Özet (TL;DR) @ 2018-07-24T11:45:43.000Z: Diyarbakır'ın Çınar ilçesinde 2014 yılında başlatılan ve geçen yıl ara verilen Zerzevan Kalesi'ndeki kazı çalışmalarına yeniden başlandı. Dicle Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi ve…


Mardin yolu uzerinde bulunan ve antik Roma donemine ait Zerzevan Kalesi'nde 2014 yılında başlayan ve geçen yıl ara verilen kazı çalışmalarına bu yıl yeniden başlandı. Roma donemine ait ve doğudan gelen orduların karşılandığı nokta olarak dunyaca un yapan Zerzevan Kalesi'nde başlatılan çalışmalarla ilgili bilgi veren Kazı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Aytaç Coşkun, 5 sezondan beri yapılan kazılarda, Roma doneminin doğudaki en son askeri garnizonu olduğunu soyledi. Kazı çalışmalarında en onemli buluntunun ise tanrı Mithras tapınağı olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Coşkun, toplam 400 bin metrekarelik alanda kazı yapılacağını ancak çalışmaların şu aşamada 60 bin metrekarede yapıldığını soyledi.

' ROMA'NIN DOĞUDAKİ SON ASKERİ GARNİZONU'

Bu yıl 75 kişilik bir ekiple kazı çalışmalarına başladıklarını ifade eden Coşkun, "Burası Roma askeri sınır garnizonu. Önemli stratejik bir nokta. Doğudan gelen orduları karşılayan bir merkez. Roma buraya çok onem vermiş. 3 kez yıkılmış ama yeniden inşaa edilmiş. Burdaki çalışmalar 2014'te başladı 5inci sezonumuz. Bolgenin tarihi ve bolge turizmi açısından çok onemli merkez" dedi.

' DÜNYADA BULUNAN SON MİTHRAS TAPINAĞI'

Yerli ve yabancıların en çok Mithras tapınağına ilgi gosterdiğini anlatan Coşkun, "Şimdiye kadar yeraltı geçitleri, gizemli ve gizli geçitler, yeraltı kiliseleri, askerlerin kaldığı konut ve villalarda çalışmalar yaptık. 400 kişilik sığınak tespit ettik. En onemlisi ise Mithras tapınağı. Bu tapınağın ortaya çıkmasının arndından yurt içi ve yurt dışından bir çok kişi burayı gormek için ziyarete geldi. Mithras butun evreni kontrol ettiğine inanılan bir tanrı. Bunun tapınakları yeraltında. Butun torenler gizli, ayinler gizli yapılırdı. Buraya kabul edilebilmek için belli aşamalardan geçmek gerekiyor. Pagan Roma'nının onemli bir dini ve dine ait tapınak, şu andaki Zerzevan Kalesi'ndeki tapınak. Dunyada bulunmuş son Mithras tapınağı ve doğu sınırındaki tek tapınak, Zerzevan Kalesinde bulunuyor" diye konuştu.

400 YIL KES İNTİSİZ KULLANILMIŞKultur Turizm Bakanlığı, Diyarbakır Valiliği, Buyukşehir Belediyesi, Dicle Üniversitesi ve Çınar Kaymakamlığı'nın destekleriyle kazıların surdurulduğunu anlatan Coşkun, Zerzevan Kalesi'nde hem yeraltı, hem de yurstunde iki ayrı şehirin olduğuna dikkat çekerek, şoyle konuştu:"Burası onemli bir yerustu şehri. Önemli bir askeri garnizon. Bir de yeraltı şehri var. Biz hem yeraltında, hem de yerustunde çalışıyoruz. Mithras tapınağının tamamını ortaya çıkarmayı hedefliyoruz bu yıl. Mithras'a açılan 2 koridor tespit ettik, buralarda kazı çalışmaları yuruteceğiz. Bununla birlikte yine yeraltında yaşam alanları tespit ettik, nekropol mezarlık alanı tespit ettik. Buralarda da kazı çalışmaları yurutuceğiz. En azından ozellikle Mithras tapınağının yeraltı yapılarından birini açmayı planlıyoruz. Elimizde millattan sonra 3'uncu yuzyıl gibi bir tarih var. Gunumuzden bin 800 yıl oncesine kadar burda yerleşim var. 7'inci yuzyıla kadar, yani 400 yıl kesintisiz kullanılmış. Roma için de çok onemli burası. Bizim yaptığımız çalışmalar, bolge tarihini ve turizminin canlanması açısından çok onemli bir yer burası. Buyuk bir turizm potansiyeli var burada.

