Orta Asya’da deniz vardı da biz mi yüzmedik?

Özet (TL;DR) @ 2018-07-01 11:19:38.877536: Orta Asya’da deniz vardı da biz mi yüzmedik?

Plaj kulturumuzun başlaması 19'uncu yuzyılın ikinci yarısını buldu. Ama bir indik, pir indik sahillere. O kadar ki 'halk sahile inince, vatandaş yuzemez oldu'... Peki Turkiye'de ilk plajı kim açtı? 'Beach club' denen tesisler yeni mi, yoksa bu mevzu asıl boyle mi başladı? En temizi, en populerleri hangileri? Bir 'beach'e gitsek konuşulanları anlamak için hangi terimleri bilmeliyiz? Haklarımız neler, ne zaman polis/jandarma çağırabiliriz?

Osmanl ı'da plaj

Batı'daki gelişmeleri izleyemeyen Osmanlı'nın denizle tanışması epey geç oldu. Üç bir yanı deniz olan İstanbul'da denizin ayrı bir yeri vardı ama denize hiç girilmedi. Toplum 19. yuzyılın ikinci yarısından itibaren denizden tahta perdelerle ayrılmış deniz hamamları ile tanıştı. Denize girmek için tam teşekkullu bir hastaneden rapor gerekiyordu. Denize hangi zamanlarda girileceği, deniz kenarında ne yenip içileceği tabipler tarafından belirleniyordu. Uzak bir mesafeden geliniyorsa denize girmeden once 2-3 gun beklemek gerekiyordu. 7 yaşından kuçuk çocukların denize girmesi yasaktı. Suda kalma suresi 10 dakikaydı, fazlası sağlıksız sayılıyordu. Karpuz çıkmadan ve kabuğu denize duşmeden denize girilmezdi.

**Ve Beyaz Ruslar...

** Deniz hamamlarından plaja geçiş bir devrim niteliğindeydi. Rus devrimine karşı koyan Beyaz Ruslar Florya civarındaki kamplara yerleştiler. Florya'nın eski adı Fulurye, Rus aksanıyla Florya'ya donuştu. Beyaz Ruslar İstanbul'a goç etmeden once sahillerde salaş deniz hamamları kurmak adetti. Erkek hamamlarının etrafı açık, kadınlarınki kapalı olurdu. Beyaz Ruslar Florya sahillerinde sere serpe denize girmeye başlayınca bir akım başladı, mahremlik giderek kalktı. Hem kadın hem erkekler için plajda açılma devri başladı. Aynı hızla İstanbul'un birçok sahil kesiminde ozel işletmeye ait plajlar açıldı. Hem gazino hem de plaj olarak işletilen yerlerden biri Buyukdere'deki Beyaz Park Gazinosu'ydu. Gazinonun hem matinesi hem de suaresi vardı. Matinelerde Fethi Ege Caz Orkestrası sahne alıyordu. Gunduzleri plaj guzeli yarışmaları ve dans musabakaları da duzenleniyordu. Beyaz Park bu etkinlikleriyle donemin en populer yerlerinden biri olmuştu.

**Atat urk'un Florya'sı

**Ataturk "Denize inmek medeniyetin işaretidir" dedi. İstanbul ziyaretlerinde uğradığı ve çok beğendiği Florya'ya deniz koşku yaptırdı ve bulduğu her fırsatta halkla birlikte denize girdi. O donem mayonun ilk adı 'deniz donu'ydu. Mayonun halk arasında kabulu zaman aldı. Çağdaş plaj anlayışının oluşumunda Ataturk'un ayrı bir yeri oldu. 30'lu yılların ortalarında ustu çıplak denize giren ve bunu basından kaçmaksızın herkesin gozu onunde gerçekleştiren belki de tek devlet reisiydi. Başbakan İsmet İnonu uzun sure goğusu kapatan askılı mayoyla denize girmeyi tercih etti.

Bir plaj koyunun k ısa tarihçesi

PAPARAZZ İ VE AYA YORGİ
33 yıl once, Aya Yorgi Koyu... İzmir, Çeşme'nin en guzel koylarından biri. Su akvaryum gibi hatta gece giderseniz yavru vatozların yuzduğunu bile gorebiliyorsunuz. Koyun en ucuna Paparazzi adında bir işletme açılıyor. Ve Turkiye'nin en unlu beach club'larına ev sahipliği yapacak koyun efsanesi boyle başlıyor. Paparazzi'den sonra yan yana, dip dibe butun koyu parselliyorlar: Sole Mare, Marakesh, Babylon, Cafe Pi... Artık vatoz gormek zor tabii; futbolcusundan modeline, herkesin gorup gorunmek isteyeceği bir podyuma donuşuyor.

