Özet (TL;DR) @ 2018-07-24T16:56:12.000Z: Teklifin 13 maddesinin yer aldığı birinci bölümü kabul edildi. Valiler, kamu düzeni veya güvenliğinin olağan hayatı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozulduğu ya da bozulacağına ilişkin…


Valiler, kamu duzeni veya guvenliğinin olağan hayatı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozulduğu ya da bozulacağına ilişkin ciddi belirtilerin bulunduğu hallerde, 15 gunu geçmemek uzere ildeki belirli yerlere girişi ve çıkışı kamu duzeni ya da kamu guvenliğini bozabileceği şuphesi bulunan kişiler için sınırlayabilecek.TBMM Genel Kurulunda, terorle mucadelede yeni duzenlemeler içeren, Bazı Kanun ve Kanun Hukmunde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin 13 maddesinin yer aldığı birinci bolumunun goruşmeleri tamamlandı. Kabul edilen maddelere gore, valiler, kamu duzeni veya guvenliğinin olağan hayatı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozulduğu ya da bozulacağına ilişkin ciddi belirtilerin bulunduğu hallerde, 15 gunu geçmemek uzere ildeki belirli yerlere girişi ve çıkışı kamu duzeni ya da kamu guvenliğini bozabileceği şuphesi bulunan kişiler için sınırlayabilecek.Valiler, belli yerlerde veya saatlerde kişilerin dolaşmalarını, toplanmalarını, araçların seyirlerini duzenleyebilecek veya kısıtlayabilecek, ruhsatlı da olsa her çeşit silah ve merminin taşınması ve naklini yasaklayabilecek.Turk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'na "onleme araması" başlığıyla eklenen maddeye gore, tehlikenin ve suç işlenmesinin onlenmesi amacıyla usulune gore verilmiş sulh ceza hakimi kararı veya bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde askeri birlik komutanının ya da askeri kurum amiri, hukuk hizmetleri başkanı ve birim amirinin yazılı emri uzerine, askeri mahallerde kişilerin ustu, araçları, ozel kağıtları ve eşyası aranabilecek, gerekli tedbirler alınacak, suç delilleri koruma altına alınacak.Arama talep yazısında, arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleriyle birlikte gosterilmesi gerekecek. Arama kararında veya emrinde aramanın sebebi, konusu ve kapsamıyla yapılacağı yer, zaman ve geçerli olacağı sure belirtilecek. Aramanın sonucu, arama kararı veya emri veren merci ya da makama bir tutanakla bildirilecek. Konutta ve yerleşim yerinde ve eklentilerinde onleme araması yapılamayacak.Asker kişiler dahil askeri mahallere girmek veya çıkmak isteyenler, duyarlı kapıdan geçmek zorunda olacak. Bu kişilerin ustleri duyarlı kapının ikaz vermesi halinde metal dedektorle kontrol edilecek, eşyaları teknik cihazlardan ve guvenlik sistemlerinden geçirilecek, aracı teknik cihazlarla gerektiğinde elle kontrol edilebilecek.Şuphe halinde veya bu cihazların bulunmadığı yerlerde, herhangi bir emir veya karar olmasına bakılmaksızın kontrol elle yapılabilecek. Teknik cihazların ikazının surmesi halinde, bu kişiler ancak elle kontrolu kabul ettikleri takdirde askeri mahallere girebilecek.Teklifle 2017 yılında yapılan değişiklikle sıkıyonetim rejimi Anayasa'dan çıkarıldığından, bu duzenlemeye uyum için Sıkıyonetim Kanunu yururlukten kaldırılıyor.AİHM'in ihlal kararı dışında dostane çozum ve tek taraflı deklarasyon gibi usullerle sonuçlandırılan başvuruları da "yargılamanın yenilenmesi" sebepleri arasına alınıyor. Boylece, dostane çozum veya tek taraflı deklarasyonla sonuçlandırılan başvurularda, ihlal kararı verilen başvurularda olduğu gibi yeniden yargılama yoluna başvurulabilmesi mumkun hale getiriliyor, AİHM onundeki başvurularda ihlal kararı verilmesinin onune geçilmesi amaçlanıyor.