6 AYDA 200 B İN KİŞİ ZİYARET ETTİ

Çınar Kaymakamı Selami Kaya da, Zerzevan Kalesi'ni, "Tozda kalmış kaşıkçı elması" olarak değerlendirerek, bu tozun temizlenmesi halinde, elmasın ortaya çıkacağını soyledi. Kaymakam Kaya, "Zerzevan Kalesindeki kazılar 2014 yılından beri buyuk bir gayret ve ozveriyle yapılıyor. Bakanlığımızın, valiliğimizin işkur marifetiyle buraya verdiği destek taktire şayandır. Yavaş yavaş titizlikle kazılar yapılarak buradaki tarihi miras ortaya çıkarılıyor. Doğu Roma'nın sınır garnizonu olması hasebiyle çok buyuk bir oneme sahip. Diyarbakır ve bolgemizin en onemli tarihi eseri olacak. Çunku burası altın ve elmas kadar değerli. Ocak ayından beri 200 bin turist ziyaret etti. Bunun onemli bir kısmı yurt dışından geldi. Buyuk bir ilgi uyandırıyor Zerzevan Kalesi. Burası Doğu Roma'nın son kalesi aynı zamanda bir şehir. Zerzevan kalesi dediğimizde sadece askeri anlamda akla gelebilir ama burası buyuk bir şehir. Yer ustu, yeraltı buyuk bir şehir ve buyuk bir miras. Zaman içerisinde yapılacak çalışmalarla tamamı ortaya çıkacak ve Diyarbakır ile Turkiyemizin turizmine kazandırılacak. Diyarbakırımız'ın hakettiği şekliyle, turizmiyle, medeniyetlere evsahipliği yapmışlığı sıfatiyle, terorun bitmesiyle birlikte bu daha da gun yuzune çıkacak. Diyarbakır adeta ustu tozlanmış bir elmas, kaşıkçı elması. Bu tozun silinmesiyle elmas ortaya çıkacak ve kıymeti bilinecek, Diyarbakır ve ulke turizmine kazandırılacak.

TANRI M İTHRAS KİMDİR?

Pers kokenli olan tanrı Mithras 'anlaşma ve dostluk' kavramlarının tanrısıdır, 'aracılık eden' anlamına gelir. Mithras guneş tanrısıdır ve kultu guneş tapınımına dayanır. Ayrıca ışığın, savaşın, adaletin ve inancın da simgesidir. M.S. 2. ve 3. yuzyılda Roma İmparatorluğunda oldukça yaygınlaşmıştır. M.S. 4. yuzyılda Hıristiyanlığın yayılmasıyla birlikte ise onemini kaybetmiştir. Mithras dini Romanın egemen olduğu butun topraklarda ozellikle askerler arasında oldukça yaygındır. Öğretisi dunyanın yaratılışı uzerinedir ve evreni kontrol eden tanrı olarak da bilinir. Dinsel torenleri gizlidir ve dışarıya kapalıdır. Mithras dinine katılacak kişi on iki eziyeti çekmek zorundadır. Sadece erkeklerin kabul edildiği bu dine katılanlar yedi aşamadan geçmektedirler. Torenler yeraltında mağaralarda ve tapınaklarda gerçekleştirilmektedir.