Dört mevsimin en güzelinin yaşandığı ülkemiz hem tarihi hem de doğallığıyla adeta bir cennet. Her biri birbirinden güzel...

Özet (TL;DR) @ 2018-08-10 20:09:03.011234: Dört mevsimin en güzelinin yaşandığı ülkemiz hem tarihi hem de doğallığıyla adeta bir cennet. Her biri birbirinden güzel, kendine has özellikler taşıyan, Türkiye'nin 43 milli parkı... (Hazırlayan:…

10.08.2018 - 14:42 10.08.2018 - 16:25 Son Guncelleme : 10.08.2018 - 16:25

Milli Park, kelime anlamı olarak milli ve milletlerarası nadir bulunan kulturel kaynak değerleri ile koruma, dinlenme ve turizm alanlarına sahip tabiat parçaları olarak tanımlanıyor. Milli Parklar dosyamızda, Turkiye'nin 43 milli parkını, bu tanımlamayı hak eden ozellikleri ile bulabilirsiniz.

İç Anadolu Bolgesi'nde Yozgat ili sınırları içinde bulunan Çamlık Milli Parkı, dort bir yanı bozkır alanlarla çevrili bir yeşil vaha gorunumundedir. Geçmişte gur ormanlarla kaplı olduğu duşunulen İç Anadolu'da insan eliyle tahrip edilen bu ormanlardan kalan son bir hatıra gibi duran Yozgat Çamlık Milli Parkı aynı zamanda, 1958 yılında, Turkiye'nin ilan edilen ilk milli parkı olmuştur.

Zengin bir bitki ortusu ve pek çok hayvan turunun içinde barındığı bir ekosisteme sahip olan milli park alanının buyuk bolumu, Soğukoluk tepesi uzerinde yer alır. Tepenin kuzey yamaçlarına bakan bolumde yer alan ve Karaçam ağaçlarından oluşan doğal kalıntı orman ile plantasyon sarıçam ormanı Yozgat Çamlık Milli Parkı'nın onemli değerlerini oluşturur. Şehrin 2 km guneyinde yer alan bu parkın içinde uç yıldızlı bir otel olmasının yanı sıra, kamp yerleri, restoran, çocuk oyun parkı, soğuk su çeşmeleri bulunmaktadır.

Akdeniz Bolgesi'nin Osmaniye ili sınırları içinde yer alan milli park, dere, ırmak ve gol kenarlarında farklılaşan bitki ortusu, Ceyhan Nehri uzerine kurulan Aslantaş Barajı'nın goleti ve Karatepe zirvelerinden bakıldığında kuzey yonunde uzanan yoğun bitki ortusu ile muhteşem bir manzara guzelliğini bunyesinde barındırır.

Karatepe-Aslantaş Milli Parkı, sahip olduğu doğal guzelliklerin yanı sıra geçmişi M.Ö. 8'inci yuzyıla dayanan, Turkiye'nin en onemli arkeolojik alanlarından birisi olan Karatepe Tepesi'ni bunyesinde barındırıyor. Özellikle kale kapıları ve duvar kaplamalarında yer alan hiyerogliflerin arkeolojik değerleri yuksek.

Turkiye'nin en buyuk ve ilk açık hava muzesi olan yer ozellikle yabancı ziyaretçilerin rağbet ettiği yerdir. Doğal guzelliği, tarihi ve yaban hayatını birlikte sunan milli parkta kamp kurup piknik yapmaya elverişli alanlar bulunmaktadır.

Milli park, bitki varlığı açısından da çok zengin, kızılçam, meşe turleri ve maki florasının meydana getirdiği bitki ortusunde, karaca, domuz, çakal, tavşan, tilki, turaç, keklik gibi yaban hayvanlar yaşıyor.

Soğuksu Milli Parkı, Ankara'ya 80 km. mesafede ve şifalı kaplıcaları ile tanınmış Kızılcahamam ilçesine bağlıdır. Milli park, bozkır ortusune sahip İç Anadolu'dan Karadeniz Bolgesi'nin gur ormanlarına geçişin ilk aşamasını oluşturan bolgededir. Bu nedenle Milli Parkın ��zellikle içinde barındırdığı bitki ortusu bakımından gosterdiği çeşitlilik muazzam duzeydedir. İçinde dort farklı ekosistemin gozlenebildiği belirlenmiş olan Soğuksu Milli Parkı, aralarında butun dunyada koruma altına alınmış olan "Kara Akbaba" da bulunmak uzere, 160 farklı kuş turune ev sahipliği yapar. Kara Akbaba bolgenin sembolu haline gelmiştir.

Bolgenin jeolojik yapısından kaynaklı olarak sıkça rastlanan soğuk ve sıcak su kaynakları Soğuksu Milli Parkı'nın onemli değerlerindendir. Soğuk su kaynakları sağladığı içme suyuyla unluyken, sıcak su kaynaklarından da kaplıca olarak faydalanılır. Bu kaplıcalar milli park ve çevresinin sağlık turizmi açısından onemli bir merkez olmasını sağlamıştır. Milli parkta yapılan faaliyetler arasında yuruyuş, kampçılık, doğa araştırmaları, kuş gozlemleri, botanik turizmi ve dağcılık bulunmaktadır.

Marmara Bolgesi'nde, Balıkesir sınırları içinde 17.058 hektarlık bir alana yayılmış olan Kuş Cenneti Milli Parkı'nın en buyuk ozelliği Anadolu'dan Avrupa'ya geçen kuşların goç yolları uzerinde bulunan onemli bir bolge olmasıdır. Mevsimlere gore su seviyesi değişen ve bol gıdalı (ortrofik) bir gol olan Manyas Kuş Golu'nun temel kaynak değerini oluşturduğu milli park adının hakkını vererek 266 kuş turunu bunyesinde barındırır.

Aynı zamanda antik çağ yerleşimlerine yoğun olarak rastlanan bir bolgede yer alan milli park alanı M.Ö. 8 yuzyıldan itibaren Anadolu'ya yerleşmeye başlamış Lidyalılar ile onların egemenliğine son verecek Perslerin izlerini de taşır. Bolgeye Cennet anlamına gelecek bir isimle ilk defa adlandıranların da Persler olduğu bilinir. Kuş Cenneti'yle ilgili unlu Turk gezgini Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'nde de anlatılar bulunmaktadır.

Bursa ili sınırları içinde, 13.042 hektarlık bir alana yayılmış olan milli park yuksekliği 254 metre olan Uludağ'ı içine alır. Orman bolgelerini çeşitli yuksekliklere bağlı olarak net bir biçimde gozlemlemeye musait bir bitki ortusune sahip olan alan dunya ormancılık literaturunde ozellikle onemlidir. Yaz mevsiminde trekking, dağcılık kampçılık, piknik gibi aktiviteler yapılan Uludağ, kış mevsiminde onemli bir kış sporları merkezine donuşur.

