Özet (TL;DR) @ 2018-06-25T21:56:00.000Z: 24 Haziran seçimlerinin ardından başlayacak yeni dönemde Türkiye ile Rusya’nın ilişkileri nasıl şekillenir? Prof. Dr. Hasan Ünal ve Gazeteci Cenk Başlamış, konuyu Sputnik’e değerlendirdi.


Goruş

21:56 25.06.2018(Guncellendi 11:13 26.06.2018) URL'yi kısaltın

24 Haziran seçimlerinin ardından başlayacak yeni donemde Turkiye ile Rusya'nın ilişkileri nasıl şekillenir? Prof. Dr. Hasan Ünal ve Gazeteci Cenk Başlamış, konuyu Sputnik'e değerlendirdi.

24 Haziran'da erken genel seçim ve Cumhurbaşkanlığı seçimi için sandıklara giden Turkiye, seçimini Recep Tayyip Erdoğan'dan yana yaptı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yuzde 52.40 oranında oy alarak Cumhurbaşkanlığı hukumet sisteminin ilk Cumhurbaşkanı oldu. 27. Donem Milletvekili Genel Seçimi'nin kesin olmayan sonuçlarına goreyse ise AK Parti'nin 293, CHP'nin 146, HDP'nin 67, MHP'nin 50 ve İYİ Parti'nin 44 milletvekili ile TBMM'de temsil edilmesi ongoruluyor. Seçim sonucuna ilişkin tablonun ortaya çıkmasının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan'a çok sayıda tebrik mesajı ve telefonu geldi. Erdoğan'ı tebrik edenlerden birisi de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin oldu.

Cumhurbaşkanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye gore Putin, dun yapılan seçimlerdeki başarısından dolayı Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı aradı. Erdoğan ve Putin'in telefon goruşmesinde, Turkiye-Rusya arasındaki ilişkilerin daha da geliştirilmesine ilişkin kararlılık teyit edildi, başta Suriye olmak uzere bolgesel konularda işbirliği yapılmasının onemi vurgulandı. Putin ile Erdoğan'ın telefon goruşmesine ilişkin olarak Kremlin'den yapılan açıklamadaysa, Akkuyu Nukleer Guç Santrali ve Turk Akımı doğalgaz boru hattı gibi ortak ve stratejik enerji projelerinin ulkelerin ilişkisi açısından oncelikli olduğunun Putin ve Erdoğan tarafından teyit edildiği belirtildi. Peki onumuzdeki donemde Turkiye-Rusya ilişkileri iki liderin de teyit ettiği uzere daha olumlu bir noktaya gider mi? İkili ilişkilerde ne yonde bir değişim yaşar?

' SANDIKTAN RUSYA İÇİN ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK ÇIKTI'

Sputnik'e konuşan Atılım Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bolumu Başkanı Prof. Dr. Hasan Ünal'a gore, sandıktan Rusya için "ongorulebilirlik" çıktı. Ünal "Bence Rusya açısından onumuzdeki bu donemde ongorulebilirlik soz konusu olacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rusya Lideri Putin'in arasındaki dostluk, Putin'in Erdoğan ve Turkiye ile nasıl ilişki kuracağı konusunda kendisini son derece tecrubeli kılıyor" dedi. ****

' ASKERİ İŞBİRLİKLER ÖN PLANA ÇIKACAK'

İki ulke ilişkilerinin yeni doneminde ortak silah uretimi gibi yeni askeri işbirliklerinin de gundeme gelebileceğinin altını çizen Ünal "Çunku Turkiye'nin Batı ile yaşadığı sorunlar ve Amerikan Senatosu'nun Turkiye'ye silah ambargosu uygulanmasına yonelik kararı, Turk-Amerikan ilişkilerinde çok ciddi sorunlara yol açacak gibi gorunuyor. Bu durum, Turkiye'nin Rusya'yla halihazırda kurmuş olduğu ekonomik ve ticari ilişkilerine bir de askeri işbirliklerini ekleyecek" diye konuştu.

