Özet (TL;DR) @ 2018-07-02T03:50:18.000Z: Bellek gücünün azalması herkesi, en çok da yaşlıları endişelendirir. Doğal yaşlanmanın beyin fonksiyonlarına ilk etkisinin de bellek zayıflaması olduğu kesindir. Ama yine de basit bazı ‘bellek…


02.07.2018 - 06:50

Bellek gucunun azalması herkesi, en çok da yaşlıları endişelendirir. Doğal yaşlanmanın beyin fonksiyonlarına ilk etkisinin de bellek zayıflaması olduğu kesindir. Ama yine de basit bazı 'bellek zayıflatıcı' sebeplerin etkilerini de azımsamamak gerekiyor. Onlar da etkili faktorler. İlk 5'te şunlar var...

VARAN 1: KAN ŞEKERİNİN OYNAMASI

Kan şekerinin yuksekliği de, duşukluğu de belleği olumsuz etkiler. Uzun sure yuksek seyreden kan şekeri beyin damar yapısını bozarak (ateroskleroz) demansı davet eder. Farkına varılmayan gizli hipoglisemiler ise tahrip eder. Kısacası hiperglisemi de hipoglisemi de muhim birer bellek kaybı nedenidir. Özellikle ileri yaşlarda fark edilmeyen hipoglisemiler onemlidir. Bunlar yalnızca depresyona, kronik yorgunluğa, bitkinliğe, halsizliğe, sersemliğe sebep olmuyor, belleğin de canına okuyabiliyor.

VARAN 2: V İTAMİNLERİN AZALMASI

Özellikle B12 vitamini en muhim bellek belirleyicilerinden biridir. Zaten bu nedenle de "B12'yi belleğinizin sutu gibi duşunun" diyoruz. D vitamini de onemli bir bellek belirleyicisi. Unutmayın, ideali D vitamininizi 50-70, B12 vitamininizi 500-800 aralığında tutmanızdır.

VARAN 3: M İNERAL NOKSANLIĞI

Belleği etkileyen en muhim mineral demirdir. Özellikle adet goren kadınlar ve çocuklarda ortaya çıkan odaklanma sorunları veya bellek zayıflamalarında demir seviyelerini kontrol etmekte fayda var. Demir rakamınızı da, ferritin değerinizi de 50'nin uzerinde tutmaya dikkat edin.

VARAN 4: YA ĞLARIN DENGESİZLİĞİ 

Belleği etkileyen en onemli yağlar omega-3 ve omega-6'lar. Biliyorsunuz, beyin zaten muthiş yağlı bir doku. Yuzde 60'ından fazlasını yağlar oluşturuyor. Yuzde 20'ye yakınını omega-3 (ozellikle de dokozahegzoenoikasit, yani DHA), yuzde 10 kadarını da omega-6 yağ asitleri (araşidonikasit) meydana getiriyor. Tabii ki en onemlisi DHA. Beyin ve sinir sistemi DHA kaybına dayanamıyor, DHA takviyesi yapıldığında ise bayram ediyor.

VARAN 5: HORMONLARIN AZLI ĞI

Beynin belleğe ilişkin fonksiyonlarını surdurebilmesinde farklı hormonların farklı etkileri olsa da belleğin hormonal orkestrasının şefi tiroit hormonudur. Tiroit hormonu beynin yapısını da, metabolik sureçlerini etkileyen enzimlerini de doğrudan etkiler. Zaten boyle olduğu için de deneyimli her hekim bellek sorunu belirlediği her hastasını mutlaka hipotiroidi yonunden inceler.

DO ĞAL DESTEK

BOL ve sık balık yiyiniz. Ton balığı, sardalye, somon, lufer, istavrit... Gerekiyorsa omega-3 takviyelerinden, ozellikle de DHA yonunden guçlu olanlarından istifade ediniz. D vitamini ve B12 seviyelerinizi araştırıp bu iki vitaminden ihtiyacınız oranında takviye de alabilirsiniz. Zerdeçal muhim bir doğal bellek desteğidir. Farklı kullanım şekilleri var ve işe yaradığını gosteren çok sayıda araştırma mevcut. Toz formları daha çok etkili. Üzum çekirdeği de tavsiye edilen doğal bellek destekleri arasında. Gucunu antosiyaninler ve resveratrolden alıyor.