Ortalama sureyle 4 ay boyunca kış sporlarının yapılabildiği Uludağ'da kayak, snow board, big foot, buz pateni, kar motosikleti gibi aktiviteler gerçekleştirilir. Pek çok doğa yuruyuşu parkurunun da yer aldığı Uludağ'da tum Bursa ve Gemlik Korfezi'nin panoramik olarak en iyi seyredilebileceği noktalar da bulunur. Zirvesi, golleri, yaylaları ve her mevsim yapılabilecek aktivitelerinin yanında muhteşem manzaralara da ev sahipliği yapan Uludağ Milli Parkı, Turkiye'nin en gozde kış sporları merkezidir.

Yedigoller Milli Parkı, Bolu ilinin kuzeyi ve Zonguldak ilinin guneyinde, Batı Karadeniz bolgesinde yer alır. Oldukça gur bir bitki ortusunu barındıran milli park alanı engebeli bir arazi uzerindedir. İçinde bulundurduğu irili ufaklı 7 heyelan golu ile muhteşem doğa manzaralarına ev sahipliği yapan milli park, içinde barındırdığı kalabalık canlı populasyonu ile de tabiatla iç içe olmak ve gozlem yapmak isteyen ziyaretçilerine onemli olanaklar sağlar.

Kimileri birbirine yeraltı sularıyla bağlı yedi golun etrafında, Turkiye'nin en guzel ve karışık ormanlarına sahiptir. İçinde barındırdığı pek çok ağaç turunun yanı sıra, çalı formunda ve otsu bitkilerden oluşan yaklaşık 240 farklı turle de Yedigoller Milli Park'ında karşılaşmak mumkundur. Bu çok çeşitli ve yoğun bitki turunun farklı zamanlarda, farklı renklerde çiçek açarak oluşturdukları mozaik gorunum Turkiye'nin bu milli parkıyla ozdeşlemiştir. Eşsiz fotoğraflar ortaya çıkaran bu goruntuler, doğa fotoğrafçılarının da Yedigoller Milli parkına ozel bir ilgi duymasını sağlamıştır.

Ege Bolgesi'nde, Aydın ili sınırları içinde yer alan milli park alanı 27.589 hektarlık bir bolgeyi kaplamaktadır. Dilek Yarımadası, Turkiye'deki maki bitki ortusunun en iyi orneklerine sahiptir ve kuzey bolumlerinde Karadeniz florasına ait bitki turlerini de barındırmaktadır. Ayrıca Dilek Yarımadası'nda Turkiye'nin en temiz ve doğal sahilleri bulunmaktadır. Bu kıyılar tum dunyada yalnızca 500 adet kalmış olan Akdeniz Fokları'nın doğal yaşam alanıdır.

Buyuk Menderes Deltası ise, "A Sınıfı Sulak Alan" olma ozelliğini taşıdığından uluslararası oneme sahiptir. Buyuk Menderes Deltası, içinde barındırdığı biyolojik çeşitlilik ve nesli tukenmekte olan canlılar ile endemik turlerden dolayı milletlerarası Ramsar, Bern, Rio sozleşmeleri ile Barselona Konvansiyonu kararları ile korunmaktadır. Ege Bolgesi'nde goçmen kuşlar açısından da onemli bir yaşama olan delta aynı zamanda deniz balıklarının yumurta bırakma sahalarındandır.

Temiz denizinden ve yemyeşil ormanlarından yararlanmak için yıl boyu ziyaretçi akınına uğrayan Milli Park'ta bunların yanında jeep safari, at safari ve çeşitli parkurlarda botanik turları duzenlenmektedir.

Ege Bolgesi'nde yer alan ve antik çağlardan beri uygarlığın onemli merkezlerinden biri olmuş Manisa ilinin sınırları içinde yer alan Spil Dağı Milli Parkı; içerdiği jeolojik oluşumlar, zengin bitki ortusu ve barındırdığı hayvan turleriyle birlikte tarihi dokusuyla da onemli bir koruma alanıdır. Gediz Ovası'nda 60 metrelik bir rakımdan başlayıp, Karadağ eteklerinde 1517 metreyi bulan bir rakıma ulaşan milli park alanında dere yatakları ve yer yer dik kanyonlar bulunur.

Milli Park sınırları içinde yer alan pek çok endemik bitki turunun yanında bolgeye ozgu olan Manisa Lalesi de parkta doğal olarak yetişir. Spil Dağı Milli Parkı'nda, doğada ozgurce yaşayan ve yine bolgeye ozgu olan yılkı atlarını gormek de mumkundur. Mitolojik bir karakter olan Niobe'ye ait bit figur oluşturduğu duşunulen Ağlayan Kaya ve M. Ö. 13. yuzyılda yapıldığı duşunulen bir Kybele Rolyefi de milli parkta bulunan gorulmeye değer arkeolojik kalıntılar arasındadır.

Milli Park'ta konaklamak isteyen ziyaretçiler için 39 orman koşku ve çadır kamp alanları bulunmaktadır.

Akdeniz Bolgesi, Isparta ili sınırları içinde yer alan milli park 55.106 hektarlık bir alana yayılmıştır. Karstik yapıdaki bir jeolojik bolge uzerinde yer alan milli park alanı Pınar Gozu Mağarası, Beyşehir Golu gibi kaynak değerleri içinde barındırırken yayıldığı geniş bolgenin sahip olduğu butun nitelikleriyle gorulmeye değerdir. Sedir ağaçlarıyla tanınan Kızıldağ Milli Parkı, Beyşehir Golu'nun sahip olduğu su kuşu potansiyeliyle de dikkat çekmektedir.

Kızıldağ bolumu akciğer ve astım hastaları için de şifa kaynağı olan milli park alanında dağlık alanlar, yaşlı orman ortusu, akarsu ve gol yuzeyleri bir arada bulunmaktadır. Gole bakan yamaçlardaki karaçam, ardıç ormanlarıyla iç bolumlerde kalan karışık ormanları ile Dedegol Dağı'nın hemen hemen yıl boyu karla kaplı olan zirvesini de içinde barındıran Kızıldağ Milli Parkı, ziyaretçilerine Akdeniz bolgesinde ruya gibi bir atmosferde geçirilecek anları sunmaktadır.

Akdeniz Bolgesi'nde Antalya ili sınırları içinde 6.700 hektarlık bir alana yayılmış olan milli park, Turkiye'nin doğal guzellikler ve tarihi mirasını bir arada yaşatan değerlerinden birini oluşturur. Anadolu'nun yerli halklarından olan Solim'lerin kurduğu Termessos Şehri'ni kalıntılarının yer aldığı milli park alanında aynı zamanda eşsiz guzellikte tepeler, vadiler ve kanyonlar da yer almaktadır.

Kızılçam ormanları ve maki florasıyla ortulu olan alanda, nesli tehlikede olan Alageyik gibi canlı turleri de yaşamaktadır. Mecene Kanyonu gibi derinliği 600 metreyi bulan ve heyecan verici doğa manzaralarının oluşmasını sağlayan jeolojik oluşumlarında yer aldığı Gulluk Dağı - Termessos Milli Parkı ziyaretçilerine zengin bir doğal yaşamın orta yerinde antik şehir kalıntılarını gorme imkanını tanımaktadır.

