Özet (TL;DR) @ 2018-08-05 16:17:34.826532: Birkaç defa sualtında görme şansına sahip oldum. Bir seferinde, devasa gövdesiyle 3 metre altımdaki kayaların üzerinde dinleniyordu. “Buraların hâkimi benim” diyen, heybetiyle insanı rencide eden bu…


Hemen başta soylemekte fayda var: Kum kopekbalıkları insanlara saldırmıyor, turumuz için zararsız. Ancak kopekbalığına sorsak bizim için aynı şeyi soylemezdi. Birçok canlı gibi onlara uyguladığımız baskı hiç hafife alınacak turden değil.

Uzun suredir kum kopekbalıklarını korumak için çalışan Akdeniz Koruma Derneği Başkanı Zafer Ali Kızılkaya da bu turun kıyılarımızda yaşadığı en buyuk sorunun ağlar olduğunu soyluyor: "Kum kopekbalıkları koruma altında. Ülkemiz sularında avlanması yasak. Balıkçılar da yıllardır suren çalışmalar sayesinde hassas bir tur olduğunu biliyor artık. Yine de buna karşın ağlar onlar için en buyuk tehdit. Ge çenlerde korunan bir alanda kaçak avlanan bir balıkçının ağından 20 tane canlı kum kopekbalığını kurtardık."

Diğer onemli bir tehdit de sadece bizim kıyılarımızda değil, butun Akdeniz'deki biyolojik çeşitlilik kaybı.

"Akdeniz'de artık çok fazla yabancı tur var. Bunlar yerli turler uzerinde inanılmaz bir baskı kuruyor. Bu da zincirleme olarak tum denizi etkiliyor. Örneğin sokkan balığı... Gokova Korfezi'nde artık o kadar çok ki neredeyse balık stokunun yarısını onlar oluşturuyor. Yosunları yedikleri için buna ihtiyaç duyan yerli turler zor durumda. Ş oyle duşunun: Bir sabah uyandınız ve bir baktınız ki ulkede tek bir ağaç dahi kalmamış..." diyor Kızılkaya.

Is ı çizgisi her yıl 5 metre duşuyor

Nisan, mayıs ve haziran kum kopekbalıklarının en çok gorulduğu zaman. Suyun ısısı 26 dereceyi bulduğunda artık gorunmez oluyorlar. Kızılkaya, "0-40 metre arasında ısıolçerlerimiz var. Deniz suyu sıcaklığını duzenli olarak surekli olçuyoruz. Soğuk su çizgisi her yıl 5 metre aşağıya duşuyor. Bu çok ciddi bir ısınmanın işareti ve çok tehlikeli!" diyerek devam ediyor: "Henuz bu durumun kum kopekbalıklarını nasıl etkilediğini bilmiyoruz. Aslında haklarında hala bilmediğimiz çok fazla şey var. 180-200 metre derinlikte ya şayan bu canlılar Boncuk Koyu'na neden geliyor, henuz çozebilmiş değiliz. Çok utangaç olan kum kopekbalıklarını sualtına yerleştirdiğimiz beş kamerayla surekli izliyoruz. Beslenmek için gelmediklerini biliyoruz, kameralardan goruyoruz. Üremek desek o da değil. 90-100 metrelere yumurta bırakıyorlar. Koruma çalışmalarının bundan sonraki hedefleri arasında bu canlılara verici takarak takip edilmesi var. 2013'ten itibaren yapılan koruma çalışmaları sayesinde koyda gorulen kopekbalığı sayısının yuzde 30 civarında artmasına karşın, 'nereden geliyor, nereye gidiyorlar' bilmeden koruma çalışmalarında daha ileri gitmek zor..."

_ Yavrular ı ağlara takılıyor
_ Kum k opekbalıkları (Carcharhinus plumbeus) dunyadaki en buyuk kıyısal kopekbalığı turlerinden. Boyları ortalama 3 metreye ulaşabiliyor. Ortalama yaşam sureleri 23 yıl. Uzun omurlu olmalarına rağmen aşırı avlanma ve duşuk doğurganlık oranlarından dolayı hassas turler arasında. Uzun sırt yuzgeçleri nedeniyle İndo-Pasifik Okyanusu'nda avlanıyorlar. Ülkemizde avlanması yasak turlerden biri olmasına rağmen, yavruların ağlara takılması onemli bir sorun.