyle daha Rus olması bolgenin biraz da tabii Ukrayna-Rusya terazisinde eski Sovyetlere daha yakın bir hava, sosyokimya yaratmış oluyor bu Donbass'ta. Bu etmenlerle birleşince buradaki sol, devrimci, eski doneme bağlı Sovyet nostaljik havası, gucu çok yuksek. Bunun karşısında olan herhangi bir hareketin, gucun de karşısında çok daha sert dikilecek bir refleks soz konusu. Daha fazlasını da gosterdiler, bedelini de odediler son 4 senede. Bu bedeli en son odeyen de Cumhuriyet'in fiili kurucusu sayılabilecek ilk devlet başkanını Aleksandr Zaharçenko oldu. Bunu kanıyla, canıyla odemiş oldu."

' UKRAYNA, GÜNEYDEN ASKERİ HAZIRLIK İÇİNDE

Deprem, Ukrayna'daki resmi kaynakların Zaharçenko'nun olumunu sevinçle karşıladığına dikkat çekerek, halkta durumun biraz daha farklı olduğuna değindi. Deprem, Ukrayna'nın Donetsk'te bir yonetim zafiyeti oluşturmayı hedeflediğini, ama şu ana kadar başarılı olamadığını ifade etti:

"Zaharçenko suikastı Ukrayna'da resmi ve devlet gudumundeki medya kaynaklarında oldukça sevinçle karşılandı ama halk nezdinde boyle bir şey olmadı. Ukrayna halkının bir kısmı şu ya da bu şekilde Zaharçenko'ya sempatiyle bakıyordu. Ukrayna'nın toptan bolgeyle ilişkisine gelecek olursak suikastında neden olacağı mevcut gelişmeler bağlamında bu birinci emeli olan suikastın bolgede istikrarsızlık yaratmak yonunde bir etkisi olmadı. Ukrayna bunu bekliyordu ilk etapta. İkincisi bununla bağlantılı olarak olası, potansiyel yonetimle surtuşmeli guçlerin daha aktivize olabilecekleri, ozellikle askeri cephede boyle bir ortam sağlamak, bir yonetim zafiyeti oluşturmaya çalışmak. Boyle bir şey olmadı."

' PARAMİLİTER GÜÇLER, FAŞİST KONTR-GERİLLALAR ŞU ANA KADAR BİR ŞEY ELDE EDEMEDİ'

Deprem, diğer yandan suikastı fırsat bilen Ukrayna ordusu ve paramiliter neo- nazi guçlerinin guney hattından saldırıya geçmesinden şuphe edildiğine dikkat çekerken, bu provokasyona da gelinmediğinin altını çizdi.

"Öte yandan da bunu fırsat bilerek ozellikle guney cephesinden Mariupol tarafından son birkaç gun içerisinde ciddi saldırıların başladığı gelen haberler arasında. Nitekim Basurin basın toplantısında bu aktardı. Hatta insansız hava uçaklarını tespit ettiklerini ve yine Mariupol, guney yonune ozellikle Cumhuriyet sınırlarına doğru ciddi bir askeri yığınağın da yapıldığını da tespit ettiklerini ekledi sozlerine. DNR Harekat Komutanlığı İkinci Başkanı Eduard Basurin bunu basın toplantısıyla açıkladı. Ukrayna ilk aradığı kısa vadede aradığı bulamadı buraya donuk istikrarsızlaştırma çalışmaları ve olası bir mudahaleye donuk bir hamle için. Artı buradan beklediği karşı hamleyi de buradan goremedi. Sonuçta burayı provoke edip Donetsk'i topyekun buyuk olçekli bir atak yapmaya zorlamaktı. Bunu yapamadı. Bu olsaydı, Ukrayna'nın yine Rusya'yı suçlayacağı hem bolgesel hem global olçekte en arzu ettiği kozu elde etmiş olacaktı. Bakın bolgede bulunan Rusya kuvvetleri yine saldırıya geçti. Saldırıya geçmek için fırsat kolluyor diyeceklerdi. Ukrayna yonetimi ve onun gudumunde dolaylı veya doğrudan paramiliter guçler, faşist kontrgerillalar bunu şu ana kadar elde edemedi."