Duble yumurta fiyatlarının son 1 sene içerisinde yüzde 90 artmasından dolayı mutsuzluklarını dile getiren yumurta üretic...

Özet (TL;DR) @ 2018-07-20T07:54:28.000Z: Duble yumurta fiyatlarının son 1 sene içerisinde yüzde 90 artmasından dolayı mutsuzluklarını dile getiren yumurta üreticileri, 'Fiyatları bilinçli olarak artırılıyormuş ve üreticiler fırsatçılık…

Dunya gazetesinden Ömer Faruk Mavi ve Dilek Fidan'ın haberine gore, Turkiye'nin onemli yumurta uretim bolgelerinden Afyon'da 19 Temmuz 2017'de toptanda tanesi 19.5 kuruş olan duble yumurta, 19 Temmuz 2018 itibariyle yuzde 110.3 zamlanarak 41 kuruşa yukseldi. Kayseri'de de aynı tarih aralığında yuzde 83.8 artarak 20.3 kuruştan 37.3 kuruşa çıktı. Yumurta Üreticileri Birliği'nin (YUM-BİR) belirlediği fiyat ise yine bir yıl içinde yuzde 87.69 artarak 19.5 kuruştan 36.6 kuruşa yukseldi.

ZAMMIN Y ÜZDE 25'İNİ FİYATLARA YANSITABİLDİLER

(C) AA /

Fiyat artışı ile gundeme gelmekten şikayetçi olan ureticiler, son bir yılda girdi maliyetlerinin yaklaşık yuzde 60 artığını kaydederek, bunun ancak yuzde 25'ini fiyatlarına yansıtabildiklerini soylediler.

' ARTAN MALİYETE DAYANAMAYANLAR HAYVANLARI KESİME GÖNDERDİ'

Turkiye Yumurta Üreticileri (YUM-BİR) Başkanı İbrahim Afyon, artan girdi maliyetlerine dayanamayan birçok ureticinin hayvanlarını kesime gonderdiğini vurguladı. Sektorde arz-talep dengesizliğinin yaşandığını kaydeden Afyon, "Maliyet artışları ile market ve perakendecilerin kar marjlarının hem yuksek olması hem de yuzde ile belirlenmesi makasın daha da açılmasına neden oldu. Bu da fiyatları artırdı" dedi.

Afyon, ayrıca tatil bolgelerindeki yuksek doluluk oranının yarattığı talep artışında sektorun hazırlıksız yakalandığını vurguladı. Afyon, "Yumurtanın uzerine vurulan ve organik, serbest dolaşan ve kumeste ozgur dolaşan tavuk yumurtalarının kumes tavuğu yumurtaları ile hiçbir farklılığının olmadığının anlaşılarak yumurtaya gerçek değerinin verilmesinin de fiyat artışta etken oldu" diye konuştu.

MAL İYET YÜZDE 60 ARTTI: ÜRETİCİNİN KÂRI YOK

(C) AA /

Afyon, geçen yıl eylul ayında tonu bin 150 TL olan yemin, şu anda bin 550 TL'ye çıktığını, diğer girdi artışları ile uretim maliyetlerinin yuzde 60 oranında arttığını belirtti. Afyon, yapılan zamların yumurta ureticisi açısından bir karlılık oluşturmadığını vurguladı.

' YILLIK ORTALAMA ALINDIĞINDA YÜZDE 10 KÂR'

"Yumurtaya zam geldi diyebilmek için, yumurtanın ilk fiyatına ve olması gereken fiyatına bakmak gerek" diyen Afyon, şoyle devam etti:

"Yuzde 50 zarar eden urunun fiyatına, yuzde 100 artış gelirse urun sadece maliyet fiyatına yeni yukselir. Yuzde yuz kar ediliyor anlamı çıkmaz. Fiyat artışlarını, uretici fiyatını kendi içinde, tuketici fiyatlarını kendi içinde değerlendirmek gerekir. Surekli dalgalanan ve zaman zaman zarar eden yumurtanın fiyat artışını yıllık ortalamadan alındığında yumurtanın ureticisine ancak yuzde 10 kar getirisi olur.

