Özet (TL;DR) @ 2018-08-19T09:11:06.000Z: İstanbul Beşiltaş'ta Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izni ile İstanbul Arkeoloji Müzeleri tarafından sürdürülen tunç çağı mezar kazılarında bugüne kadar kurgan tipi 69 mezar bulundu. Kazıların sürprizi…


Yaşam

09:11 19.08.2018URL'yi kısaltın

İstanbul Beşiltaş'ta Kultur ve Turizm Bakanlığı'nın izni ile İstanbul Arkeoloji Muzeleri tarafından surdurulen tunç çağı mezar kazılarında bugune kadar kurgan tipi 69 mezar bulundu. Kazıların surprizi ise 5500 yıllık 2 figurin (antik heykelcik) oldu.

Hurriyet'ten Ömer Erbil'in haberine gore, Beşiktaş Meydanı'nda devam eden metro istasyon kazıları sırasında çok sayıda kurgan tipi mezar bulundu.

Turklerin tunç çağı doneminde kurgan tipi mezar kulturu olduğu ve Kavimler Goçu sırasında bu bolgeye yerleştikleri tezi gundeme geldi.

Mezarlıkta yarı hoker ve tam hoker olu gomme şeklinin yanı sıra yakılarak kremasyon tipi gomuler de tespit edildi.

İlk başlarda ilk demir çağı M.Ö. 1200-1100'lu yıllar olduğu sanılan mezarlar açıldıkça tarih daha da eskiye gitti.

İlk tunç çağı başlangıcı (M.Ö. 3500-3000) olarak nitelendirilen mezar buluntuları İstanbul tarihi için yepyeni bilgileri de beraberinde getirdi. Uzmanlar buluntular için İstanbul'da ilk Turk izlerinin olduğunu soylemek için henuz erken olduğunu belirtseler de kazı devam ettikçe bu tezin de guçlendiği soyleniyor.

Orta Asya step kulturunun Beşiktaş kıyılarına nasıl geldiği, Balkanlar uzerinden mi bu kulturun indiği yoksa Anadolu ustunden mi Balkanlara geçtiği uzerinde de yoğun bir çalışma suruyor. Karbon-14 analizleri ve mezar iskeletleri uzerindeki DNA testleri bu tezleri daha da guçlu hale getirecek.

' TAMGA' DENİLİYOR

****5500 y ıl oncesine ait Beşiktaş'taki tunç çağı mezarlığında yurutulen kazı çalışmalarını Kultur ve Turizm Bakanlığı'nın ozel izni ile yerinde inceledik. 25 No'lu kurgan mezarın içinde kremasyon mezar içerisinde, yanmış kemiklerin arasında, iki adet figurin geçtiğimiz gunlerde bulundu.

Biri buyuk diğeri daha kuçuk boyutlu figurin ters şekilde konmuş ve ayakları uç uca gelecek şekilde ozenlice yerleştirilmişti. Figurinlerin on yuzu stilize insan formunda olup, baş kısımları oval formlu, uzerinde kazıma çizgi ile yapılmış iki yana açılan dal ya da yaprak betimlemesi olabilecek semboller bulunuyor.

(C) AA /

Anadolu'da ele geçmiş olan diğer antropomorfik figurinlere bakıldığında stilize de olsa goz, ağız gibi unsurlar net olarak goruluyor. Beşiktaş'ta bulunan figurinlerde ise goz, ağız belli olmayıp, ayak kısımları tek parça halinde, uç kısmı kazıma çizgileri ile parmaklar betimlenmiş olarak kazı ekibinin karşısına çıkıyor.

Govde kısmında ise ust koşeler omuz çıkıntısına denk gelecek şekilde stilize edilmiş, govdenin on yuzunde ust ve yanlarda kazıma nokta bezemeler ile bir çerçeve yapılmış.

Bezemeler iki dikey sıra halinde olup, çerçevenin içinde kalan alanda ise çizgisel bir insan figuru bulunuyor. Kazıma çizgi ile yapılmış bu figurun baş kısmı V şeklinde olup kol ve bacakları iki yana açık. Bu çizgi insan betimlemesi çeşitli materyaller uzerinde Moldovya, Ukrayna ve Romanya'nın kuzeyinde gorulen Tripoli-Cucuteni kulturu ile benzerlik taşıyor.

Asya kurgan kulturu araştırmacıları bu gibi işaretleri "Tamga" olarak adlandırıyor. Figurinin arka kısmı ise baş ve govdeyi kapsayacak şekilde kazıma çizgi ile yapılmış semboller bulunuyor.

(C) AA / Zafer Arslan

DUYGUSAL BA Ğ OLABİLİR

Bulunan iki figurin gerek form ve bezeme benzerlikleri gerekse mezardaki yer alma pozisyonları açısından iki kişi arasındaki duygusal bağ olabileceğini duşunduruyor. Bu bağlamda benzer ozellikler gostermeleri, birinin buyuk diğerinin kuçuk olması, figurinlerin bir anne ve çocuğu tanımladığı izlemini veriyor. Bugune kadar kazılan 69 adet mezar içerisinde tek bir mezarda figurinlerin bulunmuş olması bu mezarda bulunan iki bireyin toplum içerisinde dinsel veya toplumsal statu açısından farklı bir konuma sahip kişilere ait olabileceği ihtimalini artırıyor.

' ÖRNEĞİNE HİÇ RASTLAMAMIŞTIK'

(C) AA / Hakan Goktepe

İstanbul Arkeoloji Muzesi Muduru Rahmi Asal, konuya ilişkin olarak şunları soyluyor:

"İki figurin kazıda ilk kez ortaya çıktı. Mezar buluntuları arasında çanak çomlek kaplar çıkıyordu. İki kurgan mezar arasında pişmiş topraktan yapılmışlar. İlginç olanı orneğine daha once hiç rastlamadık. Araştırmalarımızda bire bir benzerini de bulamadık. Benzeri Tripoli-Cucuteni kulturu olarak karşımıza çıkıyor. Moldovya, Ukrayna ve Romanya'da benzer formlar var. Üzerindeki semboller oldukça ilginç. Konusunda uzman bilim insanları ile çalışıyoruz. İki figurin uzerinde de benzer semboller var. Sembolleri uzmanlarımız çalışıyor. Onları çozduğumuz de asıl soruları cevaplayabileceğiz."