Vegan yaşam tarzı, Türkiye’de ve dünyada giderek daha fazla sayıda insanın seçtiği bir yol. İnternet arama motoru google...

Özet (TL;DR) @ 2018-09-01 08:19:42.366489: Vegan yaşam tarzı, Türkiye’de ve dünyada giderek daha fazla sayıda insanın seçtiği bir yol. İnternet arama motoru google’a “Vegan nedir” diye sorduğunuzda size 4 milyor 340 bin Türkçe içerik sunuyor.…

Vegan Doktor Kalp ve İç Hastalıkları Uzmanı Murat Kınıkoğlu:
50 'den fazla hastalık vegan beslenmeyle tedavi ediliyor
**

Veganl ık sadece bir beslenme biçimi değil, yanı sıra bir yaşam felsefesini de barındırıyor değil mi?

**- Veganlığın temel felsefesinde 'zarar vermemek' vardır. Duyguları olan başka canlılara zarar vermemeye çalışırız. Onları oldurmeyiz, yemeyiz, somurmeyiz, sutlerine, yumurtalarına el koymayız. Bu yaklaşım insanı daha huzurlu kılar. Nitekim araştırmalar anksiyete, depresyon gibi ruhsal rahatsızlıkların veganlarda daha az olduğunu gosteriyor. Dunyadaki tum dinler, kendimize yapılmasını istemediğimiz şeyi başkalarına yapmamamızı emreder. Biz hayvanları insanla eşit canlılar olarak kabul ediyoruz. Hiçbirimiz annemizin sutune bir başkasının el koymasını, çocuklarımızın bizden ayrılıp oldurulmesini, yenilmesini istemeyiz. O halde hayvanları da oldurmemeliyiz, sutlerini çalmamalıyız. Hayvanların konuşamıyor olması veya bizim kadar akıllı olmamaları onları oldurmemizi, yememizi mazur gostermez.

◊ Vegan hayat tarz ına geçmeye nasıl karar verdiniz?

- Vegan olmaya karar vermemde ailemdeki kalp hastalarının buyuk rolu var. Anne ve babamı damar hastalığından kaybettim. En kuçuk ağabeyim 54 yaşında kalp krizi geçirdi ve hayatını kaybetti. Birkaç yıl sonra onun bir buyuğu kalp krizi geçirdi, hastanedeyken kalbi durdu ve elektroşokla hayata donduruldu. En buyuk ağabeyim ve ablamda da kalp-damar sorunları oldu. Benim damarlarım ne zaman tıkanacak diye beklerken bitkisel beslenmeyle tıkalı kalp damarlarının açıldığını ispat eden bilimsel çalışmaları okudum ve yağsız bitkisel beslenmeye geçtim. Hayvansal besinlerin insan vucudu için gerekli olmadığını, hayvansal besin yemeden daha sağlıklı olunacağını oğrenmek benim için sevindirici bir surpriz oldu ve vegan oldum. Hem hayvanlara zarar vermiyorsunuz, hem daha sağlıklı oluyorsunuz, insan daha ne ister?

◊ Hayvansal g ıdalardan uzak durmanın yararları nelerdir?- İnsanlar beslenmenin hastalıklar ve yaşam suresi uzerindeki etkisini kuçumsuyor. Başta kalp krizi olmak uzere şeker hastalığı, alzheimer, yuksek tansiyon gibi pek çok hastalığın kokeninde hayvansal gıdalar var. Bu ay çıkacak olan yeni kitabımda (Vegan Sağlık) tam da bu konuyu ele aldım. Az yağlı vegan beslenme adını verdiğimiz yağ ve şekerin de kısıtlandığı vegan beslenmeyle, 50'den fazla hastalığı engelleyebilirsiniz. Hastalık mevcutsa iyileşmeye yardımcı olursunuz. En onemlisi daha uzun ve daha sağlıklı yaşıyorsunuz. Eğer gençlik yıllarından itibaren az yağlı vegan beslenirseniz kalp krizi riskiniz yuzde 90 azalır. Vegan beslenerek değişik kanser turlerinde yuzde 10 ile yuzde 30 arasında risk azalması sağlanır. Bunun haricinde astım hastalığından tutun kabızlığa, sivilcelerden egzamaya kadar pek çok hastalığı engellemiş olursunuz.

◊ Hamilelikte vegan beslenme konusunda neler s oyleyebilirsiniz?

