Toplumda yaygın olarak "sara hastalığı" olarak bilinen epilepsi, hemen her yaşta görülebilen ve yaşam kalitesini olumsuz...

Özet (TL;DR) @ 2018-07-05 14:47:07.890855: Toplumda yaygın olarak sara hastalığı olarak bilinen epilepsi, hemen her yaşta görülebilen ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen bir hastalıktır. Epilepsinin sadece hastaları değil, hasta…

Epilepsi veya sara hastalığı, beyin sinir hucrelerinden kaynaklanan ani ve kontrolsuz elektrik yayılması sonucu oluşan nobetlerle seyreden bir rahatsızlıktır. Nobetler normal beyin fonksiyonlarını bozar, genellikle bilinç kaybı ve kasılmalarla seyreder. Ancak bazen çok farklı şekillerde de ortaya çıkabilir. Anormal elektrik faaliyetlerinin beynin hangi bolgesinde meydana geldiğine gore değişik belirtiler verir. Her yaşta ortaya çıkabilir.

Epilepsi beyni etkileyen bir hastalıktır. Beyinde milyarlarca sinir hucresi (noron) vardır. Beyin bu noron dizileri tarafından kontrol edilir ve dolayısıyla hareket, duyu, konuşma, duşunce ve duyguların hepsi beyinden gelen sinyallere bağlıdır. Noronların çalışması elektriksel ve kimyasal sinyallerle kontrol edilmektedir.

Toplumda ortalama olarak her yuz kişiden birinde gorulen bir hastalık olan epilepsi en çok çocukluk çağında ve 65 yaş uzeri yetişkinlerde gorulur. Kadın ve erkeklerde rastlanma sıklığı aynıdır.

EP İLEPSİNİN SEBEPLERİ

Beyni etkileyen herhangi bir bozukluk epilepsiye neden olabilir. Yaş gruplarına gore farklılık gosteren, çok çeşitli sebepleri vardır. Çocukluk çağında rastlanan epilepsinin en onemli sebepleri arasında; genetik faktorler, beynin gelişimsel ve yapısal anormallikleri zor doğuma bağlı beynin oksijensiz kalması, gebelikte geçirilen enfeksiyonlar yer alır.

YET İŞKİNLERDE EPİLEPSİNİN SEBEPLERİ

Beyin tumorleri, kafa travmaları, enfeksiyonlar orta yaş grubundaki yetişkinlerde ortaya çıkan epilepsinin en sık rastlanan sebepleri arasında yer alır. Daha ileri yaş grubunda ise, inme, beyin tumorleri ve Alzheimer hastalığı epilepsi sıklığında artışa sebep olur.

EP İLEPSİ NASIL TEŞHİS EDİLİR?

Epilepsi beyni etkileyen bir hastalıktır ve noroloji uzmanı doktorların konusuna girer. Yaklaşık olarak her 20 kişiden biri, hayatında bir kez nobet geçirebilir. Her nobet geçirene epilepsi tanısı konmaz. Çunku epilepsi tanısı koymak için nobetlerin tekrarlıyor olması gerekir. Bu yuzden ilk nobetten sonra hastayı izleyerek 2. bir nobet geçirirse epilepsi tanısı konarak tedavi verilir. Ya da tek bir nobete rağmen, EEG ve MR bulguları nobetlerin tekrar etme olasılığını yuksek olduğunu gosteriyorsa yine epilepsi tanısı konarak tedaviye başlanır.

Epilepsi tanısını tek bir test yaparak tanıya gidilebilen bir rahatsızlık değildir. Öncelikle hastanın ayrıntılı tıbbi oykusu alınır ve mumkun olduğunca nobetin nasıl cereyan ettiği sorgulanır. Epilepsi tanısı koymak için bazı hususlar onemlidir ve doktor bunları açıklığa kavuşturmak için şu sorulara cevap arayacaktır.

N obetler kaç yaşında başladı?

Nobetler çocukluk donemi ve yaşlılıkta en sık ortaya çıkar.

N obetin geleceğini anladın mı; Anladıysan ne hissettin?

Nobetleri oncesinde dejavu, koku hissi gibi aura denen nobet başlangıç belirtiler gorulmesi epilepsi lehinedir.

N obet esnasında yere duştun mu, kasılmalar oldu mu yoksa cansız bir şekilde yere mi duştun?

Epilepsi nobetlerinde çoğunlukla tum vucutta kasılmalar olur, cansız gibi yere yığılması daha çok senkop dediğimiz bayılmalarda gorulur, ancak farklı şekillerde nobet turleri de vardır.

N obet esnasında bilinç kaybı oldu mu? Nobet esnasında konuşulanları anlayıp cevap verebildin mi?

Bilinç kaybı olması epilepsi nobeti lehinedir, ancak epilepsi ile karışan sinir krizi nobetlerinde genellikle hasta her şeyi duyup cevap veremediğini soyler. Bilinç kaybı olmayan nobet turleri de vardır.

N obet ne kadar surdu?

Epilepsi nobetleri genellikle 2-3 dakikadan uzun surmez, daha uzun surmesi durumunda daha çok sinir krizi ihtimali akla gelir.

N obet esnasında yuzde solukluk oldu mu?

Epilepsi nobetleri esnasında hastanın rengi solar.

N obetten sonra ne hissettin?

Nobet sonrası bir sure uyku hali olur, kendine geldiğinde yorgunluk ve kas ağrıları hisseder.

Dilini ısırdı mı, idrar kaçırdı mı?

Kasılmalara bağlı dil ısırma ve bilinç kaybı esnasında idrar kaçırma gorulmesi epilepsiyi destekleyen bulgulardandır.

D uşup yaralandı mı?

Epilepsi nobetinde bilinç kaybı esnasında kişi duşup yaralanabilir.

Ailede epilepsi oykusu var mı?

Ailede epilepsi olması tanıyı destekleyen bir bulgudur.

N obeti tetikleyici bir etken var mıydı? (Alkol, ilaç, uykusuzluk)

Gorulduğu gibi tipik bir nobette epilepsi tanısını koymak kolay olabildiği gibi bazen de tanı koymakta zorlanılır. Ayrıntılar iyi değerlendirilmezse tanıda yanılabilinir. Epilepsi tanı yanlışlıklarının sık rastlandığı bir durum olup, bazen başka hastalık belirtileri epilepsi zannedilirken, diğer yandan epilepsisi olan bir kişiye yanlışlıkla başka tanılar konabilmektedir.

Bunun nedeni epilepsinin çok farklı turlerinin olması, farklı tipte nobetlerle kendini gostermesidir. Bundan dolayı epilepside yanlış tanı konma oranları çok yuksektir.

Epilepsi ile karıştırılabilen kalp hastalıkları (ritm bozuklukları), migren, panik atak, uyku bozuklukları gibi başka hastalıklardan ayırt etmek için itinalı incelemeler gerekir.

EEG, video-EEG, MR, BT gibi goruntuleme teknikleri ve bazı kan tahlilleri de tanı koymayı kolaylaştırır.

_ arpanetmedya.com 'a katkıları için teşekkurler._