Isparta ili sınırları içinde, Akdeniz Bolgesi'nde yer alan milli park alanı, Eğirdir Golu'nun guneye bakan devamıyla arasında yer alan dar bolgenin aluvyonlarla dolması sonucu ayrı bir gol halini almış olan Kovada Golu ve çevresini kapsamaktadır. Çevresi 20.6 km olan Kovada Golu deniz seviyesinden 900 km yuksekliktedir ve ekosistemi ile bitki ortusunun zenginliği milli parkın eşsiz peyzaj guzelliklere sahip olmasını sağlar.

Karstik tektonik bir polye olan Kovada Golu'nun turkuaz rengi sularıyla buluşan Kızılçam, endemik Kasnak meşesi ve çınar ağaçlarının ağırlıkta olduğu ormanlar��yla hem yore insanı hem de uzaklardan gelecek ziyaretçileri için onemli bir rekreasyon alanı olma ozelliğini gosterir. Sazan, tatlı su levreği ve ıstakozu gibi turleri de içinde barındıran Kovada Golu Milli Parkı kampçılık, doğa yuruyuşu, fotoğrafçılık gibi aktivitelerin yanında olta balıkçılığı yapılmasına da uygun bir alan oluşturur.

Doğu Anadolu Bolgesi'nde Tunceli ili sınırları içinde 42.675 hektarlık bir alana yayılmış olan milli park, Munzur Dağları'ndan buyuk gozeler halinde doğan Munzur Suyu'nun sulayarak zengin bir bitki ortusu ve doğal yaşam çeşitliliğini oluşturduğu bir alanı kapsamaktadır. Deniz seviyesinden 2500 m yukseklikte meşe ağaçlarının hakim olduğu milli park alanında, endemik bitki turleri ve yoreye ozgu hayvan turlerinin varlığı bolgeyi eşsiz bir değerde bir coğrafyaya donuşturur.

Milli Parkın kuzeyinde, 2000-3000 metrelik zirvelerde yer alan krater golleri ile Ovacık ilçe duzluğunde bulunan gozeler ve kanyonlar alanın peyzaj guzelliğine eklenir. Munzur Vadisi'nin, Munzur Suyu'na katılan Mercan Deresi'nin vadisine inene yamaçlarında yer alan Kırk Merdiven Şelaleleri de Munzur Vadisi Milli Parkı'nın gorulmeye değer guzelliklerindendir.

Akdeniz bolgesinde Batı Torosları oluşturan Beydağları'nı içine alan milli park alanı 31.018 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Pamfilya ve Likya sahilleri arasındaki şerde yerleşmiş olan milli park alanında, pek çok antik kent yerleşimi bulunur. Deniz kıyısında kurulmuş Olimpos, Phaselis, İdyros gibi bu kentler donemlerinin onemli merkezleri olmuşlar ve gunumuz açısından da paha biçilmez tarihi kalıntılar halini almışlardır.

Beydağları Sahil Milli Parkı içinde yer alan Olimpos Antik Kenti yakınlarında unlu ozan Homeros'un İlyada Destanı'nda geçen kimera ve bellerofon efsanelerine konu olan ve yuzlerce yıldır yanan bir alevi bulunur. Yanartaş adı verilen bu alan milli park ziyaretçilerini yuzlerce yıl onceki insanların efsaneleriyle burun buruna getirir. Dağ ve denizin birleştiği doğası ve tarihi değerleriyle Beydağları Sahil Milli Parkı Turkiye'nin çok onemli değerlerinden birini oluşturur.

Akdeniz Bolgesi'nde Antalya ili sınırları içinde 35.719 hektarlık alana yayılmış olan milli parkın en onemli kaynak değerini Kopruçayı Irmağı'nda meydana gelmiş olan 14 km uzunluğundaki yarma vadi oluşturmaktadır. Duvar yukseklikleri yer yer 100 m'yi aşan Koprulu Kanyon Turkiye'nin en gorkemli jeolojik oluşumlarından biridir. Aynı zamanda populer bir rafting alanı olan Kopruçayı Irmağı alabalıklarıyla da meşhurdur.

Milli Park alanı içinde yer alan ve yaygın olarak kızılçam ve makilik alanlar biçiminde yayılım gosteren ormanlar içinde 400 hektarlık saf Akdeniz serisi ormanı eşsiz değere sahip olan bir doğal guzelliktir. Koprulu Kanyon Milli Parkı, Turkiye'nin doğal guzellikler ve tarihi değerlerin birbirine karıştığı çok ozel coğrafyasını hatırlatır biçimde Selge Antik Kenti'nin kalıntılarına da ev sahipliği yapar. Milli Park alanında çeşitli tarihi donemler ait taş teraslar, kopruler ve yollar da bulunmaktadır.

Turkiye'nin Batı Karadeniz bolgesinde yer alan en yuksek dağ kutlesi olan Ilgaz Dağları uzerinde kurulmuş bir milli parktır. Çankırı ve Kastamonu illeri sınırları içinde yer alan milli park; iğne yapraklı ağaçların, beyaz kar ortusune fırça darbeleri gibi işlendiği bir manzaraya ev sahipliği yapar.

Ilgaz Dağları Milli Parkı, 1997 yılında ilan edilen, "Kastamonu-Çankırı Ilgaz Kış Sporları Turizm Merkezi" içinde yer alır ve Turkiye'de kış sporları alanında giderek daha onemli bir çekim merkezi olmaktadır. Ilgaz Dağı'nın 2000-2200 metreden daha yuksek olan tepelerinde pek çok nadir ve endemik alpin kuşak bitkisi bulunur. Ayrıca milli park alanı içinde birden fazla kayak pisti ve telesiyej vardır.

Milli park içerisindeki en yaygın rekreasyonel faaliyetler; kayak faaliyetleri, dumansız piknik (yaz-kış), doğa yuruyuşleri, fota safari, botanik turlar, yaban hayatı gozlem ve kuş gozlemidir.

Afyon ve Kutahya illerinin sınırları içinde kalan bir bolgeye yayılmış olan milli park, Turkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kuruluş doneminde gerçekleştirdiği Kurtuluş Savaşı'nın bir kısmına tanıklık etmiş toprakları içine alan tarihi bir milli parktır. Savaşın sonucunu belirleyen Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin surduğu guzergah boyunca kurulmuş milli park Turkiye Cumhuriyeti tarihinin onemli donum noktalarını simgeleyen anıtlarla doludur.

Özellikle Turkiye tarihine ilgi duyan ziyaretçilerin mutlaka uğraması gereken Milli Park'ın sınırları içinde Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin başlatıldığı yer olan Kocatepe'den başlama uzere pek çok anıt ve şehitlik bulunmaktadır. Alanda ayrıca korunan tarihi savaş alanları ve bu savaşlarla ilgili kalıntıların gelecek nesillere aktarılması için muzeler bulunmaktadır.

