Washington'ın Ankara'ya yönelik "İran'ı hedef alan ambargolara uyun" baskısına karşın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan...

Özet (TL;DR) @ 2018-07-25T18:21:00.000Z: Washington'ın Ankara'ya yönelik "İran'ı hedef alan ambargolara uyun" baskısına karşın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın İran'ı "stratejik ortak" olarak tanımladığı çıkışını değerlendiren Gazeteci…

ABD'nin İran'a yonelik iki aşamalı olarak uygulayacağı yaptırımlarla ilgili Ankara'dan ardı ardına onemli açıklamalar geliyor. Salı gunu "ABD, İngiltere veya başka bir ulkenin veya Avrupa Birliği'nin bir ulkeye yonelik yaptırım kararlarına uymak zorunda değiliz" şeklindeki açıklama yapan Dışişleri Bakanı Mevlut Çavuşoğlu'nu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan takip etti. Guney Afrika'da gerçekleşecek BRICS zirvesi için yola çıkmadan once yaptığı açıklamasında İran'ı "stratejik ortak" olarak tanımlayan Erdoğan "İran'la ilişkileri kesmek, Turkiye'nin bağımsızlık anlayışına terstir. Üstelik kazan- kazan durumu var. Biz bunları Obama doneminde de açık ve net şekilde soyledik" ifadelerine yer verdi. Erdoğan, ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisi arasındaki siyasi rekabetin Turkiye uzerinden yurumesinin doğru olmadığına işaret ederek ABD'li siyasetçileri eleştirdi, Trump'ın ise "doğru duruşunu" surdureceğine yonelik ongorusunu paylaştı

ERDO ĞAN'DAN İRAN'A YÖNELİK AMBARGOYA KARŞI ÇIKAN AÇIKLAMA

Erdoğan'ın sozleri, Washington'ın İran'a yonelik yaptırımlar konusunda bir suredir Ankara uzerinde artırmaya çalıştığı baskıya cevap niteliğinde olması itibariyle onemli. Zira, Erdoğan'ın "Turkiye'nin parçası olmayacağına" işaret ettiği ABD yaptırımları, iki aşamadan oluşuyor ve oldukça geniş kapsamlı. Washington'ın planına gore yaptırımların ilk paketi 6 Ağustos'ta, ikincisiyse 4 Kasım'da devreye girecek. Planın ilk aşamasında, İran hukumetinin ABD doları satın alamayacak, altın ve değerli madenlerle ticaret yapamayacak. Yaptırımların, ikinci aşaması ise İran'ın petrol, petrokimya ve petrol urunleri ihracatını hedefliyor. Yaptırımların bu urunlerin İran'dan satın alınmasının onune geçmeyi hedefliyor.

Erdoğan'ın yaptığı bu açıklama İran'a yonelik yaptırımlar konusunda goruşme yapmak için Turkiye'ye gelen ABD'nin terorizmin finansmanıyla mucadeleden sorumlu Hazine Bakan Yardımcısı Marshall Billingslea'nın "Çok olumlu bir goruşme gerçekleştirdik. Herhangi bir anlaşmazlık ya da uyuşmazlık olmadı" sozleriyle de ters istikamette olması itibariyle de onemliydi.

' 1 YILI BULMAYACAK BİR AMBARGO İÇİN İRAN'LA 100 YILLIK İLİŞKİLERİMİZİ BOZMAYA DEĞMEZ'

Peki Turkiye'nin İran'a yonelik yaptırımlara dahil olmama yonundeki olası nihai kararını nasıl değerlendirmek gerekir? Konuyu, Ulusal Kanal İran Temsilcisi Yakup Aslan Sputnik'e değerlendirdi:

"İki ulke ilişkilerini yakından takip eden bir isim olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İran için ilk 'stratejik ortağımız' demiş olmasının çok onemli olduğunu soyleyebilirim. Turk devletinin en ust makamındaki ismin ağzından çıkan bu sozlerin onemi buyuk. Bu açıklama, hem Turkiye-İran hem de Turkiye- ABD ilişkilerinde derin etkiler yaratacaktır; zira ortada tarihi ve anlamlı bir ifade var. Turkiye ve İran'ın ilişkileri yalnızca ticari ilişkilerle sınırlı değil. Yıllardır, yuzyıllardır birbiriyle komşu olan; hem etnik hem dini hem de kulturel olarak birbiriyle karışmış iki ulkeden bahsediyoruz. İranlılar zaten 'Turkiye'ye yonelik ziyaretlerini 'yabancı bir ulkeye ziyaret' olarak gormuyor. Bu durum rakamlara da yansıyor. Geçen yıl İran'dan Turkiye'ye 2 milyon ziyaretçi geldi. Bu yıl, şu ana kadar İran'dan Turkiye'ye giden sayısı da 800 bini geçti. Bu ziyaretleri 'turizm' olarak değil 'kardeş ziyareti' olarak goruyorlar; bu çok onemli."

