Özet (TL;DR) @ 2018-08-22T15:43:00.000Z: ABD Başkanı Donald Trump'ın tutumunun ABD'nin birçok geleneksel ortağıyla ilişkilerini bozduğuna dikkat çeken uzmanlar, yaptırımlardan zarar gören ülkelerin Washington'un rakipleriyle yakınlaşmasına…


ABD Başkanı Donald Trump'ın tutumunun ABD'nin birçok geleneksel ortağıyla ilişkilerini bozduğuna dikkat çeken uzmanlar, yaptırımlardan zarar goren ulkelerin Washington'un rakipleriyle yakınlaşmasına yol açtığını belirtti ve bunun yeni bir jeopolitik yapılanmaya donuşup donuşmeyeceği sorusuna cevap aradı.

Geçtiğimiz hafta Rusya lideri Vladimir Putin ve Almanya Başbakanı Angela Merkel, Berlin'de yaptıkları goruşmede Kuzey Akımı-2 gaz boru hattının yapımıyla ilgili kararlı bir tutum izledi. Liderler ayrıca ABD'nin açtığı ticari savaştan duydukları rahatsızlığı da dile getirdi.

Putin ve Merkel ayrıca ABD'nin İran'ın nukleer programıyla ilgili Kapsamlı Ortak Eylem Planı'ndan (JCPOA)  ayrılmasına karşı çıkarak, anlaşmanın şartlarını uygulamaya devam edeceklerini vurguladı.

TRUMP 'IN ÖNGÖRÜLEMEZ OLMASI ÜLKELERİ BİRBİRİNE YAKINLAŞTIRIYOR

Moskova ve Berlin'in birçok konuda ortaya koyduğu ortak tutum Batı'da birçok tartışmaya neden oldu. Bazı Avrupalı gazeteci ve uzmanlar yeni bir jeopolitik eksenin oluşmaya başladığına dikkat çekti.

Rusya Bilimler Akademisi Ekonomi Enstitusu'nden Andrey Devyatkov, Sputnik'e yaptığı açıklamada, "Trump'ın ongorulemez biri olmasına karşı koyma konusunda Moskova ve Berlin'in goruşleri ortuştu. Fakat ortak ve kesişen çıkarların gundemi daha geniş" diye konuştu. Rus uzman, siyasi ve diplomatik birlik mesajlarına rağmen, bir eksenden bahsetmek için henuz erken olduğunu da sozlerine ekledi.

SUR İYE KONUSUNDA ORTAK DURUŞ

Suriye krizinin çozumunun de Rusya ve Almanya'nın ortak çıkarlarının bir parçası olduğuna dikkat çeken Devyatkov, şoyle konuştu:

"Merkel için kilit oneme sahip olan sığınmacı sorunu, Suriye'deki çozume bağlı. Almanya ve Rusya, Suriye'de seçimlerin yapılmasına, ulkenin yeniden kalkınması için gerekli sosyoekonomik koşulların oluşturulmasına ilgi duyuyor."

Rusya ve Almanya'nın Suriye'nin yeniden kalkınması ile ilgili diyaloğuna Tahran'dan da destek geldiğine dikkat çeken İran uzmanı Yuliya Sveşnikova, bunun İran'ın savaş sonrasında da Suriye'deki varlığını koruma isteğinden kaynaklandığını soyledi. Sputnik'e konuşan Sveşnikova, "İran bu ulkeye çok fazla guç ve para yatırdı. Ancak Avrupa'nın yardımlarını kesen de Tahran'ın Suriye'deki savaşta yer alıyor olması. İran ABD, Avrupa, Turkiye, Rusya ve Çin arasındaki anlaşmazlıklardan maksimum yaralanmak istiyor, fakat tum bunlar taktik hamleler" ifadelerini kullandı.

ABD'nin yaptırımlarıyla karşı karşıya kalan ulkelerin aralarında jeopolitik bir eksen kurulması konusunda şupheyle yaklaşan Sveşnikova, "Olası blokun tum katılımcıları pragmatist, dolayısıyla duruma ve çok planlı çıkarlarına dayanarak hareket ediyorlar" diye konuştu.

PEK İN VE ANKARA'NIN HESABI AYRI

(C) REUTERS / Toby Melville

Turkiye'nin de Rus-Alman goruşmelerin gundemini desteklediğine dikkat çeken Rusya Dışişleri Konseyi'nin Turkiye uzmanı Timur Ahmetov, "Turkiye Rusya ve İran'a yonelik yaptırım uygulamayı reddetti. Turkiye pazarındaki petrol ve gazın aslan payı bu ulkelerden geliyor ve yaptırımlar, enerji guvenliğini tehdit ediyor" diye konuştu.

Rusya Ortadoğu Araştırmaları, Uluslararası İlişkiler ve Kamu Diplomasisi Merkezi Başkanı Vladimir Avatkov ise Rusya ve Turkiye'yi enerji alanında birleştiren 2 buyuk proje olduğunu vurgulayarak, şunları soyledi:

"Ankara artık Washington'a daha az bağımlı olan politikalar yurutuyor ve bu durum Moskova'ya ek bir konfor sağlıyor. Arkasında başka ulkelerin bulunmadığı bir ortağı anlamak her zaman daha kolay."

Diğer yandan uzmanlar, Turkiye'nin Batı'dan koparak tamamen farklı ortaklara geçiş yapacağına kuşkuyla bakıyor ve Ankara'nın daha çok Avrupa, Rusya ve Çin'le yakınlaşarak ABD'yle ilişkilerinde denge aramaya devam edeceğine inanıyor.

ABD karşıtı bir eksene Çin'in de goreceli bir ilgi gosterdiğini soyleyen uzmanlar, Washington'un yaptırımlarından ilk zarar goren Pekin olsa da Çin'in Beyaz Saray'la anlaşmaya varmaya çalıştığını vurguluyor.

Moskova Carnegie Merkezi'nden Aleksandr Gabuev, "ABD'ye karşı dostluğun bir sonuç vereceği duşunulecek olsa da en onemlisi, bu birliğe dahil olacak ulkelerin ortak gundeminin ne olacağı. Uygulamada hepsi Washington'la ilişkilerini iyileştirmeye çalışacak" ifadelerini kullandı.