İç Anadolu Bolgesi'nde Nevşehir ili sınırları içinde yer alan milli park alanı, bolgede bulunan Erciyes ve Hasan Dağı'nın geçmişte gosterdiği volkanik aktivite sonucu puskurttuğu lav ve tuflerin ruzgar ve yağmur gibi doğa olayları sonucu aşınmasıyla oluşmuş eşsiz jeomorfolojik yapıları içinde barındırır. Üstte sağlam kalan bazalt içerikli tabakanın tuften oluşan ve kolayca aşınan tabakalarla birlikte oluşturduğu ve ikonik bir gorunum kazanmış olan "peribacası" denilen bu oluşumlar, Kapadokya olarak da bilinen bolgenin ve milli parkın simgesi durumundadır.

UNESCO tarafından Dunya Doğal ve Kulturel Mirası listesine alınmış olan bu alan, dunyadaki sayılı milli park alanlarından biridir. Tarihi boyunca insanlar tarafından onemli bir yerleşim alanı olarak kullanılmış bolgede pek peribacalarının yanında ozellikle erken donem Hristiyanlığın onemli tarihi kalıntıları olan kiliseler, şapeller ve diğer kaya oyma mekanlar bulunmaktadır. Peri bacalarının yanında platolar, glasiler ve kırgıbayırlardan oluşan muhteşem guzellikteki kayalık alanlarının arasına yerleşmiş yeşil vadileri ile Goreme Tarihi Milli Parkı ziyaretçilerine tarihin ve doğanın eşsiz guzellikleri içinde geçirilecek unutulmaz bir zamanı vaat etmektedir.

4.468 hektar alana yayılmış olan milli park alanı, Doğu Karadeniz bolgesinde Trabzon ili sınırları içinde bulunur. 1300 metre yukseklikte ve içine aldığı vadinin oluşturduğu eşsiz jeomorfolojik oluşumları dikkat çeken Altındere Vadisi Milli Parkı, 1600 yıllık bir geçmişe sahip olan Sumela Manastırını da sınırları içinde barındırır. Sumela Manastırı'nın yanı sıra iri ufaklı mabet yerleşimlerine sahip olan milli park alanı tarihi-kulturel turizm açısından paha biçilmez oneme sahiptir.

Derin ve yuksek duvarlar oluşturan Altındere Vadisi, içerdiği doğal yaşam zenginliği ile birlikte onemli su kaynaklarına da sahiptir. Vadi tabanında bulunan Meryemana Deresi, çevresindeki diğer derelerle birleşerek buyuk bir akarsu olma ozelliği gosterir. Trekking, kampçılık, tırmanma, sportif balık avcılığı gibi aktivitelerin de yapılabildiği milli park alanı yılda 100.000'i aşkın insan tarafından ziyaret edilir.

İç Anadolu Bolgesi'nde, Çorum ili sınırları içinde yer alan milli park, Anadolu'nun en eski uygarlıklarından biri olan Hititlere başkentlik yapmış Hattuşaş (Boğazkoy) yerleşimine ait kalıntıları içinde barındırır. Hitit metinlerinde sık sık soz edilen "Hattuşa Ülkesi'nin bin tanrısı" ifadesine uygun olarak bolgedeki arkeolojik çalışmalarda bugune kadar 31 tapınak yapısı tanımlanmıştır.

Ziyaretçilerini adeta zaman içinde bir gezintiye çıkaran bir çok kalıntıyla kaplı olan 2.600 hektarlık milli park alanı Şehir Surları, Aslanlı Kapı, Yer kapı ve Yazılıkaya gibi çok onemli tarihi kalıntılar bulunmaktadır. Hattuşa Kenti'nin dışında, yuksek kayalar arasına inşa edilmiş bir açıkhava tapınağı olan Yazılıkaya alanın en buyuk ve etkileyici kalıntılarındandır. Tapınak'ta 90'dan fazla tanrı, tanrıça, hayvan ve hayal urunu yaratıklara ait figurler kaya yuzeyine işlenmiştir. Hititlerin yeni yıl ve ilkbahar torenleriyle ilgili metinlerinde "tum tanrıların fırtına tanrısı'nın evinde" toplanması biçiminde geçen ifade Yazılıkaya'da karşılığını bulmuş olur. Bu yonuyle Yazılıkaya, Hititlere gore "fırtına tanrısının evi" olmalıdır.

Doğu Anadolu Bolgesi'nde, Adıyaman sınırları içinde yer alan milli parkın ana kaynak değerini Nemrut Dağı'nda bulunan arkeolojik kalıntılar oluşturmaktadır. Parkın kapsadığı alan eski çağlarda "Kommagene" olarak bilinen bir bolgedir ve bolgede milattan once kurulmuş bağımsız bir krallığın kalıntıları vardır. M.Ö. 62 ile 32 yılları arasında bolgenin kralı olan Antiochos'un Tumulusu ve diğer kutsal alanlar Nemrut Dağı'nda 2150 metre yukseklikte yer almaktadır.

Nemrut Dağı Milli Parkı, sınırları içinde yer alan pek çok tarihi kalıntı, yuksekliği on metreyi bulan dev tanrı başı heykelleri ve metrelerce uzunluktaki kitabeleriyle UNESCO Dunya Kultur Mirası'nda yer alan bir eşsiz değerdeki bir kulturel hazinedir. Tum bu çarpıcı kalıntıların yanında dunya uzerinde gun doğumu ve dun batımının en muhteşem haliyle izlenebildiği yerlerden biri olması da her yıl binlerce insanın Nemrut Dağı Milli Parkı'na gelme sebeplerinden birini oluşturur.

İç Anadolu Bolgesi'nde Konya ili sınırları içinde yer alan Beyşehir Golu'nun bulunduğu 86.855 hektarlık bir alanı kaplayan milli park, 1993 yılında ilan edilmiştir. Yuz olçumu bakımından Turkiye'nin uçuncu buyuk golu olan Beyşehir golu, Turkiye'nin en buyuk tatlı su golu olma ozelliğini gosterir. İç Anadolu, Toroslar ve Batı Anadolu bolgelerinin kesişim noktasında yer alan milli park, bu ozelliği sayesinde çok farklı habitat tiplerini bunyesinde barındırmaktadır.

Beyşehir Golu'nun manzarasına buyuk katkı yapan 2890'lik zirvesi her mevsim karlı olan Anamas Dağları milli parkın onemli doğal guzelliklerindendir. 154 km boyunca uzanan ve çok sayıda koy ve korfeze ev sahipliği yapan gol çevresi ziyaretçilerine trekking, hiking, biking ile jeep safari turları yapabilme ve çadır ya da karavanla konaklama olanakları sunar. Beyşehir Golu içme suyu temini, sulama ve belli olçude plaj kullanımı ile Turkiye'nin vazgeçilmez doğal guzelliklerini içinde barındıran bir alandır.