PLAJ S ÖZLÜĞÜ◊ Beach club: Özel plaj tesisi◊ Gazebo/loca: Beach club'larda bazen denize de kurulan ozel bolum ◊ Happy hour: Beach club'larda akşamustleri yapılan muzikli-danslı eğlence◊ Club saati: Beach club'larda gece yapılan parti

◊ After: Parti de bittikten sonra sabaha kadar devam eden eğlence

Ç ocuk ve
m uzik yasak!

HILLSIDE 'IN SESSİZ PLAJI
Beach club'da yuksek sesli muzik konusu oteden beri tartışılır durur. Seveni olduğu gibi sevmeyeni de çok. Konuya en radikal çozumlerden birini Fethiye'deki Hillside Beach Club getirdi. Tesisin dort ayrı plajı var. Bu plajlardan birini Silent Beach (sessiz plaj) ilan ettiler. Bırakın yuksek seslisini, muzik hiç yok. Muzik çalmadığı gibi gurultu olmasın diye çocuk da almıyorlar. Asıl bombaysa telefon yasağı. Plaja giderken cep telefonunuzu bile kapatmak zorundasınız.

T ÜRKİYE'NİN EN TEMİZ 10 PLAJI
**Y ucel Sonmez

**

1- Kaputaş Plajı (Kaş/Antalya)2- İztuzu Plajı (Dalyan/Muğla)3- Patara Plajı (Kaş/Antalya)4- Kelebekler Vadisi (Fethiye/Antalya)5- Çıralı Plajı (Çıralı/Antalya)6- Öludeniz (Fethiye/Antalya)7- Lara Plajı (Lara/Antalya)8- Ayazma Plajı (Bozcaada/Çanakkale)9- Sarımsaklı Plajı (Ayvalık/Balıkesir)

10- Barbaros Koyu (Bodrum/Muğla)

ÇEŞME'NİN EN İYİ 10 BEACH CLUB'I
Sava ş Özbey1. Before Sunset2. Paradiso3. Grande4. Fun Beach5. Sole Mare6. Fly Inn7. Madeo8. Tren9. Kafe Pi

10. Kum Beach

İ stanbul'un yeni Florya'sı: Kilyos
ELEKTRON İK MÜZİK VE
K İLYOS RAVE KÜLTÜRÜİzmir'in Çeşme'si varsa, İstanbul'un da Kilyos'u var. Ankara'da zaten deniz yok. Ama İstanbul'da geniş kitleler Kilyos'u ilk 2001'de, elektronik muzikle keşfetti. Urban Bug ekibi ilk buyuk partiyi sonradan 'Solar Beach' olarak unlenecek TURBAN Tesisleri'nde yaptı. Bu partiye 6 bin kişi katılmıştı. Bir sonraki sene DJ Sasha geldiğindeyse bir uçta Ayazağa, diğer uçta Sarıyer'e kadar Kilyos trafiği kilitlenmişti. Electronica, Chemical Brothers gibi festivallarde insanlar sabaha kadar eğleniyor, ertesi gun hiç uyumadan plaj keyfi yapıyordu. Sonra açılan Burc Beach, Babylon Beach gibi ozel plajlar da yine muzik ve parti konseptini benimsedi. Kilyos'ta bu senenin en buyuk etkinliğiyse 21-23 Temmuz'daki

Big Burn İstanbul festivali olacak.

BODRUM 'UN EN İYİ 10 BEACH CLUB'I Savaş Özbey

1. M.Kai Beach2. Il Richhio3. X Beach4. Zuma Beach5. Xuma Beach6. Maça Kızı7. Rouge Beach8. Sarnıç9. Moon Beach

10. Nikki Beach

80 'ler
Sadece Turkiye'de değil, butun dunyada onemli değişikliklerin olduğu yıllar... Bunlardan biri de kırlarda dolaşan Çiçek Çocuklar'ın yerini plajdan çıkmayan sahil çocuklarının almasıydı.

Halk plaja ak ın edince vatandaşın
denize girememesi sorunsal ı
İstanbul valiliği yapan Prof. Dr. Fahrettin Kerim Gokay'a atfedilen bir soz: "Halk plajlara hucum etti, vatandaş denize giremiyor!" Valinin gorevde olduğu 1950'li yıllar koyden kente goçun yoğunlaşmaya başladığı donemdi.

DO ĞALCILARA KARŞI KULÜPÇÜLER

DO ĞA YAZARIMIZ◊ Yucel: Halk plajını tercih ederim çunku beach club'larda çok yuksek volumlu muzik yapılıyor. Dinlenemediğim gibi kafam şişiyor, yanıdakiyle ne konuştuğumuzu bile duyamıyoruz.◊ Yucel: Hiçbir beach club'da seninle aynı kumsalı kullanan bir denizkaplumbağası goremezsin. Deve gureşi yapan gençler, terlik, huzur ve kumun her rengi ve turlusu...

◊ Yucel: Amaç denizden faydalanmaksa bunu tum canlılar adına daha adil bir yaşamı savunarak da yapabiliriz. Üstelik beach club'larda istenen yuksek fiyatları da odemek zorunda kalmazsın.

