İSTANBUL Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı’ndan Prof. Dr. Derya Uludüz kırmızı etlerin eskiy...

Özet (TL;DR) @ 2018-08-16 08:23:26.163804: İSTANBUL Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı’ndan Prof. Dr. Derya Uludüz kırmızı etlerin eskiye oranla besin değerinin düştüğünü ancak sağlıklı ve besin değeri yüksek bir…

Geçmişte tuketiğimiz kırmızı etlerin gunumuzdeki kırmızı etlerden çok farklı olduğunu soyleyen Prof. Dr. Uluduz sozlerine şoyle devam etti: "Geçmişte hayvanlar doğada serbestçe geziyor ve tamamen doğal yiyecekler tuketiyordu. Bu hayvanlardan elde edilen et ile bugun kapalı ahırlarda yetiştirilmiş, suni yemlerle beslenmiş ve buyume hormonu, antibiyotik verilmiş hayvanlardan gelen et aynı değildir. Ayrıca, gunumuzde etler çok fazla endustriyel işlemden geçiyor, raf omru uzaması için nitratla, koruyucularla ve daha birçok kimyasalla karıştırılıyor veya tutsuleniyorlar."

" ET TÜKETMEMEK KAS VE BEYİN FONKSİYONLARINI OLUMSUZ ETKİLİYOR"

Hastalara genellikle kırmızı et tuketimini azaltmalarının onerildiğini soyleyen Prof. Dr. Uluduz nedeni ise şoyle açıkladı: "Salam, sucuk gibi işlenmiş kırmızı etler kalp ve şeker hastalıkları riskini artırırken, doğada otlayan hayvanlardan elde edilen işlenmemiş kırmızı et ise sağlıklı ve besleyicidir. Sadece 176 kalori ve yuzde 10 yağ içeren 100 gram kırmızı ette gunluk ihtiyacımız olan B3 vitamininin yuzde 25'i,  B6 vitamininin yuzde 20'si, B12 vitamininin yuzde 40'ı, demir ihtiyacını yuzde 15'i, çinko ihtiyacının yuzde 35'i, selenyum ihtiyacının yuzde 25'i bulunur. B12 vitaminini sebzelerden almak ise mumkun değildir. Kırmızı et kreatin ve karnitin açısından oldukça zengindir. Kreatin kaslarda enerji depolarını doldurur ve kas gucunu artırır. Karnitin ise yağın enerjiye donuşmesinde onemlidir. Et tuketmeyenlerde bu maddelerin değeri duşuktur, bu da kas ve beyin fonksiyonlarını olumsuz etkiler."

" GÜNLÜK ALINMASI GEREKEN B12 MİKTARI 2 MİKROGRAMDIR"

Kırmızı etin sebzelerde pek bulunmayan ve vucut tarafından uretilemeyen zengin bir B12 vitamini kaynağı olduğunu soyleyen Prof. Dr. Uluduz sozlerine şoyle devam etti: "Hucrelerin genetik kodlarının çoğaltılmasında ve beyin hucrelerinin tamirinde rol alır. B12 vitaminin uzun sureli eksikliği beyin ve sinir sistemine kalıcı olarak zarar verebilir. En iyi B12 kaynağı karaciğerdir. Sığır karaciğerinin 70 gramlık porsiyonu 70 mikrogram B12 vitamini içerir, gunluk onerilen B12 miktarı yaklaşık 2 mikrogramdır."

" KIRMIZI ET TİROİD HORMONUNU DENGELİYOR"

Kırmızı etin demir içeriğinin de çok zengin olduğunu soyleyen Prof. Dr. Uluduz sozlerine şoyle devam etti: "Demir, kanda oksijen ve besinlerin dokular ile organlarımıza iletilmesinde onemli bir rol oynar. Kırmızı etin nerdeyse hiç bilinmeyen bir diğer faydası da tiroid hormonunu dengelemesidir. Tiroid hormonu, epinefrin, norepinefrin ve dopamin gibi vucutta çok onemli maddelerin yapılmasında rol oynar. Bu maddeler, mide, kalp ve akciğer gibi organlar ile beynimiz arasında iletişimi sağlayan kimyasal mesajcılardır. Bu nedenle duygu durum, uyku, konsantrasyon ve kiloyu etkileyebilir, dengede olmadığında da olumsuz belirtilere neden olabilir."