Balıkesir'in Edremit ilçesi sınırları içinde 20.935 hektarlık alana yayılmış bir bolgeyi kaplayan Kazdağı Milli Parkı, Turkiye'nin Marmara ve Ege Bolgeleri arasındaki bir geçiş alanında yer alır. Antik çağlardan beri insanların dikkatini çekmiş doğal guzelliklere ve kaynaklara sahip Kazdağı geçmişte İda Dağı olarak adlandırılmış ve efsanelere konu olmuş bir dağdır.

Biga Yarımadası'nın en yuksek noktasını da içinde barındıran Kazdağı, içinde endemik turlerin de bulunduğu zengin bitki ortusu ve içinde barındırdığı yabani canlı populasyonuyla adeta bulunduğu bolgenin akciğerleri olma ozelliğini gosterir. Milli Park sınırları içinde bulunan ve kuzey guney doğrultusunda uzanan derin vadilerle kanyonlar deniz etkisinin içerilere taşınmasını sağlarken, Kazdağı sahip olduğu oksijen yoğunluğuyla ziyaretçilerine tatlı bir sarhoşluk vermeyi başarır.

Turkiye'nin guney kıyılarında yer alan Antalya ili sınırları içinde bulunan milli park, Toros Sıradağları'nın Karstik yapısı içinde gelişmiş bir mağara sistemini kapsamaktadır. Üç katlı, toplam 2500 metre uzunluğunda, en yuksek noktası 101 metre olan mağara milli parkın ana kaynak değerini oluşturur. Buyuk Duden, Oruç Dudeni ve Feyzullah Dudeninden gelen suların Manavgat Çayı'na boşaldığı nokta olan Altınbeşik Mağarası, Turkiye'nin en guzel mağaralarından biridir.

Çevrenin karstik topografyası ve çam ormanları guzel bir manzara oluşturmaktadır. Çok uzun ve buyuk bir yeraltı sisteminin çıkış ucunda bulunmaktadır. Kızılova, Kambos ve Sobuce suyunu çeken bu buyuk sistem, Oruç Dudeni Mağarası altında Altınbeşik-Dudensuyu Mağarası'nda son bulur. Boylece bu buyuk yeraltı su sistemi, kuş uçuşu 100 km'den fazla uzunluğu ile dunyadaki en uzun ve buyuk karst sistemlerinden biridir. Mağara içinden çıkan su Beyşehir Golu ile bağlantılıdır. Su içinde kaldığı için mağarada gezinti, sandal ve kayıklarla yapılmaktadır.

Doğu Karadeniz Bolgesi'nde Artvin sınırları içinde yer alan V tipi, dar tabanlı ve derin karakterli bir jeomorfolojik oluşum olan Hatila Vadisi'ni içinde barındıran milli park alanı 16.944 hektarlık bir bolgeye yayılmıştır. Karadeniz Bolgesi'nde yer almasına rağmen, Akdeniz bolgesi bitki turlerini de barındırma ozelliği gosteren vadi zengin bitki ortusu ve barındırdığı yaban hayatı çeşitliliğiyle doğa yuruyuşu, fotoğrafçılık gibi ekoturizmin pek çok biçimine imkan tanımaktadır.

Hatila Vadisi'nin içne yerleşmiş Hatila Deresi'nin ve bir çok yan derelerin bulunduğu milli park alanı, vadi boyunca değişik kayaç turleri ve kimi bolgelerde yamaçların %100'e varan eğim oranıyla ziyaretçilerine eşsiz manzaralar sunar. Vadi boyunca yer alan eğim kırıklarının oluşturduğu şelale yapıları da gorulmeye değerdir. İlginç jeolojik ve jeomorfolojik ozelliklerinin yanı sıra flora ve fauna zenginliğiyle de alan onemli bir rekreasyon potansiyelini içinde barındırır. Milli Park sahası içerisinde ziyaretçilerin gunubirlik ve kamp kullanımı için belirlenmiş yerler bulunmaktadır.

Artvin ili sınırları içinde, Turkiye'nin Doğu Karadeniz Bolgesi'nde yer alan bir milli parktır. Sahara ve Karagol olmak uzere iki bolume ayrılan milli park alanında; gol, orman, yayla farklı doğal ve kulturel nitelikler bir arada bulunmaktadır. Şavşat ilçe merkezinin 45 km. kuzeyinde yer alan bir heyelan golu olan Karagol, etrafı ormanlık alanlarla çevrili eşsiz bir doğa harikasıdır.

Milli Park'ın Sahara bolumu ise Şavşat ilçe merkezine 17 km. uzaklıkta olan bir yayladır. Eğimli arazi yapısı içinde 1700-1800 metrelerde sınırlı bir duzluk alan olan Sahara bolgesi'nde antropojen step karakterli geniş alanlar yer alır. Ladin ve goknarlar ile sarıçamların da alt kesimlerde daihil olduğu bir orman ortusune sahip olan Sahara bulunan Laşet Deresi kenarındaki duzluklerde yore insanın katılımıyla Sahara Pancarcı Şenlikleri de yapılır. Karagol'un doğu ve batısında bulunan ormanlık alanlar kamp kullanımı için uygundur.

Doğu Karadeniz Bolgesi'nde Rize ili sınırları içerisinde bulunan milli park, bolgenin en yuksek dağları olan Kaçkarları içinde barındırmaktadır. En yuksek noktası 3932 m olan Kaçkar Dağları aynı zamanda ulkenin en çok yağış alan bolgelerini kapsadığı için milli park sınırları hem zengin ve gur bir bitki ortusuyle kaplıdır hem de alanda buyuk akarsular yer alır.

Fırtına Deresi, Hemşin Deresi gibi buyuk akarsuların çevrelediği milli park alanı, eşsiz doğal guzellikleri ve Doğu Karadeniz'in kendine ozgu coğrafi yapısının en guzel orneklerini barındıran peyzajıyla ziyaretçilerini beklemektedir. Bolgeye gelen ziyaretçilere, doğa fotoğrafçılığı, dağcılık, kaya tırmanışı ve trekking gibi aktivitelerle birlikte kayak ve rafting gibi sportif faaliyetler yapma imkanını da sunan Kaçkar Dağları Milli Parkı, aynı zamanda yorenin geleneksel yaylacılık kulturuyle de tanışma fırsatını bunyesinde taşır.

Turkiye'nin guney kesimlerinde uzanan Toros Sıradağları'nın en yuksek zirvelerinin yer aldığı Aladağları içine alan Milli Park Alanı; Kayseri, Niğde ve Adana illerinin sınırlarına yayılmış durumdadır. 55.064 hektar alana sahip olan Milli Park ozellikle içinde barındırdığı jeolojik oluşumlar bakımından dikkat çekicidir. Alanda bulunan buzul golleri ve Karpuzbaşı Şelale'leri gorulmeye değer doğal guzelliklerdir.

Aladağlar Milli Park'ı kamp yapmak isteyenler için uygun alanlara sahip olduğu gibi, dağcılık, yuruyuş, olta balıkçılığı gibi sportif aktiviteler yapmak isteyenler için de oldukça elverişli bir alandır. Milli Park alanı içinde bulunan bir mağara da Hz. Meryem'in Hz. İsa'yı dunyaya getirdiği mağara olarak unlenmiştir ve kultur turizmi açısından onemli bir kaynak değer oluşturmaktadır.

