Özet (TL;DR) @ 2018-08-09T14:13:00.000Z: Çin'le birlikte Trakya'ya yapılması olası olan Türkiye'nin üçüncü nükleer santral projesini, Doç. Dr. Şule Ergün, Sputnik'e değerlendirdi. Ergün "Nükleer güvenlik çok katmanlı bir konu, sadece…


Turkiye

14:13 09.08.2018(Guncellendi 14:14 09.08.2018) URL'yi kısaltın

Çin'le birlikte Trakya'ya yapılması olası olan Turkiye'nin uçuncu nukleer santral projesini, Doç. Dr. Şule Ergun, Sputnik'e değerlendirdi. Ergun "Nukleer guvenlik çok katmanlı bir konu, sadece ortaklık yapılan ulkeye bakarak anlaşılamaz. Meseleye Çin malı plastik oyuncağa yaklaşır gibi yaklaşılmamalı" dedi.

Nukleer enerjide, Mersin Akkuyu ve Sinop'un ardından uçuncu santral için yer tespit çalışmalarında sona yaklaşılıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Donmez "Elektrik ihtiyacının fazla olduğu sanayi bolgelerine yakınlığı dikkate alındığında, uçuncu nukleer santrali Trakya'da duşunuyoruz, burada Çinlilerle ilerleyeceğiz" ifadesini kullandı. Enerji verimliliğinin onemine de değinen Bakan Donmez, "Verimlilik konusunda 2023 yılına kadar 10 milyar dolar yatırım yapabilirsek, bunun sağlayacağı tasarruf 30 milyar doları bulur. Yani bu alanda bir koyarak uç almak mumkun" değerlendirmesinde bulundu. Bakan Donmez'in açıklamalarıyla gundeme gelen ve Çin'le birlikte Trakya'ya yapılması olası olan uçuncu nukleer santrali, Hacettepe Üniversitesi Nukleer Enerji Muhendisliği Bolumu Öğretim Üyesi ve Uluslararası Nukleer Santraller Zirve Program Komitesi Başkanı Doç. Dr. Şule Ergun, Sputnik'e değerlendirdi.

' ÜÇÜNCÜ NÜKLEER SANTRAL PROJE 'BİR TANE DAHA OLSUN' MANTIĞIYLA PLANLANMIYOR'

****T urkiye'nin guvenilir ve nispeten ucuz elektrik uretim hedefi kapsamında ikiden fazla nukleer santral kurulmasını amaçladığını soyleyen Ergun "Turkiye'nin nukleer santral kurmakla ilgili planları çok uzun yıllardır suruyor. Turkiye'de birden çok nukleer santralin kurulmasının elektrik uretimini rahatlatması, doğalgaza dayandırılan bir elektrik uretim sisteminden yerli komur gibi alternatiflere yonelim sağlaması bekleniyor. Bu beklenti ve duşunce kapsamında, birinci ve ikinci nukleer santral projelerinin çalışmaları zaten başlamıştı. Ancak Turkiye'nin ikiden fazla nukleer santrale sahip olmasının guvenilir ve ucuz elektrik uretimi sağlayacağına işaret eden çalışmalar da mevcut. Dolayısıyla, uçuncu nukleer santral projesi çok afaki değil. Bu proje, 'bir tane daha fazla santralimiz olsun' şeklinde bir duşuncenin sonucundan ibaret gorulmemeli. Bu karar, yerli komur ve yenilenebilir enerji kaynaklarının ekonomik ve çevreci kullanımının yanısıra guvenilir ve nispeten ekonomik elektrik uretimi gibi konuları barındırıyor" diye yorumladı.

' NÜKLEER GÜVENLİK KONUSU 'ÇİNLİ Mİ YAPTI, ARAP MI?' DİYE ANLAŞILAMAZ'

****N ukleer santral projelerinin uzun vadeli projeler olduğuna ve teknoloji seçiminin çok buyuk onemde olduğuna işaret eden Ergun "Tercih ettiğiniz teknolojiyi size sağlayacak şirket veya ulkelerin arkasında onemli tecrubeler taşıması şart. Nukleer santral inşa edecek ulkeyle, santralin inşa edileceği ulkenin teknoloji, yatırım, yerin belirlenmesi, surecin işleyişi ve istihdamın ulkelere gore dağılımı gibi konularda ortak kararlarda buluşması gerekiyor. Yapılan açıklamalar ise bu aşamaların kat edilmiş olduğuna işaret ediyor. Zaten bu projenin Çinlilerle yapılacağı bir suredir konuşuluyordu. Ancak nukleer guvenlik konusu son derece teknik bir konu. 'Santrali Çinli mi yaptı, Arap mı yaptı?' tartışmasının çok otesinde. Çinliler yapacağına gore bu proje 'iyidir' veya 'kotudur' demek mumkun değil. Teknolojinin incelenmesi, işletmenin guvenli yapılması, bununla ilgili butun kuralların dikkatle oluşturulması ve denetimlerin en iyi şekilde yapılmasına kadar çok katmanlı bir konu bu" dedi ve şoyle devam etti:

"Ancak onerilen teknolojinin hayata geçiriliş amacının guvenlik olduğunu çok iyi biliyorum. Bu teknolojinin iki alt teknolojisini geliştiren kişi benim doktora hocamdı. Motivasyonun ve tasarımın guvenliği oncelediğini bizzat biliyorum. Elbette ki muhendislik, teknoloji ve tasarımının iyice incelenmesi lazım. Turkiye'ye yapılacak butun nukleer santraller, Fukuşima Nukleer Santrali'ndeki kazadan sonra oluşan guvenlik anlayışlarına gore tasarlandı. Zaten kimse, nukleer santralini kaza yapsın diye tasarlamaz. Gerekli onlemlerin alınacağını duşunuyorum. Nukleer guvenlik, hem lisans, hem yuksek lisans hem de doktora dersi olarak ayrı ayrı anlatılan bir konu. Bununla ilgili 'Nukleer Denetleme Kurumu' diye ayrı bir kurum oluşturuldu. Konunun derinliğini, akademik ağırlığını siz duşunun. Soz konusu nukleer olduğunda basit donelerle yorum yapmak mumkun değil."

(C) AA / Aytaç Ünal

' ÇİN'İN YAPACAĞI SANTRALİ DEĞERLENDİRİRKEN ÇİN MALI OYUNCAĞA DEĞİL UZAY TEKNOLOJİLERİNE BAKILMALI'

****N ukleer santral konusundaki "Çin fobisinin" yersiz olduğuna işaret eden Ergun "Çin, hem dunyada en fazla nukleer santral yapan hem de farklı teknolojileri de edinmeye çalışan bir ulke. 'Çin' deyince insanların korkması anlamlı değil. Turkiye'de bir Çin malı algısı var, bu oyle değil. Çin denilince orada uretilen plastik oyuncakları duşunmemek lazım. Adamların uzay projelerine de bakmak lazım. Ayrıca bu mesele, bir bina içerisinde radyasyonla elektrik uretilmesinden ibaret değil. Çok buyuk emekler veriliyor. Turkiye'de de bu emeğin duzgun verilmesinin desteklenmesi gerekir. Proje her aşamada şeffaf yurutulmeli, gazeteciler çok soru sormalı. Sureç ancak boyle olduğu takdirde sağlıklı işler. Çunku mesele 'hangi teknoloji' meselesinden de ibaret değil; onun hayata geçişini de kapsıyor" diye ekledi.