Özet (TL;DR) @ 2018-07-26T15:24:00.000Z: Türkiye'nin Rusya'dan S-400 almasının ikili askeri ilişkilere etkisinin değerlendirileceği rapor hazırlanana kadar Ankara'ya F-35 teslimatını durduran ABD Kongresi, stratejik müttefikleri olarak…


Turkiye'nin Rusya'dan S-400 almasının ikili askeri ilişkilere etkisinin değerlendirileceği rapor hazırlanana kadar Ankara'ya F-35 teslimatını durduran ABD Kongresi, stratejik muttefikleri olarak gorduğu Hindistan, Vietnam ve Endonezya'ya ise 'kıyamadı.' Bu uç ulke, Rus yapımı silah alan ulkelere uygulanan yaptırımlardan muaf tutuldu.

ABD'de Kongre'nin iki kanadının nihai hali uzerinde bir onceki gun anlaştığı ve Turkiye'ye F-35 savaş uçaklarının teslimatının geçici olarak durdurulmasını ongoren savunma harcamaları tasarısı, ABD Savunma Bakanı James Mattis'i Turkiye'yle ilişkiler hakkında bir değerlendirme raporu hazırlamakla gorevlendiriyor.

Varılan uzlaşma metnine gore mattis bu raporu tasarının yasalaşmasından sonra 90 gun içerisinde ilişkilerin durumu hakkındaki raporu Kongre'ye sunması gerekiyor. Turkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ABD ile askeri ilişkilere etkisinin değerlendirileceği bu rapor hazırlanana kadarsa Turkiye'ye F-35 teslimatı geçici olarak durdurulacak.

Buna karşın aynı tasarı, ABD'nin stratejik muttefikleri olarak gorulen Hindistan, Vietnam ve Endonezya'nın ise, Rusya yapımı silah alan ulkelere uygulanan yaptırımlardan muaf tutulmasına izin veriyor.

' HİNDİSTAN, VİETNAM VE ENDONEZYA'YI TAMAMEN KAYBETMEK İSTEMİYOR'

CNN televizyonunun haberinde, bunun sebebinin ABD'nin bu uç muttefikini tamamen kaybetmekten korkması olduğu belirtiliyor.

Zira ABD Savunma Bakanı Mattis, tasarı uzerindeki tartışmalar devam ederken Kongre'ye gonderdiği bir mektupta, ABD yonetimine verilecek yaptırımlardan muaf tutma yetkisinin; Rusya'dan askeri teçhizat alan ulkelerin, bir yandan Rusya yapımı silahlara olan bağımlılıklarını azaltırken bir yandan da ABD ile yakın askeri ilişkiler kurmasına izin vereceğini soylemişti.

' YAPTIRIMLAR, ÜÇ ÜLKEYE, RUSYA'NIN KOLLARINDAN BAŞKA ÇARE BIRAKMAZ'

****Bu yetkinin verilmemesi halindeyse, bunun, bu ulkelere Rusya'dan yardım beklemekten başka çare bırakılmadığı anlamına geleceğini ifade eden Mattis ayrıca, boylece bu muttefik ulkelerin tamamen kaybedilebileceği ve birkaç nesilde bir karşılaşılabilecek bir şansın elden kayıp gidebileceğini belirtmişti.

CNN'e gore, hem ABD yonetimi hem de Kongre uyelerinin kaybetmekten en çok endişelendiği ulkeler, son yıllarda ABD ile giderek artan yakın savunma ilişkileri olan fakat ellerinde buyuk miktarlarda Rusya yapımı askeri teçhizat da bulunan Hindistan, Vietnam ve Endonezya.

(C) AA / Atılgan Özdil

' RUSYA, YAPTIRIM YASASINI İSTİSMAR EDİP MÜTTEFİKLERİNİ ABD'DEN KOPARABİLİR'

Kongre'de yardımcı olarak gorev yapan ve uzerinde uzlaşılan savunma harcamaları tasarısının içeriğini bilen bir kişi CNN'e demecinde, 'Rusya'nın, uluslararası muşterilerine duşuk fiyatlarla askeri teçhizat teklif ederek, geçen yıl kabul edilen yaptırım uygulamasını istismar etmesinden ve bu şekilde bu ulkeleri ABD'den ayırmasından endişelendiklerini' soyledi.

