Özet (TL;DR) @ 2018-07-29T13:14:21.000Z: Danıştay 15. Dairesi, bankaların 'hesap işletim ücreti' almasını düzenleyen yönetmelik hükmünü iptal etti.


Danıştay 15. Dairesi, bankaların 'hesap işletim ucreti' almasını duzenleyen yonetmelik hukmunu iptal etti.

Tuketici Sorunları Derneği (TÜSODER), 3 Ekim 2014'te yururluğe giren Finansal Tuketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yonetmeliğin 10 ve 13. maddelerinin bazı hukumlerinin iptali istemiyle Bankacılık Duzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)  aleyhine Danıştay'da dava açtı.

Danıştay 15. Dairesi, tuketicilerden "hesap işletim ucreti" alınmasına yonelik hukmu oy birliğiyle iptal etti. Daire, yonetmeliğin "tahsis ucreti, nakit avans çekim ucreti, kurum ve kuruluşlarına yapılan odemelere" ilişkin hukmun iptal istemini ise reddetti. 'Tahsis ucreti'nin de iptali yonunde oy kullanan iki uye hakim karşı oy yazısında, "Kredi veren kuruluşların tuketicilerden aldığı tahsis ucretinin, gerek niteliği gerek unsurları gerekse haklı, makul ve belgelendirilebilen bir ucret olduğunun ortaya konulamadığı, yonetmeliğin 'tahsis ucreti' alınmasına ilişkin kısmında hukuka ve dayanağı yasal duzenlemeye uyarlık bulunmadığı ve duzenlemenin de iptal edilmesi gerektiği" goruşu sunuldu.

KARARDA T ÜKETİCİNİN KORUNMASINA VURGU YAPILDI

(C) AA /

Danıştay'ın kararında, tuketiciden alınacak ucret, masraf ve komisyonlar BDDK tarafından belirlenirken, kanunun ruhuna ve tuketicinin korunması amacına uygun olup olmadığının denetlenmesinin onem arz ettiği belirtildi. Merkez Bankası tebliğinin banka ve finans kuruluşlarının tuketicilerden faiz dışında menfaat ve ucret talep etmesine imkan tanıdığı hatırlatılan kararda, şu ifadelere yer verildi:

"Gunumuzun modern toplum yaşamında ve ekonomik hayatta onemli bir yere sahip olan bankalar ve finans kuruluşlarının, ekonomik buyumeyi finanse ettikleri ve surdurulebilir sağlıklı ekonomilerin temeli oluşturdukları yadsınamaz bir gerçektir. Bu nedenle kamusal gozetim ve denetim altında bulunan bankalar ve finans kuruluşlarının, tuketici kredilerinden kaynaklanan birtakım masraflarını, sadece faiz kalemi içerisinde yansıtmasının beklenemeyeceği, yonetmelikte belirlenen sınırlar içerisinde makul, haklı ve belgeli olmak koşullarını sağlamak şartıyla birtakım masraf ve ucretleri tuketicilerden talep edebilecekleri mevzuatça uygun gorulmektedir."

TAHS İS ÜCRETİ TALEP EDİLEBİLİR

Kredi ihtiyacının karşılanmasına olanak sağlayan sistemin işletilmesi ve operasyonel sureçlerin yonetilmesi amacıyla "tahsis ucreti"nin tuketicilerden talep edilebilecek ucretler arasında belirlenmesinde hukuka aykırılık gorulmediği vurgulanan kararda, finans kuruluşlarının haftanın her gunu hizmet sunması nedeniyle finansman maliyeti haricinde kira, teknik servis ve bakım gibi masraflara katlanmak durumunda oldukları, bu maliyetlerin karşılığı olarak "nakit avans çekim ucreti"nin ucretlendirilebilecek kalemler arasında belirlenmesinin mevzuata aykırılık taşımadığı kaydedildi. "Banka ve finans kuruluşlarınca yapılan zorunlu giderlerin, kanundan ve diğer mevzuattan kaynaklanması durumunda tuketici bu giderleri odemek durumundadır" denilen kararda, banka tarafından tahsil edilen bu giderlerin, ilgili kamu kurum veya kuruluşuna odenmekte olduğu, bankaların bu durumdan herhangi bir kazançlarının bulunmadığı ve "kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan odemeler"in tuketicilerden talep edilebilecek ucretler arasında belirlenmesinde hukuka aykırılık gorulmediği aktarıldı.

(C) REUTERS / Andrea Comas

Kararda, "hesap işletim ucreti" ile ilgili dava konusu yonetmelikte açık bir tanım yapılmadığı ancak davalı BDDK'nin savunma dilekçesinde, "bu ucretin, hesabın işletilmesinden kaynaklanan bir ucret olarak hesaba ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılması, kontrolu ve surdurulmesinden kaynaklanan masraflar" olarak tanımlandığı belirtildi. Kararda, yonetmelikte, hesap işletim ucretinin, hesap sayısına bağlı olmaksızın muşteri bazında tahakkuk ve tahsil edileceğinin vurgulandığı hatırlatıldı.

Soz konusu ucretin, hesap sayısı, hesabın tutarı, hesaptaki işlem sayısı gibi hususlar dikkate alınmaksızın sadece muşteri bazında alındığına dikkati çekilen kararda, davalı idarenin savunmasında belirtilen hususların "hesap işletim ucreti"nin dayanağı olarak kabul edilemeyeceği vurgulandı.

Kararda, şu değerlendirme yapıldı:

"Açıkça sebebi gosterilip niteliği ortaya konulamayan 'hesap işletim ucreti' alınmasını ongoren duzenleme, yonetmeliğin dayanağı olan 6502 sayılı Kanun'un 4/3. maddesi ile bu konuda yerleşik yargı kararları çerçevesinde ucret, komisyon ve masrafların haklı, makul ve belgeli olması gerektiği kriterlerine aykırılık teşkil etmektedir."

(C) Fotoğraf :

YASAL DAYANA ĞI YOK

****T uketici Sorunları Derneği (TÜSODER) Genel Başkanı Deniz Öner, 4 yıl suren hukuki mucadelenin sonunda alınan kararı tuketiciler açısından "çok buyuk başarı" olarak değerlendirdi. Hesap işletim ucretinin yasal dayanağı olmadığını dile getiren Öner, "Çok guzel bir hak olduğunu duşunuyorum. Bu değerlendirilebilir. Ne kadar çok vatandaşa duyurulabilirse o kadar iyi olur" dedi.

Deniz Öner, soz konusu parayı almak isteyen vatandaşların yapacakları işlemleri şoyle sıraladı:

"Vatandaşlar, geçmişe donuk 10 sene içinde hesap işletim ucreti kesilmişse bunların dekontlarını bankalardan talep etsinler. Vatandaşlar, TÜSODER'in sitesinde soz konusu kararı okuyabilirler. Bu kararla birlikte dilekçe yazarak bankadan iade istesinler. Vatandaşlar, bunu birkaç yolla yapabilirler. Dilekçe yazabilirler, noterden ihtarname gonderebilirler ya da iadeli taahhutlu ile talep edebilirler. Bankaların buyuk çoğunluğu bunu ilk başta reddedecektir. O zaman da gelen cevapla ya da cevap vermeseler bile dekontlarıyla kendi talep yazısıyla birlikte ilçe kaymakamlarında bulunan tuketici hakem heyetlerine başvurabilirler."