'ABD'li rahip' davası olarak bilinen davanın sanığı Andrew Brunson'ın tutukluluğuna devam kararı çıkması üzerine; ABD Se...

Özet (TL;DR) @ 2018-07-20T17:52:00.000Z: 'ABD'li rahip' davası olarak bilinen davanın sanığı Andrew Brunson'ın tutukluluğuna devam kararı çıkması üzerine; ABD Senatosu'na Türkiye'nin uluslararası kuruluşlardan borç almasını engelleyen tasarı…

ABD'li Evanjelist rahip Andrew Brunson'ın 15 Temmuz darbe girişiminin ardından 'askeri ve siyasi casusluk' ve 'teror orgutu adına suç işlemek'ten yargılandığı davada 'tutukluluğunun devamı' kararı çıkması, ABD'de tepkilere sebep olmaya devam ediyor. 6 ABD'li senator, 'Turk hukumetinin ABD vatandaşlarını haksız yere tutukladığı' iddiasıyla Turkiye'nin uluslararası mali kuruluşlardan borç almasını kısıtlayan bir yasa tasarısını Senato'ya sundu. 'Turkiye Uluslararası Mali Kurumlar Yasası' adı verilen tasarı, Dunya Bankası ile Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nın ABD'li başkanlarına, insani amaçlar dışında Turkiye'ye gelecekte verilecek kredilere karşı çıkması direktifi içeriyor.

****Halbuki D unya Bankası'na bağlı Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD), 2017'de Turkiye'de 12 projeye destek vermek uzere toplam 3.9 milyar dolarlık fon ayırmıştı. Destek verilen projeler arasında Suriyeli sığınmacılara yardım ve Turkiye'de kurumsal altyapının guçlendirilmesi vardı. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ise 2017'de Turkiye'de 51 projeye toplam 1.6 milyar euro kredi sağlamıştı. Bunlar yenilenebilir enerji yatırımları, kuçuk ve orta olçekli işletmelerin rekabet gucunun artırılması, altyapı ve sermaye piyasaları alanlarındaydı.

Peki, 6 senatorun sunduğu bu yeni yasa tasarısı gerçekten yururluğe konulabilir mi? Konuyu Gazeteci Ceyhun Bozkurt ve Analist Enver Erkan, Sputnik'e değerlendirdi.

' BU ADIMLARIN ATILMASI ZOR GÖRÜNÜYOR'

GCM Menkul Kıymetler Araştırma Uzmanı Enver Erkan, Sputnik'e yaptığı açıklamada, ABD Senatosu'na sunulan tasarıda ongorulen yaptırımın hayata geçirilmesinin zor gorunduğunu belirterek şunları soyledi:

"Bahsedilen kurumlar, Turkiye'ye onemli finansman sağlayan kurumlar. EBRD, Turkiye'nin arasının da çok iyi olduğu bir uluslararası kurum, Turkiye'ye inanan kurumların başında geliyor, Turkiye'ye onemli miktarda yatırım yapıyorlar. Bu noktada ABD'nin bu kurumlar içinde ağırlığı ne kadar fazla, bunu da değerlendirmek gerekiyor. EBRD içinde ABD'nin pek sozunun geçmediğini biliyoruz. Bu açıdan bakıldığında bu adımların atılmasının biraz zor olduğunu duşunuyorum. F-35'lerin Turkiye'ye satılması konusunda da Senato'ya bir tasarı sunulmuştu, o konuda da bir adım atılmadı. O konu, S-400 konusunda bir tehdit olarak saklı tutuluyor. Ama Amerikan kamuoyundaki genel Turkiye algısının gitgide negatife donduğunu goruyoruz.'' ****

' TÜRKİYE ULUSLARARASI FİNANSAL KURUMLARLA BİR SORUN YAŞAMAZ, AMA ABD İLE GERİLİM DEVAM EDER'

Turkiye'nin de ABD'den Gulen'in iadesi, PYD'ye verilen desteğin kesilmesi gibi taleplerinin olduğunu kaydeden Erkan, şoyle konuştu:

"Baktığınız zaman, karşılıklı ihtilaf soz konusu. Ama finans perspektifinden baktığımızda, mevcut durum, Amerikalı yatırımcının Turkiye'ye bakış açısını negatifleştiren bir durum. Bu noktada Turkiye'den sermaye çıkışının hızlanmasının etkisi, gelişmiş ulkelerde faizlerin yukseldiği ortam hesapa katıldığında oldukça negatif olur. Turkiye ekonomisi için oldukça yavaşlatıcı bir etkisinin olabileceğini duşunuyorum. Ama finansal kurumlar açısından endişeli değilim. Bugun EBRD içinden bir kaynak, 'Turkiye'ye yatırımı azaltma gibi bir duşuncemiz yok' diye bir açıklama yaptı. Oralardan ben rahatım. Ama genel olarak ABD ile olan ilişkilerin gerilimli durumu devam edecek gibi gorunuyor. Bizim için de ABD'den Gulen'in iadesi, Hakan Atilla meselesi, S-400 mu Patriot mu alınacak konusu ihtilaflı konular. Olumlu gelişmelerin olmasını, piyasa da ekonomi aktorleri de iş dunyası da ister. Sıkıntı yaratan bu konularda yakın gelecekte olumlu gelişmelerin olması istenen, arzu edilen bir durum." ****

' ABD'NİN KARŞISINDA OLAN EKONOMİLERİN HEDEF ALINDIĞI BİR GERÇEK'