- Hamilelerin bu konuda okumaları ve kendilerini yetiştirmeleri kaydıyla vegan beslenmesini destekliyorum. Gunumuzde her şeyi yiyen hamilelerin sağlıklı olduğunu soylemek pek mumkun değil. Hamilelik doneminde anne adaylarının çoğunun elleri, ayakları, yuzleri şişiyor, sivilceler çıkıyor, kabızlık çekiyorlar, hemoroit, varis oluyorlar ve tum bu arazları hamileliğin normal gidişi olarak kabul ediyorlar. Oysa en buyuk neden hamilelerin aşırı beslenmesi. Fazla yemek, ozellikle hayvansal protein, sağlıklı doğumu tehlikeye sokar. Hamileliğinde çok et, balık yiyenlerin çocuklarında ileri yaşlarda tansiyon yuksekliği sorununun daha çok ortaya çıktığı gosterilmiştir. Aşırı beslenme bizleri nasıl olumsuz etkiliyorsa hamileleri de oyle olumsuz etkiler. Kotu beslenmenin olumsuz etkilerini tespit etmek hamilelerde daha zordur çunku hissedilen tum olumsuzluklar kotu beslenmeye değil hamileliğe bağlanır. Vegan beslenen anneler aşırı kilo almazlar, kendilerini daha iyi hissederler, doğum sonrası normal kilolarına donuşleri daha hızlı olur.

◊ Bebeklerin vegan yeti ştirilmesi hakkında ne duşunuyorsunuz?

- Ülkemizde besin alerjisi gibi nedenlerle mecburen bitkisel beslenen çocukları saymazsak vegan çocuk sayısı bir elin beş parmağını geçmez. Çunku anne-babalar çocuklarının et, yumurta yememesi halinde protein eksikliği, sut içmemesi halinde kalsiyum eksikliği, balık yememesi halinde de omega-3 eksikliği çekeceğine inandırılmış durumda. Bu yuzden gunde birkaç bardak sut içirmeyi, yumurta, balık yedirmeyi sağlıklı buluyor, hayvansal gıda almazlarsa yeteri kadar buyuyemeyeceklerini duşunuyorlar. Oysa araştırmalar vegan beslenen çocukların, en az vegan olmayanlar kadar sağlıklı geliştiğini gosteriyor. Amerikan Diyet Birliği ve Amerikan Çocuk Akademisi, iyi planlanmış vegan diyetlerin çocukların normal buyume ve gelişmesi için yeterli olduğunu kabul etmiştir. Çocuklar için vegan beslenmenin artısı eksisinden çok. Vegan beslenen çocukların kalsiyum haricindeki mineralleri daha çok aldığını, ayrıca daha çok lif, vitamin ve antioksidan aldığını gosteriyor. Beslenme konusunda bilinçli annelerin, bebeklerini ve çocuklarını vegan yetiştirmelerinde hiçbir mahzur yoktur. Gunumuz çocuklarında sıkça gorduğumuz şişmanlık, insulin direnci, şeker hastalığı, kolesterol yuksekliği gibi sorunları onlemiş olurlar.

**Bu bakkalda s ut, peynir, sucuk, her şey var

**Vegan Bakkal, hem bakkal hem de mini bir kafe. Yeri Kadıkoy'de. Gunluk olarak Yıldız Şeker'in pişirdiği iki çeşit sıcak vegan yemek servis ediliyor. Kurabiye, borek, kek gibi atıştırmalıklar da bulunuyor. Vakti olan mekanda yiyor, olmayan evine paket yaptırıyor. El yapımı dondurulmuş içlikofte, mantı, badem peynirli sigaraboreği, kinoa koftesi alıp kısa surede pişirip tuketmek de mumkun. Bakkalın raflarında bir veganın ihtiyacı olan urunler satışta. Alternatif sut çeşitleri, zeytin, tofu, etsiz kofte- kebap, mayonez, peynir çeşitleri, sucuk, salam, sosis...

**Kurtulu ş'un vegan misafirhanesi

**Vegisso'nun yolculuğu uç yıl once Ankara'da başlıyor ve bu yıl Kurtuluş'ta bir evin rengarenk bahçesinde devam ediyor. Burası tuketim odaklı bir ev değil, aksine gelen insanların urettiği, birbiriyle paylaştığı bir misafirhane... Yasin Keskin, evinde vegan lezzetler pişirmeye başladığında başkalarıyla da paylaşma fikrinin peşinden gidiyor ve ortaya herkesin uğrayabileceği Vegisso çıkıyor. Keskin'in duzenlediği etkinliklerin yanı sıra misafirler de evde ve bahçesinde etkinlik duzenleyebiliyor. Vegan insanlarla tanışmak, veganizm hakkında yeni şeyler oğrenmek, uretmek ve paylaşmak isteyenlerin adresi... İletişime geçmek isteyenler Instagram'dan ulaşabilir.

**Vegan fast-food

** Instagram'da 'aaveganmısın' adlı hesabın sahibi Evrim Ertorsun, iki yıldır vegan yaşıyor. Hayvancılık sektorunun işleyişi uzerine belgeseller izleyip araştırmalar yaptıktan sonra vegan olmaya karar vermiş. "Eskiden her vegan urune kolayca ulaşılamıyordu, internetten sipariş vermek gerekebiliyordu. Şimdi vegan urun ureten markalar gelişti ve urunler market raflarına geldi. Mekanlar da talep olduğu için monulerine vegan seçenekler eklemeye başladı. Fast-food şirketleri de buna dahil. Vegan pizza, vegan burger seçeneklerine sahipler. Yiyecek, kozmetik, temizlik, giyim, ayakkabı, çanta, aklınıza gelebilecek her sektore ait urunde vegan logosu gorebiliyorsunuz" diyor.