BEN İM ÖNERİM ŞU: Bir tatlı kaşığı toz zerdeçalla bir çay kaşığı oğutulmuş uzum çekirdeğini, bir çay kaşığı tarçın ve bir çay kaşığı sızma zeytinyağı ile karıştırarak oluşturacağınız basit "ev yapımı sos"u kullanmanızdır. Bu sosu salatalarınıza, çorbalarınıza, cacık veya yoğurdunuza ekleyebilirsiniz.

B İR ÖNERİ: GLUTATYONUNA SAHİP ÇIK!

GLUTATYON doğal savunma guçlerimizden biri. Antioksidan orkestramızın da şefi. Bizi serbest radikal saldırılarından koruyup paslanıp yaşlanmamıza engel olmaya çalışan doğal bir savaşçı. Ne var ki biz yaşlandıkça azalıyor, o azaldıkça da yaşlanmamız hızlanıyor. Sadece hızlanmakla kalsa neyse, kalitesi de duşuyor. Neticede bizi hastalıklı, bitkin, yorgun bir yaşlılık bekliyor. Zira glutatyonumuz azaldıkça bağışıklık sistemimiz zayıflıyor. Hucrelerimizin çoğalması kontrolden çıkıp kanser ihtimali artıyor. Enfeksiyonlar, iltihaplar sıklaşıyor. Detoks sistemleri iflas ettiği için de bedenimiz toksin çopluğune donuşuyor. Özeti şu: İyi yaşlanmak isteyen herkesin glutatyonuna sahip çıkması gerekiyor. "Nasıl olacak bu iş, nasıl başarılacak glutatyon zengini genç ve dinç bir yaşlılık?" diyorsanız -ki deyin- buyurun...

B İR TAVSİYE: GLUTATYON NASIL ÇOĞALIR?

- KÜKÜRTLÜ besinleri daha çok yiyin: Sistein zengini besinlerin başında soğan, sarmısak, lahana, karnabahar, turp ve yumurta var. Avokado, bamya, kuşkonmaz ve ıspanak da glutatyon uretimini çoğaltabiliyor. - Daha sık egzersiz yapın: Özellikle kısa sureli ve yoğun aerobik egzersizler glutatyon uretimini arttırıyor. Tempolu yuruyuşler, kısa koşular, bisiklete binmek, tempolu yuzmek, dağ bayır tırmanmak çok etkili aktiviteler. Kardiyo çalışmaları kuvvet (direnç) antrenmanları ile desteklendiğinde glutatyon uretimi daha da çoğalıyor.- Diğer antioksidanlara yuklenin: Bedendeki selenyum, C vitamini, E vitamini, alfa lipoik asit, koenzim Q10, magnezyum gibi diğer antioksidan guçler arttıkça, gorev kabiliyetini yitiren oksitlenmiş (indirgenmiş) glutatyon yeniden aktifleşiyor. Bu nedenle C vitamini zengini besinler (turunçgiller, sebzeler, meyveler), E vitamini deposu gıdalar (ruşeym, kabak ve ayçiçeği çekirdeği), selenyum deposu doğal guçler (kuruyemişler, deniz urunleri) daha bol ve sık yenmeli.- Takviye alın: N-asetil sistein, C ve E vitamini, alfa lipoik asit, koenzim, selenyum takviyeleri de işe yarıyor.- Glutatyon zehirlerinden uzak kalın: Bazı ağrı kesiciler (parasetamol içerenler), kolesterol duşuruculer (statinler), antibiyotikler (kinolonlar) şeker dengeleyiciler (metformin), toksinler (alkol, sigara) glutatyon uretimini bloke ediyorlar. Bunlardan uzak durun.- Uykuya onem verin: Guzel bir uyku da glutatyon duzeylerini korumaya ve uretimini arttırmaya yardımcı oluyor.- Metilasyon desteği sağlayın: Metilasyon DNA molekulune metil gruplarının eklenmesi işlemidir ve bu sureç glutatyonun uretimi ve yeniden aktiflenmesi için vazgeçilmezdir. Folik asit, B12 ve B6 vitamini takviyelerinden zengin besinler (hayvansal gıdalar) size daha çok glutatyon gucu sağlayacaktır.

B12 V İTAMİNİ AZALINCA

- Kansızlık devreye girer.- Depresyona zemin hazırlanır.- Konsantrasyon duşer.- Unutkanlık artar.- Bağışıklık zayıflar.- Tat ve koku duyuları zayıflar.- Çocuklarda buyume yavaşlar.- Yaşlanma belirtileri artar.- El ve ayaklarda yanma, uyuşma başlar.

- Dengeyi korumak zorlaşır.