Dünya medyası bu hafta dünyanın ilk trilyon dolarlık şirketinin haberlerini yaptı. Zira Apple geçtiğimiz günlerde 1 tril...

Özet (TL;DR) @ 2018-08-05 15:57:19.968364: Dünya medyası bu hafta dünyanın ilk trilyon dolarlık şirketinin haberlerini yaptı. Zira Apple geçtiğimiz günlerde 1 trilyon dolar değere ulaştı. Ancak Apple'dan önce bu eşiği aşan bir şirket daha…

Apple, Perşembe gunu tek hisse fiyatı 205,05 dolara çıkınca tarihi bir eşiği geçmiş oldu. Şirket sadece bir gun once 2018'in uçuncu çeyreğinde rekor gelir elde ettiğini duyurmuştu.

Ancak Amerikan teknoloji devi bu alanda bir ilk değil. Bu rekor piyasa değerine bir Çin şirketi 11 yıl once ulaşmıştı. Hatırlanmamasının nedeni buyuk bir çokuş yaşaması olabilir.

Çin'in dev petrol şirketi PetroChina, Kasım 2007'de Şangay Borsası'nda 13 basamaklı bir rakamla piyasa zirvesine ulaşmıştı. Şirketin piyasa değeri tam 1 trilyon dolardı.

BBC'de yer alan kabere gore, kimileri ise o donem bu piyasa değerlendirmesine karşı çıktı. PetroChina'nın hisselerinin yalnızca kuçuk bir kısmı halka açılmıştı ve Çinli yatırımcılar sadece kendi ulkelerinde hisse satın alabiliyorlardı. Ortaya sıradışı bir arz-talep senaryosu çıktı. Ancak bunu takiben yaşanan çokuşun buyukluğuyle ilgili kimsenin kuşkusu yok.

Sadece 24 saat içinde PetroChina, gezegenin en değerli şirketleri ExxonMobil ve General Motors'un toplam sermaye miktarını aştı.

Fakat aylar içinde PetroChina'nın hisseleri duşuşe geçti ve 10 yıllık surede kayıpları 800 milyar dolara ulaştı. Bloomberg'e gore bu miktarla İtalya'daki tum şirketleri satın almak ya da dunyanın çevresini 100 dolarlık banknotlarla çevrelemek mumkun.

O zamandan beri şirketin değeri 400 milyar doların ustune çıkamadı ve en son istatistikler 200 milyar doların altında kaldığını gosteriyor.

En basit yanıtla; "Neredeyse her şey". İlk olarak 1999'da kurulan PetroChina inanılmaz piyasa zirvesine ulaştığında, petrol fiyatları artıştaydı ve Çin borsası adeta çoşmuştu.

2008 yılında kuresel mali krizi yaşandı ve petrol fiyatları dibe vurdu. Petrolun 2008'de 103 dolar olan varil fiyatı, 2016'da 37 dolara indi.

Çin hukumetinin ulkenin en buyuk petrol ithalatçısı olmasına karşın çevresel endişeler nedeniyle daha az mal yoğunluklu kalkınma modelini benimsemesi işleri daha da kotuleştirdi.

Örneğin Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, yakın donemde Çin'in elektrikli araçlarda lider uretici ve tuketici olması için hedeflerini açıklamıştı. 2015'te Çin'de borsa balonu patlayınca bunun artçı etkileri ve turbulansı yaklaşık 8 ay surdu.

Suç sadece dış faktorlerde değildi. 2013 yılında PetroChina, ust duzey yoneticilerinden Liao Yongyuan'ın yolsuzluk soruşturması kapsamında tutuklanmasıyla sarsıldı.

PetroChina'nın bugunku piyasa değeri 195 milyar dolar ancak bazı analistler şirketin geleceğinden umutlu.

Mart ayında şirket 2017 için 3.6 milyar dolar kar ettiğini açıkladı. Bu 2016 yılındaki rakamların yaklaşık 3 katı. Petrol fiyatlarındaki artış da buna katkı sağlamıştı. 2017 yılında PetroChina'nın değeri Amazon'dan buyuktu.

Şirket ayrıca dunyanın en buyuk petrol şirketi. Yaklaşık 300 bin çalışanı var ve Çin'in ana altyapı projeleri Kuşak ve Yol Girişimi'nin onemli bir parçası.

PetroChina'nın başarısızlığından Apple ders çıkarabilir mi?

İki şirket farklı pazarlarda çalıştığı için karşılaştırmak zor. Teknoloji şirketleri dunyanın en değerli şirketlerinin başında geliyor. Sadece tek bir enerji şirketi ilk ona girmeyi başardı.

Ancak bazı araştırmalara gore, ki buna Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) raporu da dahil, akıllı telefon satışları doruğa ulaştı.

Apple'ın gelirinin yuzde 56'sının iPhone satışlarından geldiği duşunulurse, yeni trilyonerler için gelecekte bazı sorunlar çıkabilir.