Yaşanan gerilimler nedeniyle ABD'de Turkiye algısının negatif olduğunu belirten Erkan, "Turkiye'de kamu projeleri devam eder, bunlara yatırım da yapılır. Bu konuda bir sıkıntı olacağını duşunmuyorum. Ama genel Turkiye algısı çok negatif'' vurgusunda bulunarak şu değerlendirmeyi yaptı:

' DAHA YÜKSEK FAİZLE BORÇLANILIYOR'

****' 'Kuresel fon yoneticilerinin elindeki finansal gucu değerlendirdiğiniz zaman ABD'nin olduğu kutba karşı tarafta olan ekonomilerin hedef alındığı bir gerçek. Bunu geçmişte Rusya'ya da yaptılar. Kredi derecelendirme tarafında da ABD'nin ağırlığının oldukça yuksek olduğunu biliyoruz. Bunlar elbette fonların davranışlarını ciddi anlamda etkiliyor ve ekonomiye marjinal bir zararı da oluyor. Turkiye daha zor dış finansmana ulaşıyor, daha yuksek faizle borçlanmak zorunda kalıyor. Bu da elbette Turkiye ekonomisi açısından bir yuk.''

' ABD, TÜRKİYE'YE YAPTIRIM UYGULARSA MÜTTEFİKLİK RESMEN BİTER, DÜŞMANLIK BAŞLAR'

Gazeteci Ceyhun Bozkurt'a gore ABD'den gelen bu hamleler, Turkiye'nin gardını duşurmeyi hedefliyor:

"ABD'nin Turkiye'ye mali yaptırım uygulamasının tek bir anlamı var: Ankara'nın bazı konularda, boks tabiriyle gardını duşurmek. Uygulanabilir mi? Bence hayır. Çunku eğer uygulanacak olursa, Turkiye artık ABD tarafından muttefik değil, duşman ulke tanımına girmiş demektir. ABD hep duşman olarak tanımladığı ulkelere yaptırım uygulamıştır. Örneğin İran, Venezuela… Bu nedenle eğer bu karar alınırsa, Washington ile Ankara artık muttefik değil, duşman ulkedir demektir.''

' WASHINGTON, SADECE TÜRKİYE'Yİ DEĞİL TÜM TÜRK DÜNYASINI HEDEF ALIYOR'

ABD Senatosu'na sunulan tasarıda Turkiye'nin yanı sıra Azerbaycan, Kazakistan, Tacikistan, Özbekistan ve Turkmenistan'a da yaptırım talebi olduğuna işaret eden Bozkurt "Özetle Turk dunyası hedefleniyor. Bu ulkelerin Turkiye ile birlikte ortak ozellikleri ne: Bu ulkeler İran ve Rusya ile komşu ve ikili ilişkileri bulunan ulkeler. Başta soylediğimize donecek olursak, Amerikan yonetimi, bu ulkeleri kendi gudumune sokmayı amaçlıyor. Ne için? İran ve Rusya'yı sıkıştırmak için. Turkiye ile ABD'nin karşı karşıya kaldığı temel konuları artık biliyoruz. Örneğin Azerbaycan incelendiğinde Washington ile Baku'nun de bazı temel konularda karşı karşıya kaldığını goruyoruz" değerlendirmesini yaptı.

''Azerbaycan'da son donemlerde yaşanan olayları, saldırıları, Ermenistan'da Amerikan gudumunde bir yonetimin adeta bir sivil darbeyle yonetime getirilmesini, Rusya'nın Aleksandr Dugin ve bazı Rus vekiller uzerinden Karabağ sorununda Azerbaycan safına geçmesi gibi gelişmeleri hatırlayalım. Bu ulke sıkıştırılıyor'' diye konuşan Bozkurt, şoyle devam etti:

''Ha keza, Kazakistan, Tacikistan ve Özbekistan Şanghay İşbirliği Örgutu'ne (ŞİÖ) uye olan ulkeler. Bu orgut ABD'nin Asya coğrafyasındaki hareketliliğine karşı hamleleriyle biliniyor. Turkiye de ŞİÖ'de diyalog ortağı statusunde yer alıyor. Mesela sunulan tasarıdaki listede ABD'nin iyi ilişki içinde bulunduğu ve FETÖ'nun maalesef çok orgutlu bulunduğu Kırgızistan neden yok?"

' ANKARA ABD YAPTIRIM UYGULAMASIN DİYE WASHINGTON'IN HER DEDİĞİNİ YAPSA…'

"Özetle, bu yaptırım onerisi kabul edilir mi, edilmez mi, bilmek kolay değil. Ancak kabul edilirse Turkiye ile ABD'nin artık tamamen karşıt safta olduğunu gorebiliriz. Zaten ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı, S-400 alması durumunda Turkiye'ye yonelik 'Duşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası'nı uygulamakla tehdit etmişti'' çıkarımını yapan Bozkurt, ''Peki hangi durumda yaptırım uygulanmaz sorusunu soracak olursak, Turkiye ABD'nin yanında İran'a saldırırsa, PKK/PYD operasyonlarını durdurursa, PYD teror orgutunu tanırsa, Doğu Akdeniz'in Rumlara ve Yunanistan'a verilmesini kabul ederse, Rusya ile iletişimi keser ve S-400'leri almazsa, savunma yatırımlarını durdurup savunma sanayii konusunda Batılı ulkelere muhtaç olursa, Ege'yi bir Yunan golu olarak kabul ederse, Ermeni iddialarını kabul ederse bu yaptırım gerçekleşmez. Ama zaten bunları yaptığımızda da ortada Turkiye diye bir ulke kalmaz" diye ekledi.