Helsinki'de gerçekleşen Putin-Trump zirvesinin ABD'deki yankılarını değerlendiren eski Washington Büyükelçisi Faruk Loğo...

Özet (TL;DR) @ 2018-07-18T12:27:00.000Z: Helsinki'de gerçekleşen Putin-Trump zirvesinin ABD'deki yankılarını değerlendiren eski Washington Büyükelçisi Faruk Loğoğlu'na göre ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin istihbarat örgütlerini "yerle…

Hem Sovyetler Birliği hem Rusya Federasyonu donemlerinde, ABD'li devlet başkanlarıyla goruşmelerde "tarafsız bolge" gorevi goren Finlandiya'nın başkenti Helsinki, bu sefer de ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in bir araya geldiği zirveye ev sahipliği yaptı. Zirveye damga vuran konulardan biri de Rusya'nın 2016 başkanlık seçimlerine mudahale ettiği iddiaları oldu. Rusya Devlet Başkanı Putin, Rusya'nın ABD'nin iç işlerine karışmadığının ve karışmayı planlamadığının altını çizdi. Putin "Daha once birçok kez soylediğim şeyi tekrar etmek durumunda kaldım: Rusya devleti, seçim sureçleri de dahil olmak uzere ABD'nin iç işlerine hiçbir zaman mudahale etmedi ve etmeyi planlamıyor" ifadelerini kullandı. Trump'a Rusya ile ilişkilerin kotu olmasının "ABD'nin aptallığından" kaynaklandığı şeklindeki tweetinin hatırlatılması uzerine ABD Başkanı, ilişkilerin kotuye gitmesinde iki tarafın da suçu olduğunu ancak Rusya'nın (seçimlere) mudahale ettiği iddiası uzerinden yurutulen soruşturmanın ABD için bir "felaket" olduğunu ve bu iddiaların ulkesiyle Rusya'yı birbirinden uzaklaştırdığını soyledi. Seçimleri adil bir şekilde kazandığına işaret eden Trump ''Harika bir kampanya yuruttum ve başkan oldum'' dedi. ''Kime inanıyorsunuz, kendi istihbarat servislerinize mi yoksa Putin'e mi?'' sorusu uzerine ise Trump "Putin, bunu yapanın Rusya olmadığını soyledi. Şunu soyleyebilirim; bunun Rusya olması için herhangi bir sebep goremiyorum'' dedi.

(C) REUTERS / Jack Taylor

Z İRVE ABD'Yİ İKİYE BÖLDÜ

Trump'ın zirvedeki tutumu ABD'deki sert Trump'a yonelik sert eleştirilerle birlikte oldukça sert tartışmaları tetikledi. Ulusal İstihbarat Direktoru Dean Coats, "Rusya'nın 2016 başkanlık seçimlerine karıştığı hususunda netiz" derken; Temsilciler Meclisi Başkanı Paul Ryan ise ABD'nin, Amerikan seçimlerine karışması konusunda Rusya'ya hesap sorması gerektiğini savundu. Diğer taraftan, Arizona Senatoru Cumhuriyetçi John McCain "Başkan Trump'ın tecrubesizliği, bencilliği, yanlış eşdeğerliği ve otokratlara olan sempatisinin verdiği zararı hesaplamak zor ama Helsinki'deki zirve trajik bir hataydı" ifadesini kullandı. Yine Senato'nun onemli isimlerden Tennessee Senatoru Cumhuriyetçi Bob Corker ise Trump'ın açıklamalarının ABD'yi "çocuk oyuncağı" haline getirdiğini soyledi. Eski CIA Başkanı John Brennan da "Trump'ın performansı, ihanetten başka bir şey değil. Trump'ın yorumları sadece ahmakça değil aynı zamanda onun Putin'in cebinde olduğunu gosteriyor. Cumhuriyetçi vatanseverler neredesiniz?" ifadesini kullandı.

Bu gelişmelerin uzerine Trump, zirvenin uzerinden yalnızca 24 saat geçmişken Helsinki zirvesinde yaptığı açıklamalardan kısmen çark etti. Trump, seçime Rus mudahalesini kabul ettiğini, ama bunun sonuca etkisinin olmadığını soyledi.