Turkiye'nin Guneybatısı'nda, Akdeniz ve Ege kıyılarının kesiştiği bolgede yer alan bir milli parktır. Akdeniz iklimi ve bitki ortusunun tum guzelliklerini içinde barındırmasının yanında, Ege uygarlıklarının yuzlerce yıllık kulturel mirasından izler taşıyan alanlar milli parkın sınırları içinde yer alır.

Marmaris Milli Parkı'nda; Amos Harabeleri, Phsykos Antik Kenti, Marmaris Kalesi gibi gorulmeye değer arkeolojik kalıntılar ve tarihi eserler bulunur. Kıyı bolumlerinde yoğun olarak rastlanan Sığla Ağaçları milli parkla ozdeşleşmiş endemik bitki turudur. Park'ın yer aldığı bolgenin uzun suredir sahip olduğu turistik olanaklar, ziyaretçiler için ulaşım ve konaklama kolaylıkları sağlar.

Adını, eşsiz bir doğa harikası ve gorulmeye değer bir yer yuzu şekli olan Saklıkent Kanyon'undan alan bu milli park, Turkiye'nin guneybatısında Antalya ve Muğla kentleri arasında yer almaktadır. Eşen Çayı'nın bir kolu uzerinde ortaya çıkmış olan kanyon, 1000-1100 metre yukseklikte oldukça dik vadi yamaçlarına sahiptir.

Turkçe'de, "gizli şehir" anlamına gelen Saklıkent ismi, kanyonun gozlerden uzak ve gizemli guzelliğini yansıtır. Kanyon'u oluşturan dik yamaçlara kurulmuş 200 metrelik bir asma kopruyle girilen kanyonda yapılan bir gezinti, dunyanın bu en derin vadilerinden birinin oluşturduğu manzaralarla ziyaretçilerin nefesini keser. Milli Park alanında bulunan anıt ağaç niteliğindeki sedirler ile endemik geofit ve siklamenler gorulmeye değer doğal guzelliklerdendir.

Ege Bolgesi'nin Çanakkale ili sınırları içinde yer alan milli parkın kaynak değerini unlu Yunanlı ozan Homeros'un insanlık tarihinin en eski destanlarından birinde anlattığı Troyalılar ile Akalar arasında 10 yıl suren savaşın epik hikayesi oluşturur. İliada ve Odysseia destanları ile olumsuzleşen ve uluslararası oneme sahip olan Troya antik kenti ve unlu tahta atın bulunduğu alanı kapsayan milli park, eşsiz bir tarihi değere sahiptir.

Arkeologlar alanda yaptıkları çalışmalarda, bolgenin tarihinin çok daha erken donemlere kadar uzandığını tespit etmişlerdir. Erken bronz doneminin ilk yerleşimlerden biri olarak da tanımlanan bolgede dokuz katmanda kırktan fazla yerleşim evresine ulaşılmıştır. Troya yerleşimi bunlardan yalnızca bir tanesidir.

Çanakkale Boğazı ve Ege kıyıları uygun plaj olanakları ile rekreasyonel amaçlı kullanılan alanların başında gelir.

Ege Bolgesi'nde Denizli ili sınırları içinde yer alan Honaz Dağı Milli Parkı, Turkiye'nin guneybatı kesimlerinde bulunur. Milli Park, 2528 metrelik zirvesiyle Ege Bolgesi'nin en yuksek noktasını içinde barındıran Honaz Dağı etrafında oluşturulmuştur. Çevresinden oldukça dik olarak yukselen dağ, çoğunluğu kızılçam, karaçam ve ardıçtan oluşan gur bir bitki ortusune sahiptir.

Sınırları içinde Frigya Uygarlığı'nın onemli merkezlerinden biri olan Colossae antik kentini de barındıran milli park, bu sayede ziyaretçilerine milattan onceye tarihlenen pek çok kaya mezarını gorme imkanı da tanımaktadır.

Batı Karadeniz Bolgesi'nde Kastamonu ve Bartın illeri arasında yer alan bu milli park, Turkiye'nin en onemli orman alanlarından birini içinde barındırır. Aynı zamanda, parkın kapladığı alan içindeki doğal yaşlı orman, uluslararası alanda da onemlidir ve WWF'nin Kuresel Duzeyde Öncelikli 200 Ekolojik bolgesinden birine dahil edilmiştir. Dunya uzerinde hala sahip olduğumuz doğal mirasın en onemli ve eşsiz orneklerini barındıran Kure Dağları Milli Parkı, ziyaretçileri için adeta bir "doğal arboretum" (ağaç muzesi) işlevi gorur.

Dikkat çekici pek çok bitki turune ev sahipliği yapan milli park ekosistemi içinde kimileri soyları tukenme tehlikesiyle karşı karşıya olan pek çok hayvan turu de yaşar. Öyle ki, Turkiye'de rastlayabileceğiniz 132 memeli turunun 40'ı bu bolgede yaşamaktadır. Kure Dağları Milli Parkı, bitki ortusu ve barındırdığı hayvan turlerinin yanı sıra, jeolojik oluşumlarıyla da dikkat çekicidir. Karstik jeolojik oluşumlar bakımından da zengindir. Valla Kanyonu, Ilgarini Mağarası bu oluşumların en onemlileri ve gorulmeye değer olanlarındandır. Ayrıca yuksekliği 15 metre olan ve dokulduğu yerde doğal bir havuz oluşturan Ilıca Şelalesi de milli parkın gorulmeye değer guzellikleri arasındadır. Kure Dağları'nda konaklama, rehberlik gibi ziyaretçi hizmetleri gerçekleştirilmektedir.

Doğu Anadolu Bolgesi'nde Kars ve Erzurum illeri sınırları içinde yer alan milli parkın asıl kaynak değerini 1914 yılında bolgede donarak şehit olan 90 bin askerin aziz hatırası oluşturur. 1. Dunya Savaşı'nda Kafkas Cephesi'nde Ruslar ile çarpışmak uzere harekete geçerek 3100 metreye ulaşan Allahuekber Dağları'nı geçip Sarıkamış'a ulaşmayı hedefleyen Turk Ordusu'na mensup 90000 asker soğuk, açlık ve hastalığın pençesine duşerek şehit olur. Boylesi bir trajedinin yanı sıra, uzun yıllar suren savaşlara tanıklık etmiş bolgede bir çok şehitlik bulunmaktadır.

