Özet (TL;DR) @ 2018-08-29T03:52:56.000Z: 65 yaş aylığında önemli değişiklikler yapıldı. Bundan sonra 65 yaş aylığı bağlanması için ailede yaşayan tüm fertlerin gelirlerine bakma uygulaması sona erecek. Sadece 65 yaş aylığı talep eden kişinin…


29.08.2018 - 06:52

19 Ağustos 2018 tarihli ve 30514 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yururluğe giren "65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Guçsuz ve Kimsesiz Turk Vatandaşları ile Engelli ve Muhtaç Turk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yonetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yonetmelik" ile 65 yaş aylığının bağlanması açısından artık aynı hanede yaşayan tum fertlerin gelirleri dikkate alınmayacak. Duzenlemeye gore, 65 yaşını doldurmuş muhtaç, guçsuz ve kimsesiz kişilerin 65 yaş aylığına hak kazanabilmeleri için sadece varsa eşlerinin ve kendilerinin gelirlerine bakılacak ve eşi ve kendisinin geliri asgari ucretin net tutarının uçte birinden duşuk olanlara aylık bağlanacak. Bununla birlikte, duzenlemeye gore, eşlerin aynı evde yaşayıp yaşamamaları da dikkate alınmayacak.

Y ÖNETMELİK DEĞİŞİKLİĞİ ÖNCESİNDEKİ ŞARTLAR

Yonetmelik değişikliği oncesinde, 65 yaş aylığı alabilmek için 3 temel şart soz konusuydu. Buna gore, ilk şart 65 yaşını doldurmuş olmak. İkinci olarak, 65 yaşını doldurmuş olan kişinin aylık alabilmesi için hiçbir sosyal guvencesi olmaması, yani emekli olmaması, Sosyal Guvenlik Kurumu'ndan dul veya yetim aylığı almaması ve herhangi bir işte çalışmaması gerekiyordu. Bu şartlarda yeni yonetmelikle herhangi bir değişiklik soz konusu değil.Diğer taraftan, 65 yaş aylığı alabilmek için uçuncu şart ise 65 yaşını doldurmuş olan kişinin yaşadığı hanenin gelirinin belirlenen sınırın altında kalmasıydı. Soz konusu sınır, asgari ucretin net tutarının 3'te biri. Yani, yonetmelik değişikliğiyle bu sınırda herhangi bir değişiklik yapılmadı ancak aylık bağlanmasında dikkate alınacak gelir hane halkının toplam geliri yerine, kişinin ve eşinin geliri olarak belirlendi. Yapılan değişiklikle çok daha fazla sayıda kişi 65 yaş aylığından yararlanmış olacak.

İ ŞSİZLİK SİGORTASINDA DA YENİ DÜZENLEME YOLDA

Geçtiğimiz gunlerde açıklanan 100 Gunluk İcraat Programı'nda yer alan onemli bir duzenleme, işsizlik sigortasından yararlanmanın esnetilmesiyle ilgili. Programda işsizlik sigortasına hak kazanma şartlarının esnetilerek 12 bin 500 kişinin daha işsizlik odeneğinden faydalandırılmasının sağlanmasına yonelik bir duzenleme yer alıyor.Turkiye'de işsizlik sigortasından yararlanmada yaşanan guçlukler nedeniyle işsizlerin ortalama olarak yalnızca yuzde 10 ila 11'inin işsizlik odeneğine erişebildiği goruluyor. İşsizlik sigortasından yararlanma kriterleri bakımından OECD ulkeleriyle karşılaştırıldığında Turkiye'nin ağır şartlara sahip olduğunu soylemek mumkun. OECD genelinde işsizlik sigortasından odenek alabilmek için son yirmi dort ayda, en az on iki ay prim odenmiş olma şartının geçerli olduğu goruluyor. Buna karşılık, Turkiye'de halihazırdaki duzenlemeye gore işsizlik sigortasından odenek alabilmek için son yuz yirmi gunu kesintisiz olmak uzere son uç yıl içerisinde en az altı yuz gun prim odenmiş olması gerekiyor.

Neler de ğişecek?

İcraat Programı'nda yer aldığı uzere, işsizlik sigortasına hak kazanma şartlarının esnetilmesi için iş sozleşmesinin sona ermesinden onceki son yuz yirmi gun kesintisiz olarak prim odemiş olma şartı esnetilecek. Bu anlamda, "kesintisiz olarak çalışmış olma" şartı yerine iş sozleşmesinin devam edip etmediğine bakılacak. Dolayısıyla, Sosyal Guvenlik Kurumu'na eksik gun bildirilmesi durumunda da işsizlik sigortasından yararlanılabilecek. Boylece, 12 bin 500 kişinin daha işsizlik sigortasından yararlanabileceği ongoruluyor.

İ ŞSİZLİK ÖDENEĞİ NE KADAR?

İşsizlik sigortasından alınan işsizlik parası, kişinin son dort aylık prime esas kazancının, yani SGK'ya bildirilen brut ucretinin yuzde 40'ıdır. 2018 yılı için bir kişiye verilecek en duşuk işsizlik parası 805.64 TL'dir. Buna gore, asgari ucretle çalışan bir kişi işsiz kaldığında 805.64 TL işsizlik parası alır. Diğer yandan, işsizlik odeneğinde de bir ust sınır soz konusu. Bir kişinin brut ucreti ne kadar yuksek olursa olsun, alabileceği işsizlik parası asgari ucretin yuzde 80'ini geçemez. Bu durumda, 2018 yılı için alınabilecek en yuksek işsizlik odeneği 1.611,28 TL'dir.

YOKSULLUK R İSKİNE KARŞI...

Yoksulluk riskinin onlenmesinde onemli bir fonksiyon ustlenen işsizlik sigortasından yararlanabilen kişi sayısının artırılmasına yonelik politikalar, işgucu piyasası açısından olumlu sonuçlar doğuracaktır. Kişilerin kendilerine daha uygun ve daha verimli olabilecekleri işlerde istihdam edilmeleri, yoksulluk riskinin engellenmesi, işgucu piyasasında optimum duzeyde hareketliliğin sağlanması gibi sonuçları olabilecek bu yondeki politikaların hayata geçirilmesi son derece onemli.