Kanada Dışişleri Bakanı Chrystia Freeland'in, Suudi Arabistan güvenlik makamlarının başkent Riyad'da bazı insan hakları ...

Özet (TL;DR) @ 2018-08-08T10:33:00.000Z: Kanada Dışişleri Bakanı Chrystia Freeland'in, Suudi Arabistan güvenlik makamlarının başkent Riyad'da bazı insan hakları aktivistlerini tutuklaması üzerine Twitter'dan yaptığı paylaşım, ilk tespitlere…

Kanada ile Suudi Arabistan arasındaki kriz derinleşirken, ekonomik boyutuna ilişkin ilk tespitler de ortaya çıkmaya başladı.

Bakan Freeland'in halen Riyad'da tutuklu bulunan Kanadalı blog yazarı Raif Badawi'nin kız kardeşi Samar Badawi ile bir kadının daha hapse konulmasının ardından yaptığı ve Suudi Arabistan'ı bu kişileri serbest bırakmaya çağıran paylaşımı, iki ulke arasındaki diplomatik ilişkileri kopma noktasına getirdi.

15 M İLYAR DOLARLIK ALIM DURDU

Suudi Arabistan'ın Kanada ile ticari ilişkilerin dondurulması kararı, Kanada'nın Suudi Arabistan'a satışına karar verilen ve halen uretim aşamasında olan toplam 15 milyar dolarlık 928 adet hafif ve ağır askeri zırhlı araç paketini de etkiledi.

Suudi Arabistan, donemin Kanada Başbakanı Stephen Joseph Harper zamanında, Ontario eyaletinde kurulu General Dynamics Land Systems (GDLS) firmasının urettiği Light Armoured Vehicles-LAV (Hafif Silahlı Araçlar) tipi askeri araçlardan 928 adet sipariş etmiş, 2014 yılında işlemleri tamamlanan satış, 2015 yılında iktidara gelen Justin Trudeau hukumeti tarafından askıya alınmıştı.

2 B İN 470 KİŞİ İŞİNDEN OLACAK

Kanada kamuoyunda uzun sure tartışmalara neden olan satış, donemin Dışişleri Bakanı Stephen Dion'un girişimleriyle 2016 yılı nisan ayında onaylanmış ve uretime safhasına geçilmişti.
Soz konusu ihaleyi alan GDLS, bu uretim için 470'i imalat hattında olmak uzere 2 bin 470 yeni işe alım gerçekleştirdiğini ve Suudi Arabistan'ın son kararı ile bu kişilerin işlerinden olacağını açıkladı.

KANADA 'DAN GERİ ÇAĞRILAN SUUDLU ÖĞRENCİLER

Suudi Arabistan'ın ticari ilişkileri dondurma kararı kapsamında Kanada'daki universitelerde Suudi Arabistan devlet bursu ile okuyan 17 bin 272 oğrenci de aileleriyle ulkeyi terk edecek.

Suudi Arabistan Eğitim Bakanlığından yapılan açıklamada, Riyad yonetiminin Kanada'yla eğitim, burs ve oğrenci gonderilmesi programlarını durdurduğu ifade edilerek, bu tur programlara kayıtlı olanların başka ulkelere nakli için acilen bir program hazırlanacağı ifade edilmişti.

Ottawa Üniversitesi tarafından yapılan ve Kanada basınına yansıyan bir araştırmaya gore, uluslararası oğrenci statusu kapsamında Kanada'da bulunan Suudi oğrenciler, ulkedeki en buyuk 6'ncı oğrenci topluluğunu oluşturuyor. Araştırmaya gore bu oğrencilerin Kanada ekonomisine katkıları, eğitimin yanında aileleri için yaptıkları harcamalarla 500 milyon doları buluyor.

TIBB İ TEDAVİ PROGRAMLARI DA DURDURULDU

Suudi resmi haber ajansının aktardığına gore, ABD ve Kanada'da Suudi Sağlık Ataşesi Dr. Fahd bin İbrahim Al Tamimi, Suudi Arabistan'in Kanada'daki tum tıbbi programlarını durduğunu ve ulkedeki tum Suudlu hastaların başka ulkelere transferlerini koordine ettiğini duyurdu.