KENT YAZARIMIZ ◊ Savaş: Otomobilini havluna kadar dayayıp muziği de sonuna kadar açsınlar da gor bakalım. Ne tur muzik seviyorsam o beach'e gidiyorum. Halk plajında yan komşunun insafına kalmış.◊ Savaş: Arkadaş safariye çıkmıyoruz ki azıcık yuzup guneşleneceğiz. Ayrıca beach club'larda da kum var, deve gureşi olmasa bile her turlu su sporu ve eğlencesi mevcut.

◊ Savaş: İkisi birbirine alternatif değil ki. Piknik yapmakla lokantaya gitmek gibi. Bir gun pikniğe gidersin, başka bir gun de şık bir restorana. Üstelik girişi 25 lira olan beach'ler de var.

Has ırın
muhte şem donuşu
2018 PLAJ ST İLİ - Aslı Barış
◊ Bir d onemin hakimi mayokini fena halde demode:Değil giymek, aklınızdan bile geçirmeyin. Kotu bir ruya gibiydi, neyse ki geride kaldı. Öte yandan mayo giymek de bir o kadar moda. 90'lara gonderme yapan sade ve sportif kesimler, duz renkler çok revaçta. Şortlarla kombinleyenlere bonus puan.

◊ Bu sene plajlar sa ğlam desen yaptı: Geometrik, şal, puantiye... Hepsi vitrinlerde. Öte yandan geçen yazın hakimi flamingo ve ananas, inceden kabak tadı verdi. Leopar deseni de yok denebilecek kadar az. Yuksek bel bikini altları da çok populer. Bel bolgesindeki fazlalıkları da sakladığı için kendisini bir ayrı seviyoruz. Bu altı bustiyere gonderme yapan ustlerle takımlamak da ayrıca revaçta. İnsana Brigitte Bardot'msu bir hava katıyor.

◊ Âdettendir: Moda, her sezon insanı giydiğinde çok kotu gosterecek bir trend mutlaka icat eder ya da yaratır. Biliyorsunuz bel çantaları bile yeniden çıktı piyasaya... Bu sezonun kabusu ise seksenlerde Banu Alkan, Serpil Çakmaklı ve Ahu Tuğba'nın her filminde karşımıza çıkan, yanları fena halde oyuk, yuksek belli bikini altları... Of, of ki ne of...

Artvin 'den Antakya'ya yurumek hakkımız!

**Sualt ı Araştırmaları Derneği Kurucu Üyesi Cem Orkun Kıraç

**Beach'ler hem etik anlamda, hem kıyı ekosistemi açısından hem de yasal olarak yanlış bir uygulama. Etik olarak yanlış çunku eşitlikçi ve adil değil. Kıyıları kullanmak herkesin hatta sadece insanların değil tum canlıların doğuştan gelen hakkı. İşte bu yuzden evrensel bir bakış açısıyla tum dunyada uygulamada kıyılar zaten tamamen halkın serbestçe kullanımına açıktır. Beach'lerin kıyıyı kapatması aynı zamanda sadece kanuna karşı değil, anayasamıza da aykırı. Anayasanın 43. maddesi çok net kıyıların devletin tasarrufu altında olduğunu ve kullanımın oncelikle kamuya ait olduğunu soyluyor. Bununla birlikte Kıyı Kanunu'nun 6'ncı maddesi de "Kıyıların, herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık olduğunu, buralarda hiçbir yapı yapılamayacağı, duvar, çit, parmaklık, tel orgu ve benzeri engeller oluşturulamayacağı" yazıyor. Bunun anlamı şu: Askeri bolgeler hariç, her Turk vatandaşı Turkiye'yi Antakya'dan Artvin'e kadar kıyıdan yuruyerek dolaşabilir ve kimse de "Burası benim, buradan geçme" diyemez. Beach'e alınmayan her vatandaş, polisi veya zabıtayı çağırabilir veya savcılığa suç duyurusunda bulunabilir. En son ekolojik olarak da yanlış bir uygulama beach'ler. Bu birçok canlının yaşam alanını işgal etmek, doğanın ritmini bozmak demek. Şadırvanlarla ve platformlarla kapatılmış, gurultu kopan bir beach'e bir karganın dahi uğradığını goremezsiniz. Kaldı ki, denizkaplumbağaları, susamurları, denizkuşları ve hatta yengeçlerin bile yaşama hakkı kalmamıştır beach'lerde. Bu yuzden, mantıklı bir bakış açısıyla herkesin kullanımına açık ve daha duşuk yoğunluklu kullanılan plajları yeğliyorum açıkçası.

80 TL Bodrum Golturkbuku'ndeki Maça Kızı'nda lahmacun-ayranın bu yazki fiyatı... Bu rakamlar gazetelere duşmeden yaz resmi olarak başlamış sayılmaz.