ERBA Ş VE ERLERİN ÜST VE EŞYA ARAMALARI

Sahil Guvenlik Komutanlığı Kanununa "erbaş ve erlerin ust ve eşya aramaları" başlığıyla eklenen maddeye gore, tehlikenin veya suç işlenmesinin onlenmesi amacıyla usulune gore verilen sulh ceza hakimi kararı veya bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde birlik komutanı ile kurum amirinin yazılı emri uzerine, sahil guvenlik hizmet binaları ve eklentileriyle yuzer unsurlarında, askerlik yukumluluğunu yerine getiren erbaş ve erlerin ustu, ozel kağıtları ve eşyası aranabilecek, gerekli tedbirler alınacak, suç delilleri koruma altına alınacak.Arama talep yazısında, arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleriyle gosterilmesi gerekecek. Arama kararında veya emrinde aramanın sebebi, konusu ve kapsamıyla yapılacağı yer, zaman ve geçerli olacağı sure belirtilecek.Aramanın sonucu, arama kararı veya emri veren merci veya makama bir tutanakla bildirilecek.Konutta ve yerleşim yerinde ve eklentilerinde onleme araması yapılamayacak.

JANDARMA ERBA Ş İLE ERLERİN ÜST VE EŞYA ARAMALARI

Jandarma erbaş ve erlerin ust ve eşya aramaları da aynı esaslara bağlanıyor.Jandarma Teşkilat, Gorev ve Yetkileri Kanununda yapılan değişikliğe gore, vardiya yatakhaneleri, gazinolar, sosyal tesisler, ozel, yerel ve kış eğitim merkezlerinin sermayeleri, bu tesislerin gelirleriyle uye aidatlarına ilave olarak Jandarma Genel Komutanlığı butçesine konulacak odenekten oluşacak. Vardiya yatakhaneleri, gazinolar, sosyal tesisler, ozel, yerel ve kış eğitim merkezlerinin merkezi yonetim butçe kanunu ile belirlenen giderleri genel butçeden karşılanabilecek.

TOPLANTI VE G ÖSTERİ YÜRÜYÜŞLERİNE DÜZENLEME

Toplantı ve Gosteri Yuruyuşleri Kanununda, Anayasa Mahkemesinin kararları doğrultusunda değişiklik yapılıyor. Buna gore, toplantı ile gosteri yuruyuşunun yer ve guzergahı, vatandaşların gunluk yaşamını aşırı ve katlanılamaz derecede zorlaştırmayacak.Açık yerlerdeki toplantılar ile yuruyuşler gece vaktinin başlamasıyla dağılacak şekilde, kapalı yerlerdeki toplantılar ise saat 24.00'e kadar yapılabilecek. Toplantı ve gosteri yuruyuşunun gece vaktinin başlamasından sonra devam edeceği konusunda geçerli neden bildirilmişse açık yerlerde yapılan toplantı ve gosteri yuruyuşlerinin dağılma saati mahallin en buyuk mulki amirinin kararıyla en geç saat 24.00'e kadar uzatılabilecek.Teklif ile Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu'nun 30'uncu maddesine yeni fıkralar ekleniyor.Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) personelinin kimliğinin gizli tutulmasının zorunluluğu dikkate alınarak, MİT'in tarafı olduğu ozel hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı olarak ongorulen arabuluculuk dahil olmak uzere, arabuluculuk usulunun uygulanmaması amaçlanıyor. Boylece, MİT'in taraf olduğu ozel hukuk uyuşmazlıklarında, arabuluculuğun dava şartı olarak ongorulduğu İş Mahkemeleri Kanunu dahil, mevzuatta yer alan arabuluculuğa ilişkin tum hukumler uygulanmayacak.MİT, "Bilgi Edinme Hakkı Kanunu" kapsamı dışına çıkarılacak.Teklifle, Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu'nun 17'nci maddesinde atıfta bulunulan Sıkıyonetim Kanunu'nun yururlukten kaldırılması nedeniyle soz konusu madde yeni hukumlere gore duzenleniyor.Seferberlik ve savaş hallerinde, tespit ve ilan edilen bolgeler içinde kişiyi hurriyetinden yoksun kılma, haberleşmenin engellenmesi, yağma, nitelikli yağma, genel guvenliğin kasten tehlikeye sokulması, radyasyon yayma, trafik guvenliğini tehlikeye sokma, zehirli madde katma, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, muhurde sahtecilik, halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit, kanunlara uymamaya tahrik, suç işlemek amacıyla orgut kurma, ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması, mal veya hizmet satımından kaçınma, Cumhurbaşkanına hakaret, devlet guvenliği ile ilgili belgeleri elinde bulundurma suçlarını işleyenler veya bu suçlara iştirak edenler, bolgede yetkili kılınan komutan tarafından gerekli gorulduğu takdirde askeri mahkemelerde yargılanacak.