' ABD-RUSYA İLİŞKİLERİNİN 4 SAATTE DEĞİŞMEYECEĞİNİ TRUMP'IN TORUNU BİLE BİLİR'

****Peki ABD 'yi ikiye bolen ve Trump'ı hedef tahtası haline getiren bu zirvenin ardından Trump'a yoneltilen tepkileri nasıl değerlendirmek gerekir? Temsilciler Meclisi veya Senato'nun Trump'tan beklentisi ne? Sputnik'in bu sorularını yanıtlayan ilk isim eski Washington Buyukelçisi Faruk Loğoğlu oldu. Loğoğlu'na gore zirveyle birlikte ABD'deki çeşitli çevrelerin korktuklarının başına geldi:

"Amerika'daki ciddi çevreler, bu zirvenin gereken on hazırlık yapılmadan gerçekleşme ihtimaline işaret ederek Trump'ın kişiliği ve çıkışları sebebiyle bu zirvenin hiç yapılmamasının daha doğru olacağını soyluyorlardı. Korktukları başlarına geldi. Trump, ABD-Rusya ilişkilerinin son donemde çok kotu olduğunu ancak 4 saatlik bir goruşmeden sonra bunun artık boyle olmayacağını soyleyecek kadar durumu basitleştiren ve tamamen gerçek dışı bir değerlendirme yaptı. ABD-Rusya ilişkilerinin 4 saat içinde kotuden iyiye donuşmeyeceğini Trump'ın torunu bile bilir. Goruşmede Suriye, İran, nukleer, Çin gibi pek çok konuya değinildiği anlaşılsa da Suriye konusu başta olmak uzere bu konularda somut bir anlaşmaya varılmış gibi gorunmuyor."

(C) Sputnik / Vitaliy Podvitski

' TRUMP'IN ZİRVEDEKİ TUTUMU ABD İSTİHBARAT ÖRGÜTLERİNİ YERLE BİR ETTİ'

****Trump 'ın Rusya'nın ABD seçimlerine mudahale ettiği suçlamaları uzerinden ABD istihbarat orgutlerini "yerle bir ettiğini" savunan Loğoğlu "Trump yaptığı açıklamada kendi istihbarata orgutlerine inanmadığını, bu orgutlerin cadı avı peşinde olduğunu ve bu konuyla ilgili Rusya'ya inandığını soyledi." ifadelerini kullandı.

Hem Demokratlardan hem de Cumhuriyetçilerden Trump'a yonelik sert tepkiler olduğunu hatırlatan Loğoğlu "Her iki taraf da Trump'ın zirvedeki davranışının akla hayale sığmayacak kadar yakışıksız olduğu goruşunde. Bu davranışlar ve zirvedeki duruşu sebebiyle Trump, vatana ihanet suçlamalarıyla karşı karşıya gelmiş durumda. Hazırlıksız bir zirve olduğu ortada. Tabii, Putin tarafının daha iyi hazırlandığını goruyoruz. Trump'ın ise durumu idare etme ve kendisine yonelik soruşturmayı zirve uzerinden hafifletme, dağıtma isteğiyle yola çıktı ama tam tersi oldu. Benim endişem Trump'ın bu zirvedeki davranışları sebebiyle kendisine yoneltilen eleştiriler karşısında bir U donuşu yapıp Rusya'ya karşı yeniden sert çıkış yoluna gidebilecek olması. O zaman da çok ciddi bir ABD- Rusya gerginliğine yol açar. Bu boyle olur mu bilmem ama Trump'ın zirvedeki duruşunun tersi yonde çıkış yapması olasılık dışı değil" diye konuştu.