" AZ MİKTARDA DOYMUŞ YAĞ BAĞIŞIKLIĞI GÜÇLENDİRİR"

Prof. Dr. Uluduz ayrıca, "Kırmızı et doymuş yağ içerir. Doymuş yağların fazla tuketimi zararlı olsa da az miktarda doymuş yağ bağışıklık fonksiyonunu guçlendirmek ve sağlıklı bir sinir ve sindirim sistemi oluşturmak için gereklidir. Yağlar, aynı zamanda vitamin A, E, D, K gibi yağda çozunen vitaminlerin taşınabilmesi için gerekli ve duşuk yağlı bir diyet bu besin maddelerinde eksikliklere yol açabilir" dedi.

" ÇÖZÜNEN ETLERİ TEKRAR DONDURMAYIN"

Kırmızı etin, proteinden zengin olması nedeniyle çabuk bozulduğunu ve bu yuzden ozenle muhafaza edilmesi gerektiğini soyleyen Prof. Dr. Uluduz sozlerine şoyle devam etti: "Buzdolabında en fazla 3 gun, buzlukta -4 derece ile en fazla 7 gun, derin dondurucuda -32 derece ile en fazla 3 ay bekletilmelidir. Kurban etleri, dondurulmadan once kuçuk parçalara ayrılarak buzdolabı poşetine veya yağlı kağıda sarılmalıdır, boylece çozdurme işlemi de kısa surer ve bakteri oluşumu engellenir. Kalorifer uzerinde, açıkta ya da sıcak suda bekletme gibi çozdurme yontemleri, sağlık açısından risklidir. Buzdolabının alt kısmında ya da mikrodalgada çozdurme daha uygun yontemlerdir. Çozdurulen et, bakteri oluşumuna izin verilmeden hemen pişirilmeli, asla tekrar dondurulmamalıdır."

" ETLERİ TÜKETMEDEN ÖNCE 24 SAAT KADAR DİNLENDİRİN"

Bayramda kesilen etlerin hiç dinlendirilmeden birkaç saat içinde tuketilmesi yanlış olduğunu soyleyen Prof. Dr. Uluduz sozlerine soyle devam etti: "Hayvan kesildikten sonra kaslardaki glikojen laktik aside donuşur, kaslar ve deri sertleşir. Rigor mortis dediğimiz yeni kesilen hayvanların etlerindeki bu sertlik, pişirmeyi zorlaştırdığı gibi, sindirim sorunlarına da yol açar. Normal bir etin sindirimi 4 saat surerken, taze kesilmiş etin sindirimi 8 saatte olur. Bu nedenle, mide ile ilgili problemleri olan kişiler, şişkinlik ve hazımsızlık sorunlarından kaçınmak için eti 24 saat bekletmeden tuketmemelidir."

" ETİN PİŞME ISISI 163 DERECE OLABİLİR"

Eti yuksek ateşte pişirmenin yanlış bir yontem olduğunu soyleyen Prof. Dr. Uluduz sozlerine şoyle devam etti, "Sıklıkla yuksek ateşte pişirme yontemleri ızgara ya da kavurma yapmak ve kızgın yağda kızartmaktır. Yuksek ateş sağlığa zararlı maddeler ortaya çıkarır ve başta akciğer ve pankreas kanseri olmak uzere çeşitli kanserlerle ilişkilidir. Bu zararlı maddeleri ortaya çıkarmadan kırmızı et tuketmek için fırınlama, buharda pişirme ve kaynatma gibi daha yumuşak pişirme metotları kullanın. Etinizin yanmış bolgelerini tuketmekten kaçının. Kırmızı eti zeytinyağıyla, limonla, sarımsakla, E vitaminiyle veya adaçayı, biberiye gibi bazı baharatlarla marine ederek bu zararlı maddeleri yuzde 90 oranında azaltabilirsiniz. Etinizi yine de yuksek ateşte pişirecekseniz, sık sık ters çevirmeyi unutmayın.Çoğunlukla mangal etinin içi pişmeyip dışı yanar ve bu durum besin zehirlenmelerine yol açabilir. Pişirilen etin mangalla arasında yaklaşık 15 cm mesafe bırakmak gerekir" dedi.