TAHIL ALIMI DURURULDU

Resmi bir talimat aldıklarını soyleyen Avrupalı tahıl tuccarları ise, dun Salı yaptıkları açıklamada, Suudi Arabistan Tahıl Kurumu'nun Kanada'dan buğday ve arpa satın almayı durduracağını belirttiler.

Kurum tarafından yapılan talimatta, "Suudi Arabistan Tahıl Kurumu, 7 Ağustos 2018 Salı gunu itibariyle, Kanada menşeli buğday unu veya arpa yemi kabul etmeyecek" açıklaması yapıldı.

Eş Şark El Avsat gazetesinin Kanada hukumet ajansına dayandırdığı istatistiklere gore, sert buğday dışında Suudi Arabistan'a yapılan toplam buğday satışının 2017 yılında 66 bin ton, 2016 yılında ise 68 bin 250 ton olduğunu gosteriyor.

T İCARET HACMİ 4 MİLYAR DOLAR

Kanada İstatistik Kurumu verilerine gore, Kanada'nın Suudi Arabistan ile 4 milyar dolarlık ticaret hacmi bulunuyor.

Kanada, Suudi Arabistan'ın aldığı son karar ile ekonomi yonetiminde bu kalemden de yoksun kalacak.

SAUD İA, TORONTO HATTINI KAPATTI

Krizin etkilediği bir diğer alan da iki ulke arasındaki uluslararası uçuşlar oldu.

Suudi Arabistan Hava Yolları Saudia'dan yapılan yazılı açıklamada ise Kanada ile olan ticari ilişkilerin dondurulması kararı kapsamında 13 Ağustos Pazartesi gununden itibaren Kanada'nın Ontario eyaletinin merkezi Toronto'ya yonelik gidiş-donuş seferlerinin durdurulduğu bildirilmişti.

Açıklamada, Toronto rezervasyonlarının askıya alındığı belirtilerek, onceden alınan tum biletlerin iptal ve iadesinde herhangi bir kısıtlama yapılmayacağı duyurulmuştu. Saudia'nın Toronto seferlerinin iptalinin de Kanada ekonomisine olumsuz yansıyacağı belirtiliyor.

Öte yandan, Suudi makamlarının aldığı karar kapsamına Kanada ile Suudi Arabistan menşeli şirketlerin uçuncu ulkelerdeki ortaklıklarının da girdiği, bu tur ortaklıkların toplam parasal boyutlarının ise ilerleyen gunlerde belli olmasının beklendiği kaydediliyor.

Krizi yorumlayan uzmanlar, Kanada Dışişleri Bakanı Freeland'in attığı tweet ile başlayan krizin ulke ekonomisine maliyetinin şimdilik 20 milyar dolar olduğunu ancak bu rakamın artabileceğini dile getiriyor.

NE OLMU ŞTU?

Kanada Dışişleri Bakanı Chrystia Freeland, halen Riyad'da hapse konulan Suudi Arabistan asıllı Kanada vatandaşı blog yazarı Raif Badawi ile onu ziyarete giden kız kardeşi Samar Badawi ve bir kadının daha tutuklanması uzerine sosyal paylaşım sitesi Twitter'daki hesabından bir paylaşımda bulunmuştu. Paylaşımında, soz konusu tutuklamalardan dolayı "çok endişeli" olduğunu belirten Bakan Freeland, Suudi Arabistan'ı tutukluları derhal serbest bırakmaya çağırmıştı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı da aynı yolu izleyerek resmi Twitter hesabından Kanada ile tum ticari ilişkilerini dondurduğunu, Kanada'nın Riyad Buyukelçisine ulkeyi terk etmesi için 24 saat sure verdiğini ve kendi buyukelçisini de geri çağırdığını duyurmuştu.