Tarihi değeri tartışılmaz olan Sarıkamış-Allahuekber Dağları Milli Parkı'nın kaynak değerlerinden bir ikincisini ise, bolgede bulunan Sarıçam ağaç turunun bolgede en yuksek rakımda yayılış gosteriyor olmasıdır. Bolgede bulunan Sarıkamış Ormanları arasındaki Sarıkamış kayak merkezi; kar kalitesi açısından onem kazanmıştır. Çamlar arasında toplam 12 kilometreyi bulan 5 etaplı piste sahip 2500 rakımlı Cıbıltepe'nin muhteşem bir doğal guzelliği vardır. Cıbıltepe'nin kristal karla kaplı olması ise onu kayakçılar açısından daha cazip hale getiriyor. Normal kış koşullarında 1.5 metre dolayında olan kar, kayak sporu için oldukça elverişli ve sadece Alplerde olan kristal kar ozelliği gostermektedir.

Turkiye'nin Doğu Anadolu bolgesi'nde yer alan milli park alanı, Ağrı ili sınırları içindedir. 5.137 metre yuksekliği ile Turkiye'nin en yuksek coğrafi şekli olan Ağrı Dağı ve çevresini kapsayan milli park, ozellikle dağcılık ve dağ ekoturizmi olanaklarıyla dikkat çekmektedir. Semavi dinler açısından buyuk onemi olan ve butun dunyaca bilinen Nuh Tufan'ı ve Nuh Peygamberin gemisinin indiği alanın da Ağrı Dağı Milli Parkı sınırları içinde yer alması alanın tarihi ve kulturel olarak eşsiz bir değer kazanmasını sağlamıştır.

Doğal guzellikleri ile doğa yuruyuşu ve fotoğraf tutkunlarının da buyuk ilgi gosterdiği Ağrı Dağı Milli Parkı Buyuk ve Kuçuk Ağrı Dağları ve Meteor Çukur ile Nuh'un Gemisi'nin bulunduğu uç alandan oluşur. Alaska'daki meteor çukurundan sonra dunya uzerindeki ikinci buyuk goktaşı çukuru Ağrı Dağı Milli Parkı sınırları içinde bulunandır. Ağrı Dağı'nın zirvesindeki buzul da Turkiye topraklarındaki en buyuk buzuldur.

Turkiye'nin Kuzeybatısında Edirne ili sınırları içinde yer alan milli park alanı, Gala ve Pamuklu gollerini içinde barındırmaktadır. Sulak saha, gol ve orman ekosistemlerinin bir arada gorulebildiği 6.087 hektarlık milli park alanında bu ekosistemlere ait pek çok canlı turunun yanında yer alan 130 kuş turu bolgenin onemli doğal değerini oluşturmaktadır. İçlerinde tepeli pelikan, çeltikçi ve kuçuk karabatak gibi nesli son derece azalmış turler de yer alan bu kuşlar Gala Golu ve Pamuklu gollerinin oluşturduğu sulak alan onemli bir yaşama sahası ozelliği gosterir.

Özellikle piknik, doğa yuruyuşu ve kuş gozlemi yapma olanaklarının bulunduğu Gala Golu Milli Parkı sahip olduğu doğa guzellikler ve içinde barındırdığı yaban hayatı potansiyeliyle ziyaretçileri için verimli bir rekreasyon alanı konumundadır.

Turkiye'nin İç Anadolu Bolgesi'nde, Kayseri ili sınırları içinde yer alan Sultan Sazlığı Milli Parkı, bolgenin bozkır ekosistemi içinde barındırdığı tatlı ve tuzlu su kaynaklarıyla onem kazanan bir alanı içinde barındırır. Tatlı ve tuzlu su gollerinin bir arada bulunduğu nadir ekosistemlerden biri olan alan, aynı zamanda barındırdığı soyları tukenme tehlikesiyle karşı karşıya olan kuş turleri bakımından da onemlidir.

Bu turlerden bazılarının; goç, barınma ve ureme bolgesi olması nedeniyle Sultan Sazlığı, su kuşlarının yaşamı açısından uluslararası oneme sahip sulak alanların korunmasına yonelik olarak geliştirilen RAMSAR sozleşmesi kapsamına alınmıştır. Sultan Sazlığı Milli Parkı'nın kapsadığı alan içinde yaşayan ve sayıları 130.000'i bulan su kuşu ve bolgenin ev sahipliği toplam 251 farklı kuş turu milli parkın ayrı bir onem kazanmasını sağlamıştır.

Şanlıurfa ilinin guneybatısında, Tektek Dağları uzerinde bulunan 19.335 hektarlık bir alana yayılmış olan parkın ana kaynak değerini arkeolojik ve kulturel kalıntılar oluşturur. Alanda bulunan Şuayp Şehri Harabeleri ve Soğmatar Harabeleri insanlık tarihine ilişkin eşi bulunmaz kalıntılar olarak milli parka asıl değerini vermektedir.

M.S. 3. veya 4. yuzyıla ait bir şehir olduğu duşunulen Şuayp Şehri'ne ait kalıntılar oldukça geniş bir alana yayılmaktadır. Kaya mezarları uzerine kesme taşlardan inşa edilmiş binaların kalıntıları kent merkezinde bulunmaktadır. Halk arasındaki bir inanca gore Şuayp peygamber bu kentte yaşamıştır ve kalıntılar arasındaki bir mağara da Şuayp Peygamberin makamı olarak ziyaret edilir. Soğmatar Harabeleri ise koku Harran Sin kulturune dayanan Sabizm ve Baştanrı Marihala'nın kultur merkezi olduğu duşunulen bir oren yeridir. Burada geçmişte pagan tanrılarına ibadet edilmiş ve kurbanlar sunulmuş bir açıkhava mabedinin kalıntıları bulunur.

Turkiye'nin Kuzeybatısı'nda Bulgaristan sınırında bulunan İğneada Longoz Ormanları Milli Parkı Kırklareli ili sınırları içinde kalmaktadır. Yıldız (Istranca) Dağları'ndan Karadeniz'e doğru akan derelerin taşıdığı aluvyonların birikmesi ve mevsimsel olarak sular altında kalması sonucunda oluşan longoz ormanları milli park alanının asıl kaynak değerini oluşturur. Mevsimsel su basar ormanlar, bataklıklar ve tatlı su golleri ile kıyı kumullarını bir arada bulunduran ekosistemsel bir çeşitliliğin nadir orneklerinden olan bolgede zengin sucul bitki ortusune sahip beş tane de gol bulunmaktadır.

Bolgede gol ve bataklık alanlarıyla deniz arasında yer alan kıyı kumullarında milli parkın uluslararası sozleşmelerle koruma altına alınmış bitkileri bulunur. İğneada Longoz Ormanları Milli Parkı denizi, ince kum sahili, ormanları, golleri ve dereleriyle pek çok farklı doğal guzelliği bunyesinde toplamış bir cenneti andırır. Antik Trak halkına bir zamanlar yurt olmuş bu toprakları yapılacak bir seyahat dunya uzerindeki cenneti adımlamanın bir yolu olarak da gorulebilir.

İğneada, kuş goç yolu uzerinde bulunduğundan kuş gozlemi için uygun olanaklar sağlar. Muhteşem guzellikteki ormanlarında, bisiklet turu, yuruyuş, fotosafari ve yon bulma aktiviteleri yapılabilir. Ayrıca Karadeniz'in guzel kıyılarından biri olan İğneada'da yaz ayları sahil turizmi için çok uygundur.