Turkiye'nin İran'ın en onemli ticaret ortaklarından birisi olduğuna işaret eden Aslan "İran'ın Turkiye, Rusya ve Çin'le çok ciddi ticari ilişkileri var. Bu saydığımız ulkelerden, İran'la Turkiye'nin komşu olması ve tarihi olarak birbirine çok yakın iki ulke olmasından kaynaklı daha yakın bir ilişki onumuze çıkıyor. Önceki yıllarda iki ulke arasındaki ticaret hacmi hedefi 30 milyar dolar iken, bu rakam 50 milyar dolara çıkarıldı. Bu rakamın içinde İran'dan ciddi bir enerji alımımız da var. İranlı devlet erkanı da iş adamları da Turkiye'nin İran için 'herhangi bir ulke' olmadığı konusunda mutabık. Kısa sureli, bir yılı bile bulmayacak ambargo sureci için, 100 yıllık ilişkileri bozmaya değmez" ifadelerini kullandı.

' İRAN'DA TÜRKİYE'NİN ABD'NİN BASKILARINA BOYUN EĞMEYECEĞİ ALGISI HÂKİM'

Hem Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu hem de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İran'a yonelik ambargo ile ilgili açıklamalarının İran tarafından "son derece" anlamlı bulunduğuna işaret eden Gazeteci Aslan "Her iki açıklama da burada son derece anlamlı bulunuyor. İran'da 'bazı ozel şirketler ABD'nin ambargolarına boyun eğebilir ama Turk devleti İran'a uygulanacak komplike bir ambargoya kesinlikle boyun eğmez' şeklinde bir kanı var. İran, Turkiye'yi her daim yanında gormek istiyor ve Turk devletinin bu gibi bir ambargoya onay vermeyeceğine inanıyor" dedi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin ilki Soçi'de ikincisiyse Ankara'da gerçekleşen uçlu zirvenin uçuncusu için Tahran'da bir araya geleceğini hatırlatan Aslan "Eğer bu ay buraya Cumhurbaşkanı Erdoğan gelirse, hem Suriye'nin geleceğinin planlanması hem de bolgenin terorle mucadelesi açısından çok onemli bir gelişme olacak. Zira İran'a yonelik ambargo soylemlerinin yukselmiş olduğu bir donemde Tahran'da boyle bir zirvenin gerçekleşecek olması çok onemli. Boyle bir toplantının Tahran'da yapılması, ABD'nin ambargolarına karşı Rusya, İran ve Turkiye'nin birlikteliğinin fotoğrafını sunacaktır" diye konuştu.

' AMBARGO UYGULANABİLİR DEĞİL, BİR VAROLUŞ MÜCADELESİNE GİDİLİRSE İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAN PETROL TANKERİ GEÇİŞİNE İZİN VERMEZ'

İran ve Turkiye'nin bolgesel konularda her zaman aynı fikre sahip olmamasına rağmen çok onemli olçude ortak paydada buluştuğuna işaret eden Aslan "Hem Suriye'nin toprak butunluğu konusunda hem de yakın zamanda Irak'ın kuzeyindeki bağımsızlık referandumu surecinde Ankara ve Tahran'ın ortak iradesine tanık olduk. Bu iradeyle referandum surecinin onu kesilmiş oldu" dedi.

İran'a uygulanması planlanan ambargonun "gerçekçi" olmadığına işaret eden Aslan "İran'a yonelik Ağustos ve Kasım'da uygulanması planlanan ambargo gerçekçi veya uygulanabilir değil. Zaten dunya petrolunun yuzde 20'si İran'ın egemenliğindeki Hurmuz Boğazı'ndan geçerken bu gibi bir ambargonun uygulanması gerçekçi veya uygulanabilir olamaz. Hurmuz Boğazı'nın yalnızca 2 kilometrelik kısmı petrol tankerlerinin geçişine uygun ve bu kısım da İran'ın kara suları ve silah menzilinin içerisinde. Bu yuzden, İran'ın her ne kadar son tercihi olsa da, olası bir varoluş mucadelesi durumunda, buradan petrol tankerlerinin çıkartılmasına izin vermemesi olası. Bu da Irak, Bahreyn, Suudi Arabistan ve Katar gibi bolgedeki buyuk petro ihracatçılarının hiçbirinin bolgeden petrol çıkaramayacağı anlamına geliyor. Yani dunyaya buradan yuzde 20 petrol ulaşmayacak. Bunun da kuresel petrol fiyatları uzerindeki etkisini siz duşunun. Kaldı ki 1980-1988 arasındaki İran-Irak savaşları sırasında toplamda 88 tanker vuruldu. Her iki ulke karşılıklı birbirlerinin tankerini vurdu. Bunun da altını çizmekte fayda var" dedi.

' ABD İRAN'A DİŞ GEÇİREMEDİĞİ İÇİN TÜRKİYE VE BAŞKA ÜÇÜNCÜ ÜLKELERİ TEHDİT ETMEYE ÇALIŞIYOR'

ABD'nin İran'a yonelik ambargoyu uygulayabilmek için Turkiye gibi uçuncu ulkelere baskı yaptığına işaret eden Aslan "Maalesef Trump'la birlikte ABD'nin daha az agresif olduğu donem sona erdi. ABD artık daha agresif; 'Hitlervari' ve ticari anlayışla yonetilmeye çalışılan bir ABD var. Bazıları için ABD her ne kadar dunyanın en guçlu ulkesi olsa da; Amerika, İran'a dişi geçmediği için Turkiye ve uçuncu ulkelere 'ambargoya uyun' baskısı yapıyor. Bu ne demek? ABD aslında bu adımıyla 'Bizim İran'a dişimiz geçmiyor ama sizin dişiniz geçer' demek istiyor. ABD'nin yaptığı uçuncu ulkeleri tehdit etmeye çalışmaktan ibaret" diye ekledi.