Proteinler yuksek pişirme yontemlerinden kotu şekilde etkilendiklerini ve bozulduklarını soyleyen Prof. Dr. Uluduz sozlerine şoyle devam etti: "Burada onemli olan etin iç sıcaklığıdır, bir eti 163 derecede fırınladığınızda, iç sıcaklık 80 dereceye kadar ulaşmış ve proteinlerin hiçbiri zarar gormemiş olur. Su ile pişirdiğinizde de proteinler sadece yuzde 10 kayba uğrarlar. Etin çiğ veya az pişmiş olması besin zehirlenmesine yol açabileceğinden içinin ve dışının iyi pişmiş olmasına dikkat edin."

" KOLESTEROLÜNÜZ VARSA KARACİĞERDEN UZAK DURUN"

Kırmızı etin yanı sıra karaciğer, bobrek, dil, işkembe gibi sakatatların tuketiminin oldukça yaygın olduğunu soyleyen Prof. Dr. Uluduz sozlerine şoyle devam etti: "Özellikle kolesterolu yuksek olan hastalar ile kalp-damar hastalığı riski taşıyan kişiler, protein açısından oldukça zengin olsa da yuksek miktarda kolesterol içeren sakatatlardan uzak durmalıdır."

" ET YEMEKLERİNİZE TAZE YEŞİL YAPRAKLI SALATALAR EŞLİK ETSİN"

Et yemeklerinin yanında taze yeşil yapraklı yeşillikler ve sebzeler tuketerek vucudunuzda belli miktar suyun tutulmasını sağlayabilir ve  sindiriminizi kolaylaştırabileceğini soyleyen Prof. Dr. Uluduz "Özellikle C vitamininden zengin olan yeşil biber, roka, marul, kıvırcık, maydanoz ve domates ile hazırlanan salataya limon ve sirke ekleyerek demir emiliminizi artırabilirsiniz. Ancak salatada yağ kullanmamayı tercih edin. Yapraklı salatalar etin zararlı etkilerini sınırlandırır ve mide dostudur.Kurban etinin yanında sindirimi kolaylaştıran mercimek, ezogelin gibi çorbalar ile posalı besinler tercih edin" dedi.

" YEŞİL VEYA SİYAH ÇAY İÇİN"

Yemeklerden sonra sıcak bir bardak yeşil çay içmenin, beslenme dengesini koruyacağını soyleyen Prof. Dr. Uluduz, "Bayram ziyaretleri sırasında artan çay ve kahve tuketimi aşırı miktarlarda olduğunda uykusuzluk, kalp ritim bozuklukları, mide problemlerine neden olabildiğinden olçulu tuketimi gerekir" dedi.

" KÜÇÜKBAŞ HAYVANLARIN YAĞSIZ KISIMLARINI TERCİH EDİN"

Prof. Dr. Uluduz, "Kuçukbaş hayvan kesecekler için de şunları soyleyebiliriz. Buyuk miktarlarda koyun eti tuketimi onerilmez, çunku koyun etinin yuzde 20'si yağdır ve bir porsiyonda bile çok buyuk miktarda enerji sağlar. Bu yuzden koyun eti yerken kaburga ve bacak gibi sadece yuzde 6'sı yağ içeren kısımları yemeniz onerilir. Etleri keserken gorunen yağlı kısımları atmanız yine size fayda sağlar" dedi.