Suriye'yle ilişki tesis edilmesi meselesinin Rusya ve Turkiye arasında çozum bekleyen bir konu olduğuna işaret eden Ünal "Ancak Turkiye'nin Rusya'yla ilişkilerinde aksayan konulardan biri olan Suriye konusunun olası seyri halen merak konusu. Bu husus onemli ve bu hususta Rusya'ya da onemli rol duşuyor. Rusya, Turkiye ile Suriye'nin uzlaşması konusunda onemli bir rol oynayabilir. Bu hem Turkiye hem Suriye hem de Rusya'yla Turkiye'nin ilişkilerindeki onemli bir konu aşılmış olur. Hatta bu donemde Rusya ve Turkiye arasındaki ilişkiler de ivme de kazanılabilir. S-400'lerin alımı da kesinlik kazanmış olur" ifadelerini kullandı.

' SURİYE'YLE İLİŞKİLERİN NORMALLEŞMESİ İÇİN RUSYA'NIN ATACAĞI DİPLOMATİK ADIMLAR ÇOK ÖNEMLİ OLACAK'

Yeni donemde Suriye meselesi konusunda onemli adımlar atılması gerektiğini savunan Ünal "Şu an Dera'nın geri alınması aşamasındayız. Suriye, Dera'dan sonra İdlib'e yonetilecektir. O noktaya gelinmeden once iki ulkenin ilişkileri normalleşmeli ki kriz patlak vermesin. Benim onerim, Suriye ve Turkiye'nin uzlaşmasına karşılık, Rusya'nın da Kuzey Kıbrıs Turk Cumhuriyeti'ni tanımak gibi bir adım atması" dedi ve şoyle ekledi:

"Rusya, Erdoğan'ı geri adım atıyormuş gibi gostermeden Turkiye ve Suriye arasında kazan-kazan diplomasisi ortaya koyabilir. Hem Şam hem Ankara ise bunu hayata geçirebilir."

' PUTİN'İN ÇİFTE TEBRİK HAMLESİ NEZAKETTEN ÖTE ANLAM TAŞIYOR'

(C) REUTERS / Osman Orsal

Gazeteci Cenk Başlamış da sandıktan çıkan sonuçların Rusya açısından "sevindirici" olduğu goruşunde:

"Turkiye'deki cumhurbaşkanlığı seçimlerinden çıkan sonuca sevinen ulkelerin başında Rusya'nın geldiğini tahmin etmek zor değil. Zaten, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a mesaj gondermekle kalmadı, telefon da ederek bizzat kutladı. Bu 'çifte tebrik' diplomatik nezaketin otesinde anlamlar taşıyor: Her şeyden once iki ulke arasında ekonomi, enerji ve turizm alanlarında yakın işbirliği var. Bir donem krize yol açsa da, Suriye son yıllarda Turkiye ile Rusya'nın birlikte yakın çalıştığı konulardan biri."

' MEVCUT KOŞULLAR MOSKOVA'NIN ELİNİ GÜÇLENDİRİYOR'

(C) AA / Kayhan Özer

Turkiye'nin dış politikasında Rusya'ya oncelik verdiğine işaret eden Başlamış "Tabii butun bunlara son donemde askeri alandaki (S-400 fuzeleri) işbirliğini de eklemek gerekiyor. 15 Temmuz darbe girişiminden sonra Batı ile ilişkileri gerginleşen Turkiye dış politikasında Rusya'ya oncelik veriyor. Ankara-Batı gerginliği aynı zamanda, bolgesel hakimiyet hedefinde yeni olanaklar sağladığı için ister istemez Moskova'nın elini guçlendiriyor. Butun bunlar dışında, hemen hemen aynı donemde iktidara gelen Erdoğan'la Putin arasında yıllar içinde gelişen yakın kişisel ilişkiden de soz etmek gerekiyor. Elbette, liderler arasındaki kişisel yakınlığı abartmamak ama aynı zamanda işleri kolaylaştırdığını ve hızlandırdığını da kabul etmek gerekiyor. Özetle, Rusya'nın dış politikada ne yapacağı meçhul yeni bir lider yerine tanıdığı Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığı koltuğunda oturmaya devam etmesinden hoşnut olduğu sonucuna varmak mumkun" diye ekledi.