' ABD BAŞKANI RUSYA'YLA İLİŞKİLERİ TEK BAŞINA DEĞİŞTİREMEZ'

****Trump 'ın ABD'nin Rusya'ya yonelik politikasında "tek başına surukleyebilecek" konumda olmadığına işaret eden Loğoğlu "Trump, başkan olsa da ABD'nin Rusya'yla ilişkilerinde tek başına surukleyici olabilecek guçte değil. Çunku kongre var, medya var, kamuoyu var. Trump, bu ilişkileri bir anda sorunsuz hale getirebilecek guçte değil. Zaten kendisine donuk bunca eleştiriden sonra Trump, bir şeyler yapacaktır. Trump'ın yaptırımlar dahil bazı konularda geri adım atabileceği veya ABD'nin Rusya politikasını değiştirecek bir adım atabileceğini duşunmuyorum." dedi.

' ABD BAŞKANI DÖNEMİNİ TAMAMLAMASI KONUSUNDA SORUNLAR ÇEKEBİLİR'

****Temsilciler Meclisi Ba şkanı Paul Ryan, Arizona Senatoru Cumhuriyetçi John McCain, Cumhuriyetçi Parti Guney Carolina Senatoru Lindsay Graham, Virginia Senatoru Demokrat Mark Warner, Tennessee Senatoru Cumhuriyetçi Bob Corker ve eski CIA Başkanı Brennan gibi Amerikan politika ve burokrasisinin onde gelen isimleri Trump'ı pek çok açıdan eleştiriye tabi tuttuğunun altını çizen Akbal, şu değerlendirmede bulundu:

"Bu eleştirilerin ortak noktası Trump'ın, Putin karşısındaki zayıf duruşa yuklenilmesi ve eleştiri yoneltenlerin ağırlıklı olarak Cumhuriyetçi Partinin onemli isimlerinden gelmiş olması. Trump'ı eleştiriye tabi tutan isimlerin McCain, Graham, Ryan gibi çok etkili isimler olması aslında Trump'ın ait olduğu politik grubun da ABD Başkanı'nı da ne denli kabullenmiş olduğunu gostermektedir. Eğer Trump bu şekilde bir politik tavır sergilemeye devam edecek olursa yapılacak olan ara seçimlerde bir guç kaybına uğrama ihtimali olduğu gibi donemini tamamlama konusunda da hayli sıkıntı çekecek."

Ç ATIŞMANIN 'CİDDİYETİ' ORTADA

****Trump 'ın davranış tarzının hem cumhuriyetçi ve elbette demokrat cenahta kabul gormeyişinin en belirgin orneğinin Rusya Lideri Putin ile goruşmesinin ardından açığa çıktığına işaret eden Akbal "Bu vaziyetin en temel belirtisi de gerek Silahlı Hizmetler Komitesi Başkanlığı yapmış Senator McCain, eski CIA Başkanı Brennan, NSA Başkanı Dan Coats gibi isimlerin beklentisi Rusya karşısında ABD'nin çok daha net ve kendi istihbarat ve guvenlik kaynaklarına dayalı hareket etmesi. Dan Coats'dan once NSA başkanı olan James Clapper da daha başkanlık seçim kampanyası doneminde emrinde bulunanların Trump başkan seçildiği takdirde mantıksız emirlere riayet etmeyeceğini açık bir şekilde belirtmişti. Yine ABD'nin nukleer silahlarından sorumlu STRATCOM Komutanı Org. John Hyten da daha once yaptığı bir konuşmada nukleer silahların kullanımı konusunda Trump tarafından verilecek mantıksız bir emrin yerine getirmeyeceğini belirtmişti" dedi.

Akbal "Dolayısıyla, Trump'a Putin goruşmesinden sonra hem kendi partisinden hem demokratlardan hem guvenlik burokrasisinden yoneltilen ağır eleştirilerin ardında onun davranışlarının Amerikan devlet sistematiği tarafından kabul gormediğini açık bir şekilde gostermektedir. Aksi halde bir ABD başkanının bir Rus Devlet başkanı ile gerçekleştirdiği goruşmeye gosterilen tepkiden ziyade bizatihi Trump'ın erozyona uğrattığı devlet işleyişine gosterilen tepki yer almaktadır ki bu her iki parti ve guvenlik burokrasisinin onde gelen figurlerinden ortaya çıkması durumun ciddiyetini gostermektedir" diye ekledi.