Özet (TL;DR) @ 2018-08-20T17:55:00.000Z: Türkiye, Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi'nde devam eden Silahsızlanma Konferansının dönem başkanlığını bugün devraldı.


Dunya

17:55 20.08.2018(Guncellendi 17:58 20.08.2018) URL'yi kısaltın

Turkiye, Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi'nde devam eden Silahsızlanma Konferansının donem başkanlığını bugun devraldı.

Duzenlenen Silahsızlanma Konferansında, Nukleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (1968), Biyolojik (1972) ve Kimyasal (1993) Silahlar Sozleşmeleri ve Nukleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması Antlaşması (1996) gibi bugun silahsızlanma ve silahların kontrolu alanlarında temel belgeler olarak kabul edilen duzenlemeler muzakere edildi.

Turkiye ayrıca, 14 Eylul'e kadar devam edecek Silahsızlanma Konferansının 2018 yılı çalışmaları çerçevesinde altıncı ve son 'Donem Başkanı' sıfatıyla konferansın yıllık raporunun hazırlanmasından ve onaylanmasından da sorumlu olacak. Konferansın alt çalışma gruplarının ise, toplantılarını 24 Ağustos'a kadar tamamlamaları ve kendi raporlarını Konferansa sunmaları gerekiyor.

T ÜRKİYE EN SON 2008'DE ÜSTLENMİŞTİ

Çok taraflı silahsızlanma ve silahların kontrolu çalışmalarının gerçekleştirilebilmesi amacıyla BM Genel Kurulu Birinci Silahsızlanma Özel Oturumu kararıyla 1978 yılında kurulan Silahsızlanma Konferansının 65 uyesi bulunuyor. Tum nukleer silah sahibi ulkeler, Konferansın uyesi konumunda. Turkiye, Konferansın Donem Başkanlığını en son 2008 yılında ustlenmişti.

Konferansın yılda 24 hafta suren oturumlarında silahsızlanma konuları muzakere ediliyor. Üyelerin alfabetik sırayla donuşumlu başkanlık ettiği toplantılarda her uye oturumların 4 haftasına başkanlık yapıyor.

AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan, Filipinler Barış Surecinin Bağımsız Silahsızlandırma Organı (IDB) Başkanı Buyukelçi Levent Şahinkaya, Guney Filipinler barış surecinin dinamik ve çok boyutlu bir sureç olduğunu dile getirdi ve 1997'de Moro İslami Kurtuluş Cephesi'nin (MİKC) Filipinler hukumetiyle bir ateşkes anlaşması yaptığını, ardından gelen uzun muzakere surecinde 2012'deki Bangsamoro Çerçeve Anlaşması ve 2014'teki kapsamlı barış anlaşmasının en onemli anlaşamalar olduğuna dikkat çekti.

Filipinler Cumhurbaşkanının metni imzalamasıyla Bangsamoro Organik Yasasının kabul edildiğinin altını çizen Şahinkaya, boylelikle barış sureci içindeki en temel merhalenin aşılmış olduğunu dile getirdi.

' SİLAHSIZLANDIRMA SÜRECİ 1.5 -- 2 YIL DAHA SÜRECEK'

Bundan sonra da aşılacak çok etap olduğunu aktaran Şahinkaya, "Bangsamoro Özerk Yapısının tamamıyla hayata geçmesi için daha belli sureçler geçecek. Aralık ayında Mindanao'da referandum yapılacak ve yeni kurulacak ozerk yapının sınırları belli olacak. 2019 yılının ikinci yarısında da Bangsamoro Geçiş Otoritesi kurulacak. Bu sureçte IDB, MİKC savaşçılarının yuzde 30'unu silahsızlandıracak. Ardından Bangsamoro Polis Gucu kurulacak ve ardından yuzde 30'u daha silahsızlandıracağız. Daha sonra parlamento seçimleri yapılacak ve eyalet başbakanı seçilecek" ifadelerini kullandı.

Silahsızlandırma surecinin 1.5-2 yıl daha sureceğini vurgulayan Şahinkaya, sahada tek tek mulakatlar yapılacağını, kimlik kartları hazırlanacağını anlattı. Bunu yapmadan evvel de MİKC'nin kendilerine savaşçıların listesini vereceğini belirten Şahinkaya, kendilerinin de surece ilişkin planlamalar yaptığını dile getirdi.

Şahinkaya, 2015'te sembolik silahsızlandırma toreni yapıldığını ve 145 savaşçının silahlarının teslim alındığını hatırlatarak, "Mindanao'da, Teslim alınan silahlar için MİKC ile Filipin hukumetinin anlaştıkları bir yerde depo alanımız var. O silahlar orada. Filipin ordusunun sorumluluğunu bize verdiği askerler tarafından korunuyor. Guvenlik 7-24 nobet sistemiyle sağlanıyor" ifadelerini kullandı.

' ÖZERK YAPI OLUŞTUKÇA TERÖR TEHDİDİ AZALACAK'

Şahinkaya, bolgede IŞİD bağlantılı gruplar olduğunu ve bu gruplardan bir tanesinin geçen yıl bir şehri ele geçirdiğini ve yuzlerce zayiat verildiğini hatırlatarak, "MİKC'nin soylediği bir an evvel bizim ozerk yapıyı kuralım. DEAŞ'a karşı elimiz sağlam olsun. Çunku istikrar ve guvenlik şartlarımız tam olmalı ki ancak bu şekilde DEAŞ'ı engelleriz" şeklinde konuştu.

' ÇOK ÖNEMLİ, MEMNUNİYET VERİCİ BİR OLGU'

Şahinkaya ayrıca, "Bu surecin belirli takvimlere gore ilerleyip hayata geçirileceğini duşunuyorum. Guney Filipinler Barış Surecinin onemli yapı taşlarından biri olan Bağımsız Silahsızlandırma Komisyonunun başkanlığının Turkiye'de olması çok onemli, memnuniyet verici bir olgu. Bu, Turkiye'nin buyuk ve saygın, diplomaside etkin bir ulke olmasının neticesidir" ifadelerini kullandı.