KOMUTANIN KOVU ŞTURMA YAPABİLMESİ

Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu'nda belirtilen suçlardan dolayı Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında bolgede yetkili kılınan komutanın kovuşturma yapabilmesi Cumhurbaşkanının, milletvekilleri hakkında TBMM'nin, general ve amiraller hakkında Genelkurmay Başkanlığının, bakan yardımcıları hakkında ilgili bakanların iznine ve yargılama usulune bağlı olacak.Valiler ve kaymakamlar ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Guvenlik Komutanlığında gorevli general ve amiraller hakkında İçişleri Bakanı; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Hakimler ve Savcılar Kurulu, Sayıştay Başkan ve uyeleri, hakimler ve savcılar ve bu sınıftan sayılanlar hakkında ise ozel kanunlarına gore yetkili kurul ve makamlar izin verecek.Bu kişiler hakkında yetkili kurul ve makamlar tarafından, hakkında bolgede yetkili kılınan komutanca kovuşturma yapılmasına izin verilmediği durumda, ozel kanunlarına gore işlem yapılacak.Diplomatik dokunulmazlıkla ilgili duzenlemeler saklı olacak.Anayasal duzene karşı işlenen suçlar ile teror suçlarından mahkum olanlar, MGK'ca devletin milli guvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara uyeliği, mensubiyeti ve iltisakı ya da bunlarla irtibatı nedeniyle kamu gorevinden çıkarılanların silah ruhsatları iptal edilecek ve silahların mulkiyeti kamuya geçirilecek.

TMK 'YA GEÇİCİ MADDE EKLENİYOR

Teklifle, Terorle Mucadele Kanunu'na (TMK) geçici madde ekleniyor.Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yer alan gozaltı sureleri, bazı suçlarla ilgili olarak yeniden duzenleniyor ve ek gozaltı sureleri getiriliyor.Buna gore, bu duzenlemenin yururluğe girdiği tarihten itibaren 3 yıl sureyle TCK'nın "devletin guvenliğine karşı suçlar, anayasal duzene ve bu duzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçları" ile Terorle Mucadele Kanunu kapsamına giren suçlar veya orgut faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından; gozaltı suresi, yakalama yerine en yakın hakim veya mahkemeye gonderilmesi için zorunlu sure hariç, yakalama anından itibaren 48 saati, toplu olarak işlenen suçlarda ise 4 gunu geçemeyecek.Delillerin toplanmasındaki guçluk veya dosyanın kapsamlı olması nedeniyle gozaltı suresi en fazla 2 defa uzatılabilecek. Gozaltı suresinin uzatılmasına ilişkin karar, cumhuriyet savcısının istemi uzerine yakalanan kişi dinlenilmek suretiyle hakim tarafından verilecek.Şuphelinin aynı olayla ilgili olarak yeniden ifadesinin alınması ihtiyacı ortaya çıktığında bu işlem, cumhuriyet savcısı veya cumhuriyet savcısının yazılı emri uzerine kolluk guçleri tarafından yapılabilecek.Tutukluluğa itiraz ve tahliye talepleri dosya uzerinden karara bağlanabilecek.Tahliye talepleri, en geç 30'ar gunluk surelerle tutukluluğun incelenmesiyle birlikte dosya uzerinden karara bağlanabilecek.

Tutukluluğun incelenmesi en geç 30'ar gunluk surelerle dosya uzerinden, 90'ar gunluk surelerle kişi veya mudafi dinlenilmek suretiyle resen yapılacak.