' TRUMP YÖNETİM, YAPTIRIMLAR DIŞINDA TUTULACAKLARI KENDİ BAŞINA BELİRLEYEMEYECEK'

İsminin belirtilmesini istemeyen yardımcı ayrıca, uzerinde değişiklik yapılan yaptırımdan muaf tutma yetkisinin, ABD yonetimine, sadece belirli şartlar altında ulkeleri yaptırımların dışında tutması iznini vereceğini belirtti.

The Daily Beast gazetesine gore de yaptırımlardan muaf tutulacak ulkeleri, Trump yonetimi, Kongre'den bağımsız bir biçimde kendi başına belirleyemeyecek.

Kongre'deki tartışmalar sırasında yeniden duzenlenen muaf tutma yetkisi maddesine gore, Rusya yapımı hava savunma sistemi S-400 gibi teçhizatlar alan ulkeler, hala ABD'nin yaptırımlarıyla karşı karşıya kalabilir, fakat ellerindeki Rusya yapımı askeri teçhizat için bu ulkeden yedek parça alanlar yaptırımların dışında tutulabilecek.

(C) REUTERS /

T ÜRKİYE'YE F-35 TESLİMATININ BLOKE EDİLMESİNE, MATTİS KARŞI ÇIKMIŞTI

****Tasar ı uzerinde uzlaşma sağlanmaya çalışılırken bazı Kongre uyeleri, Rusya yapımı S-400 hava savunma sistemi teslim alacağı için, Turkiye'nin F-35 uçakları almasını bloke etmek istemişti fakat Savunma Bakanı Mattis buna karşı çıkmıştı.

' YALNIZCA HİNDİSTAN, ENDONEZYA VE VİETNAM MUAF TUTULACAK'

Diğer taraftan Kongre'de uzerinde uzlaşı sağlanan tasarının hazırlanmasına yardım etmiş olan senatorlerden Jim Inhofe, The Daily Beast gazetesine demecinde, Rusya'dan askeri teçhizat alan ulkelere yaptırım uygulanmasına izin veren ve geçen yıl yururluğe giren yaptırım rejiminden, tasarının son haline gore, yalnızca Hindistan, Endonezya ve Vietnam'ın muaf tutulacağını doğruladı.

Inhofe, bu uç ulkenin şu anda ellerindeki askeri teçhizatın bakımı için Rusya'dan teçhizat aldığını, yaptırımlardan muaf tutulacak olmalarının nedeninin de bu olduğunu soyledi.

RUSYA 'YA BAĞIMLILIĞINI AZALTTIĞINI KANITLAYAN, YAPTIRIM DIŞINDA TUTULABİLECEKTİ

ABD'de geçen yıl kabul edilen yaptırım yasası, Rusya yapımı askeri teçhizata olan bağımlılıklarını azaltmak için adım attıklarını kanıtlayabilen ulkelerin yaptırımlardan muaf tutulmasını sağlayabilecek bir madde de içeriyordu.

TRUMP Y ÖNETİMİNİN BELGELEMESİ GEREKECEK

Nitekim uzerinde uzlaşı sağlanan tasarı, Trump yonetimine, Hindistan, Endonezya ve Vietnam'ın yaptırımlardan muaf tutulup tutulmayacağını resmi bir biçimde belgelemesi zorunluluğunu getiriyor. The Daily Beast'e gore, bu da, soz konusu ulkelerin Rusya yapımı silahlara bağımlılıklarını azalttıklarını kanıtlaması gerektiği anlamına geliyor.

Kongre'de uzerinde anlaşılan tasarının yasalaşabilmesi için, tek bir tasarı halinde bir kez daha iki kanatta ayrı ayrı oylamaya sunulması gerekiyor. Bu oylamadan da geçtikten sonra tasarı onay için Başkan Trump'a sunulacak. Yasa, Trump'ın imzalamasıyla birlikteyse yururluğe girecek.

Ayrıca, Turkiye'ye F-35 teslimatının durdurulacağı 90 gunluk rapor hazırlama suresi de bu onay surecinin tamamlanmasından sonra başlayacak.