Fransız ekonomi dergisi Capital, Türk Lirası krizinin dünya ekonomi ve piyasalarındaki etkilerini analiz etti. Makalede ...

Özet (TL;DR) @ 2018-08-23T10:51:18.000Z: Fransız ekonomi dergisi Capital, Türk Lirası krizinin dünya ekonomi ve piyasalarındaki etkilerini analiz etti. Makalede krizin domino etkisi yaratabileceği, ancak Rusya'nın dirençli olduğu kaydedildi.

Capital, gelişmekte olan ulkelerden Guney Afrika ve Brezilya paralarının da krizden etkilenerek domino etkisiyle yıkılabileceğini, ancak Avrupa ve Euro Bolgesi ulkelerinin krizden doğrudan etkilenmeyeceğini yazdı. Ekonomi dergisi, TL krizinin kısa vadede çozulmeyeceğini, zira bağımsız olmadığı duşunulen Merkez Bankası'nın gerekli onlemleri almadığına vurgu yaptı.

Turkiye krizinin uzerinden 2 hafta geçmesinin ardından, krizin dunya ve Avrupa ekonomilerine etkilerini inceleyen Capital, "Turk lirası etrafında yaşanan ekonomik kriz, gelişmekte olan pek çok ulkede turbulansa yol açtı. Korkulardaki artış, piyasalarda guçlu bir etki yaratan derin bir krizi tetikleyebilir" uyarısında bulundu.

Krizin etkilerinin Turkiye'nin sınırlarını aşması nedeniyle tum dunyada dikkatle izlendiğine dikkat çeken Capital, Avrupa bankacılık stoklarının yanısıra, bazı gelişmekte olan ulkelerinin para birimlerinin de, uluslararası yatırımcıların topluca çekilmesi nedeniyle domino etkisinden zarar gorduğunu dile getirdi.

' GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN PARA BİRİMLERİ DEĞER KAYBETTİ'

Capital'e açıklama yapan Bank Postale Portfoy Yonetimi Stratejisti Stephane Deo, "Turkiye krizinin başlangıcından bu yana, krizden pek çok ulke etkilendi. Kriz, gelişmekte olan ulke para birimlerinin referans para birimi dolara karşı hareketleri uzerinde oldukça guçlu bir etki yarattı. Ekonomileri en kırılgan olan gelişmekte olan ulkelerin para birimleri değer kaybetti" dedi.

Stratejist Stephane Deo, "Gelişmekte olan ulkelerin para birimleri uzerindeki aşağı yonlu baskı oldukça yaygın, çunku Turkiye'deki kargaşa karşısında, birçok yatırımcı ortaya çıkan fonların hem tahvilleri, hem de hisselerini sattılar. Boylece, sadece Turk piyasasından değil, diğer gelişmekte olan ulkelerin varlıklarından da ayrıldılar. Bu genelleşen duşuş dalgası, bir kaç çeyrek donemdir yerleşen bir hareketin ulaştığı doruk noktasıdır" diye konuştu.

Stephane Deo, ocak ayı başından, temmuz ayı sonuna kadar olan donemde, yani krizin patlak vermesinden hemen once, TL'nin dolar karşısında zaten yuzde 30 oranında değer kaybettiğinin altını çiziyor ve ozellikle 2018'in ikinci çeyreğinde, Guney Afrika randı, Malezya ringiti ile Hint ve Endonezya rupilerinin baskı altına girdiğini kaydediyor. Deo, "FED'in kademeli olarak faiz oranını artırmasıyla, gelişmekte olan ulkelerde dolar yukseldi. Bu ulkelerin paraları, merkez bankalarının savunma amaçlı faiz oranlarını artırmasına rağmen, ciddi anlamda darbe yedi" dedi.

' TÜRKİYE'NİN CARİ HESAP BAKİYESİ AĞIR AÇIK VERİYOR'

Capital'e gore, ABD Merkez Bankası tarafından uflenen karşı ruzgarlara rağmen, ekonomisi kırılgan gelişmekte olan ulkelerin sorunları bir anda arttı. Turkiye, dış ticaretindeki dengesizlikler ve cari açık nedeniyle bu ulkeler arasında en onde yer alıyordu. Turkiye'nin cari hesap bakiyesi ağır açık veriyor. Üstelik ulkenin Merkez Bankası son derece gevşek. Ocak ayında, yuzde 12,98'lik bir enflasyona, yani yuzde --5 reel faiz oranına rağmen, merkez bankasının kısa vadeli faiz oranı yuzde 8 idi. Capital'e gore, bu şartlarda, Turkiye'nin ilk duşen ulkelerden birisi olması" şaşırtıcı olmadı.

' ÖNLEM ALINMIYOR, KRİZ KISA VADEDE BİTMEZ'

Uzman Stephane Deo, TL'deki hareketliliğin bir sure kalıcı olacağını ve kısa vadede krizin yarattığı turbulansın giderilemeyeceği ongorusunde bulunuyor:

"Birincisi bir doviz krizi patladığı zaman, soz konusu ulkenin Merkez Bankası, parasını korumak için, kısa vadeli faiz oranlarını artırmalı. Ama burada durum oyle olmadı. Turk Merkez Bankası, yatırımcıların 'Merkez Bankası Erdoğan'a bağımlı' kaygısından uzaklaşmak için gereken adımları atmıyor. Erdoğan, her ne pahasına olursa olsun, buyume rakamlarının duşmemesi için faiz oranlarını artırmaya yanaşmıyor. Üstelik boylesine ciddi bir para krizi durumunda bir borç aracı ya da IMF yoluyla ekonomiye nakit akışını sağlamak gerekir. Katar'ın 15 milyar dolarlık yardımına rağmen, Turk ekonomisindeki kriz bitmekten çok uzak."

' GÜNEY AFRİKA VE BREZİLYA SIRADA, RUSYA DİRENÇLİ'

Capital Dergisi, krizin bundan sonra etkileyeceği diğer ulkelerin analizini de yaparak, ekonomileri Turkiye'den daha guçlu olsa da, yatırımcıların korku sonrası çekilmesi nedeniyle, Guney Afrika ve Brezilya'nın domino etkisiyle duşebilecek ulkeler olduğunu yazdı. Ekonomi piyasalarının Endonezya ve Filipinleri de yakından izlediği belirtilen analizde, bu iki ulkenin odemeler dengesinin son derece kırılgan olduğu vurgulandı. Turk ekonomisinde yaşanan turbulansın Ruble'yi de etkilediği ancak, petrol ihracatı ve geniş doviz rezervleri sayesinde, Rus ekonomisinin daha dirençli olduğu belirtildi.