Adana'nın Yumurtalık ilçesi sınırlarında yer alan Yumurtalık Lagunu Milli Parkı, 2008'de Turkiye'nin 40. milli parkı ilan edildi. Yumurtalık'taki lagunler, Çukurova Deltası'nın en onemli parçası. Çukurova Deltası, Seyhan ve Ceyhan nehirleri ile Berdan Çayı'nın taşıdığı aluvyonlarla oluşuyor. Lagunler, tatlı ve tuzlu su bataklıkları, geniş çorak duzlukler, çamur duzlukleri, sazlıklar, kumullar ve Halep çamı ormanından oluşan Yumurtalık Lagunleri aynı zamanda I. derecede doğal sit alanı ve Ramsar alanı statusunde.

Seyhan-Ceyhan deltası uzerindeki gol lagunlerindeki bitki ve hayvan turleri ile ozellikle Halep çamı olarak bilinen gibi nadir yayılışı olan bitki turu için korunan doğal ortam oluşturmaktadır. Milli Park'ta ayrıca Caretta caretta ve ozellikle Chelonia mydas olmak uzere 2 tur deniz kaplumbağasının varlığını surdurdukleri alan ozelliğine sahiptir.

Yumurtalık Lagunleri, Anadolu uzerinden geçen kuş goç yolları uzerindeki onemli konaklama, dinlenme ve beslenme alanıdır. Geçmişte Mart, Nisan ve Mayıs aylarında yapılan bir çalışmada alanda toplam 252 kuş tur saptanmıştır. Alanda değişik turden binlerce ordek, sakarmeke, flamingo, kılıçgaga, akça cılıbıt ve kuçuk kumkuşu kışlamaktadır. Kaynaklara gore geçmişte bazı yıllar Yumurtalık Lagunlerinde kışlayan kuş sayısının 70.000'i aştığı belirtilmektedir.

Doğu Anadolu Bolgesi'nde Erzurum ilinin sınırları içerisinde yer alan milli park alanı onemini, Turkiye tarihine 93 Harbi olarak geçmiş olan Osmanlı-Rus Savaşı'nda işgal guçlerine karşı topraklarını ellerinde bulunan kısıtlı imkanları kullanarak savunan ve işgal guçlerine geçit vermeyen Erzurum halkının tarihi kahramanlığından alır.

İşgalin Aziziye Tabyalarına doğru ilerlediğinin haberini alan Erzurum halkına, o sıralarda henuz 20 yaşında bir genç kadın olarak onderlik etmiş olan Nene Hatun, gosterdiği kahramanlıkla adını tarihe yazdırmıştır. Nenehatun Tarihi Milli Parkı'nın kaynak değerini 22 Mayıs 1955 yılında vefat etmiş olan bu kahraman Turk kadınının aziz hatırası ve onun onderliğinde duşman işgaline karşı direnen Erzurum halkının mucadelesi oluşturur.

Milli Parkı ziyaret eden katılımcılar, yapılacak çevresel duzenlemelerle birlikte, Aziziye ve Mecidiye Tabyaları'nın savaşta hangi amaçla yapıldığını, donemin koşullarında tabyalarda bulunan askerin hangi şartlarda yaşadığını, muhimmat ve savaş gereksinimlerini nasıl karşıladıklarını oğrenme şansı bulacaktır.

İç Anadolu Bolgesi'nde Ankara ili sınırlarında yer alan milli park 13.850 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Milli Park asıl kaynak değerini, Turkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş ve bağımsızlık mucadelesi olan Kurtuluş Savaşı'nda bir donum noktasını ifade eden Sakarya Meydan Savaşı'nın gerçekleştiği alana kurulmuş olmasıyla elde eder.Ankara'nın Haymana ve Polatlı ilçeleri sınırlarında yer alan bu alada Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasına giden yolda kullanılmış ve savaşın gerçekleştiği siperler, mevziler, şehitlikler bulunmaktadır.

Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Park alanı, Turkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş ruhu ve Kurtuluş Savaşı sırasında verilen mucadelenin tarihi, kulturel ve manevi değerlerinin korunarak gelecek kuşaklara aktarılması açısından onemli bir rol oynamaktadır. Yalnızca Turkiye'li değil, butun Dunya'dan tarih meraklılarının ilgisini çekecek savaş anılarıyla dolu bu alan ziyaretçilerini beklemektedir.

Bayburt ve Erzurum illeri sınırları içerisinde bulunan 6335 hektar buyukluğunde, 100 yıl once Osmanlı-Rus Savaşı'nın yaşandığı Kop Dağı, 15.11.2016 tarihinde milli park ilan edildi. Birinci Dunya Savaşı'nda, Doğu Cephesi'nde Rus ordusunun durdurulmasında çok onemli yeri olan Bayburt-Kop mudafaası sadece doğu cephesinin değil, savaşın ve geleceğimizin de seyrini değiştiren buyuk bir mucadeledir. Muharebenin gunumuze intikal etmiş izleri olan mevziler, siperler, şehitlikler, anıtlar, muharebede kullanılan binalar vb. yapılar milli parkın ana kaynak Değerini oluşturmaktadır.

Alanda Kop Şehitleri Abidesi bulunmaktadır. Kop Şehitleri Abidesi, 1916 yılında Kop Geçidi'nde ve Çoruh Havzası'nda duşmana direnen ve bu direnişte şehit olan askerlerin anısına 1963 yılında Kop Dağı'nın zirvesine yapıldı.

Kop Dağı, aynı zamanda Turkiye'nin en zengin kelebek alanlarından biridir. 10'u endemik, 37'si nadir olmak uzere 134 kelebek turunu barındırır.

Muş sınırları içinde 14.604 hektarlık bir alana yayılmış olan Malazgirt Meydan Muharebesi Milli Parkı, 17.03.2018 tarihinde milli park ilan edildi. Buyuk taarruzun gerçekleştirildiği, savaşın kazanıldığı ve Anadolu'nun kapılarının Turklere açıldığı tarih olan 26 Ağustos 1071'e atfen milli parkın 26 Ağustos 2018 tarihinde açılışı planlanıyor.

Yuzyıllar boyunca anayurt yapılacak Anadolu'nun kapılarının Turklere açılmasına sahne olmuş sahada kurulacak milli park ile tarihe ait bilgi ve milliyet duygusunun pekiştirilmesi hedefleniyor. Milli park'a yapılacak çalışmalar arasında şunlar yer alıyor:

Giriş kapısı, fetih yolu, mescit, merasim alanı, meydan, toplanma ve ikram alanı, namazgah, helikopter pisti, etnospor alanı, otopark, Turk tarihi temalı sosyal yaşam alanı, Malazgirt Meydan Muharebesi canlandırma alanı (Turan taktiği ve cenk meydanı), anıt, ziyaretçi tanıtım merkezi, muze ve minyatur, rekreasyon alanı ile idari bina.