' YUMURTANIN DEĞERİ DAHA YÜKSEK OLMALI ÇÜNKÜ PROTEİN KAYNAĞI'

(C) AA /

Marketten alınan 30 adetlik yumurta yaklaşık 2 kg gelir, bu da 260 gr protein. 30 adet yumurtanın ureticiden çıkışı yaklaşık 12 TL ve tuketiciye yaklaşık 18 TL'ye ulaşır. Sağlıklı normal bir insanın gunluk ihtiyacı olan 50 gr. protein 4 adet yumurtadan yani 3 TL'ye karşılanır. 1 kg protein kaynağı yanında zengin vitamin ve mineral deposu yumurtanın değeri daha yuksek olmalı. Yatırımcısına makul kar bırakıp sektor ve işletmesinin devamlılığını sağlamalı. Maliyetinden kısa sureli de olsa yuksek karla satmak, sektore yapılacak aşırı kapasite artışları, ureticilerin yıllarca zarardan kurtulma mucadelesi vermesine sebep olacak."

' MARKETLERİN SABİT KAR ORANI YÜZÜNDEN TÜKETİCİYE YANSIYOR'

Yumurta ureticilerinin hiçbir zaman urunu satanlar kadar para kazanmadığını kaydeden Manisa Yumurta Üreticileri Birliği Başkanı Can Sağır, ureticinin uretim maliyetlerine yuzde 40 zam geldiğini, fakat bu zammın marketlerin sabit kar oranları nedeniyle tuketiciye misliyle yansıdığını vurguladı.

' YUMURTA ÜRETİCİLERİ ZOR GÜNLER GEÇİRİYOR'

Şu anda Turkiye'nin en onde gelen tavuk ve yumurta ureticilerinin dahi oldukça zor gunler geçirdiğini soyleyen Sağır, ''Geçen yıl çıplak yumurtanın maliyeti 22 kuruş iken bu yıl en az 30 kuruşa çıktı. Üreticilerimiz zamlardan dolayı yeni suruleri yetiştiremez hale geldi ve haklı olarak uretimi azalttı. Azalan uretim arz-talep dengesizliği oluşturdu ve bu durum, hem uretici hem de tuketicilere zam olarak yansıdı'' dedi.

' VATANDAŞLAR BİZDEN KAYNAKLI OLMADIĞINI ANLAMIYOR'

'Bir koli yumurtanın geçen yıl kumes çıkış maliyeti ortalama olarak 8 lira' olduğunu aktaran Can Sağır, "Bu yıl maliyetler ise 10 lirayı buluyor. İşin ozune bakıldığında uretici tarafında yuzde 20-25 oranında bir zam var. Fakat ureticinin maliyet giderlerinde yuzde 40 oranında artış var. Geçen yıl 85 ila 90 kuruş arasında olan yem maliyetleri şu anda 1 lira 50 kuruşa yukseldi. Vatandaşlar yumurtaya gelen zamların uretici kaynaklı olmadığını doğal olarak anlayamıyor. Üreticiler yumurtaya yuzde 90 ile yuzde 100 arasında zam yapmadı. Yumurta satış noktaları ve marketler kar oranlarını daima sabit tutuyor. 5 liraya aldıklarını yumurtanın uzerine de yuzde 30 kar zammı ekliyorlar, 10 liraya aldıkları yumurtanın yuzerine de yuzde 30 kar zammı ekliyorlar. Hal boyle iken 5 liraya eklenen yuzde 30 kar ile 10 liraya eklenen yuzde 30 arasında buyuk bir fiyat farkı oluşuyor. Tuketicimiz bu farklı baz alıyor'' ifadelerini kullandı.