Vegan diyetisyen Kevser Ba şkara: Dunyadaki şiddetin

**t umune bir karşı duruştur

Hayvansal g ıdalar vucudumuzun yağ oranını nasıl etkiliyor?**- Hayvansallar, yuksek doymuş yağ içerir. Siz en yağsız tavuğu bile yeseniz, o tavuk yuzde 23 yağdan oluşur. Sadece yağ ile kalmıyor, sindirdiğimiz şekerlerin hucrelerden kana geçişindeki yolu tıkıyor. İnsulin direncine neden olan etkenleri oluşturuyor. İnsulin direnci, orta ve uzun vadede fazladan yağ depolama yoluna girmenize neden oluyor. Bir de iltihap oluşturma durumu var. Vucuda alınan antibiyotikler de cabası. Dunyadaki antibiyotiklerin yuzde 50-70'i hayvancılık endustrisi tarafından kullanılır. Tum bu etkenler vucuttaki depo yağı artırıyor.

◊ Bitkisel beslenmenin sa ğlıklı zayıflamaya etkileri neler?

- Zayıflama yerine 'yağ yakmak' terimini kullanmanın daha doğru olacağını duşunuyorum. Siz kiloyu sudan ve kastan da verirsiniz ancak sağlıklı olmaz. Önemli olan sağlığı koruyarak bilinçle yağdan kilo vermek. Bu sistemi kendimde, yakınlarımda, danışanlarımda kullanıyorum. Danışanlarım, bilinçli vegan beslenerek, doyarak, sağlıkla yağlarını yakıyor. Kalp damarları açılan sayısız danışanım oldu. Ülseri olanın ulser şikayetleri gidiyor, antidiyabetik ilaç kullananlar ilaçlarını bırakıyor, tansiyonları duşuyor, mide ve bağırsakları rahatlıyor, kabızlık geçiyor. Sadece yağ yakmıyorsunuz, sağlığınız için onemli kazanımlarınız oluyor. Bilinçle ve sebatla vegan beslenerek, duzenli egzersiz yaparak ayda 4-5 kilogram yağ yakmak mumkun. Bu da bir beden incelme demektir.

◊ T ıpkı dunyadaki gibi Turkiye'de de vegan beslenen kişilerin sayısı artıyor. Veganizm felsefesini kaybedip populer bir davranış haline geliyor olabilir mi?

- Turkiye'deki durumu yakından gozlemliyorum. Her kesimden kişiler ya vegan yaşama geçiyor ya da araştırma aşamasında. Sağlık, gıda teroru, hayvancılık endustrisi hakkında artık daha fazla bilgiye sahibiz. Vicdanımız evrim geçiriyor, tum dunyada şiddete meyil var, buna bir tepki de oluşuyor. Veganlık bu tepkilerden biridir. Hayvan ve insan zulumlerinin tumune bir karşı duruştur. Tabii sayı arttıkça 'populer' bir yaşam tarzı haline geliyor. Veganlık, insan odaklı bir trend, bir zayıflama yontemi olarak lanse ediliyor. Çok sık tartışılan bir konu bu, Turkiye'de de artık daha fazla konuşuluyor. Veganlık, sadece vegan yiyecek yemek değil, en temel pratiği vegan beslenme ancak sadece vegan beslenmeden bahsetmek de yeterli değil. İki buçuk yıldır vegan beslenmeyi anlatıyorum, pek çok hikayeye tanıklık ettim, ediyorum. Çok farklı kesimlerden veganlığa geçen kişi tanıyorum. Herkesi kucaklamalıyız, değişim yavaş yavaş olacak.

**Kad ıkoy'un vegan dovmecisi

**"Dovmenin veganı mı olur?" demeyin. İstanbul Kadıkoy'deki Taste Of Ink adlı dovme studyosunda, vegan malzemeler kullanılıyor. Üstelik uç yıldan fazla suredir... Dovme yaparken kullanılan malzemelerin içinde hiçbir hayvansal madde bulunmuyor ve urunler hayvanlar ustunde test edilmiyor. Studyonun sahibi Duygu Abacı'nın işi, vegan urunler kullanmaya başlamaya karar verdiğinde kolay olmamış. Malzeme bulmak hem zor hem de maliyetliymiş. Yurtdışındaki vegan dovme sanatçısı arkadaşlarıyla irtibata geçerek tavsiyeler almış. Kapsamlı bir araştırma sonrası, kullandığı malzemeleri hayvanlar uzerinde test edilmemiş ve vegan amblemli markalarla değiştirmiş. Dovmecilerin vazgeçilmez malzemelerinden vazelin dahi, koyun derisi yağından imal ediliyor. Bir sure ona alternatif olarak karite ağacından elde edilen doğal bir yağ kullanmışlar. Şimdi vegan vazelin ithal ediyorlar. Duygu Abacı, "Vegan dovmenin kalıcılık anlamında vegan olmayan dovmeden bir farkı yok" diyor. Doğal urunler kullanıldığı için dovme yapılan yer daha çabuk iyileşiyormuş hatta.