24 Haziran’daki Cumhurbaşkanı ve Milletvekili seçimlerinde birçok ilk yaşanacak.

Özet (TL;DR) @ 2018-06-23 10:51:27.716883: 24 Haziran’daki Cumhurbaşkanı ve Milletvekili seçimlerinde birçok ilk yaşanacak.

12.06.2018 - 16:06 15.06.2018 - 16:41 Son Guncelleme : 15.06.2018 - 16:41

Turkiye Cumhuriyeti'nin yonetim sisteminde koklu değişiklikleri ongoren kritik seçim, 24 Haziran 'da gerçekleştirilecek. Daha once 3 Kasım 2019'da yapılacağı duyurulan Cumhurbaşkanı ve 27. Donem Milletvekili Seçimleri yaklaşık 1,5 yıl onceye alındı.

10 Ağustos 2014'te ilk kez cumhurbaşkanı halk tarafından seçilirken, bu kez cumhurbaşkanı ve milletvekili seçimi aynı gun gerçekleştirilecek.

Yurt içinde 56 milyon 342 bin 263, yurt dışında da 3 milyon 49 bin 65 olmak uzere toplam 59 milyon 391 bin 328 seçmen sandığa gidecek.

Milletvekili seçimlerine AK Parti, CHP, HDP, HÜDA- PAR, İYİ Parti, MHP, Saadet Partisi ile Vatan Partisi katılacak. BBP'nin adayları AK Parti, DP'nin adayları ise İYİ Parti listelerinden seçime girecek.

Vatandaşlar, seçimlerde 550 yerine 600 milletvekili için oy kullanacak. Bazı illerin çıkaracağı milletvekili sayıları da bu kapsamda değişirken, Ankara ilk kez uç seçim bolgesine ayrıldı.

Cumhurbaşkanlığına aday gosterme usulu de 24 Haziran'da farklılık gosterecek. Daha once en az 20 milletvekili ya da son seçimde geçerli oylar toplamı birlikte hesaplandığında yuzde 10'u geçen siyasi partilerce ortak cumhurbaşkanı adayı gosterilebilirken, bu seçimde Meclis'te grubu bulunan ya da son seçimde yuzde 5 oy alan siyasi partiler ya da 100 bin vatandaşın imzasını toplayan isimlerin aday olması kararlaştırıldı.

AK Parti ve MHP, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı; CHP Muharrem İnce'yi; HDP ise Selahattin Demirtaş'ı cumhurbaşkanı adayı olarak gosterdi.

100 bin imzayı toplayan İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu ve Vatan Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek de cumhurbaşkanı olabilmek için yarışacak.

Siyasi partilerin ittifak kurarak seçime girebilmesi de 24 Haziran seçimlerinin ilkleri arasında yerini aldı.

Bu kapsamda AK Parti ve MHP, Cumhur İttifakı ile seçime girme kararı aldı. CHP, İYİ Parti ve Saadet Partisi ise Millet İttifakı ismi altında guçlerini birleştirdi.

Turkiye, 24 Haziran'da seyyar sandık uygulamasıyla da ilk kez tanışılacak. Engelli ve yatağa bağımlı seçmenler, sandıkların kendilerine getirilmesi suretiyle bulundukları yerde oy kullanabilecek.

Seyyar sandık kabini, yatağa bağımlı seçmenin evinde, "gizlilik temin edilecek ve oy kullanma rahatlığı sağlanacak" bir yere yerleştirilecek.

Bu kapsamda, 702 ilçede bin 227 sandık kurulacak, yatağa bağımlı 15 bin 474 seçmene sandık goturulecek.

Daha onceki seçimlerin aksine Adalet, Ulaştırma ve İçişleri Bakanları istifa etmeden seçime katılabilmesi de seçimin ilkleri arasında.

• 

  • TBMM ile cumhurbaşkanı seçimleri 5 yılda bir aynı gun yapılacak.
  • TBMM'nin gorevleri ve yetkileri; "kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak, butçe ve kesin hesap kanun tekliflerini goruşmek ve kabul etmek, para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek, milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, Meclis uye tam sayısının 5'te 3 çoğunluğunun kararı ile genel ve ozel af ilanına karar vermek, anayasanın diğer maddelerinde ongorulen yetkileri kullanmak ve gorevleri yerine getirmek" olacak.
  • TBMM, Meclis araştırması, genel goruşme, Meclis soruşturması ve yazılı soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanacak, ancak gensoru denetleme yetkisinden çıkarılacak.
  • Cumhurbaşkanının partisiyle ilişiği kesilmeyecek.
  • Cumhurbaşkanının gorev suresi 5 yıl olacak. Bir kişi en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilebilecek.
  • Cumhurbaşkanına "Devlet Başkanı" sıfatı getirilecek ve yurutme yetkisi de verilecek.
  • Cumhurbaşkanı, kanunları yayımlayacak ve kanunları tekrar goruşulmek uzere TBMM'ye geri gonderecek. Kanunların, TBMM İçtuzuğu'nun tumunun veya belirli hukumlerinin anayasaya şekil veya esas bakımından aykırı oldukları gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinde iptal davası açacak.
  • Cumhurbaşkanı, cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atayacak ve gorevlerine son verecek; ust duzey kamu yoneticilerini atayacak, gorevlerine son verecek ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile duzenleyecek.
  • Cumhurbaşkanı, anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları gerekli gorduğu takdirde halk oyuna sunacak. 

• 

  • Cumhurbaşkanı, yurutme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilecek.
  • Cumhurbaşkanı, kanunların uygulanmasını sağlamak uzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yonetmelikler çıkarabilecek. 
  • Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla TBMM uye tam sayısının salt çoğunluğunun vereceği onergeyle soruşturma açılması istenebilecek; Meclis, uye tam sayısının 3'te 2'sinin gizli oyuyla Yuce Divana sevk kararı alabilecek. Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen cumhurbaşkanı seçim kararı alamayacak.
  • Cumhurbaşkanı, bir veya daha fazla cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilecek. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından cumhurbaşkanı tarafından atanacak ve gorevden alınacak. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar TBMM'de ant içecek. Milletvekilleri, cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan olarak atanırlarsa uyelikleri sona erecek.
  • Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, gorevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile duzenlenecek.
  • Meclis, uye tam sayısının 5'te 3 çoğunluğu ile seçimlerin yenilenmesine karar verebilecek; TBMM genel seçimi ile cumhurbaşkanı seçimi birlikte gerçekleştirilecek. Cumhurbaşkanının, seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde de TBMM genel seçimi ile cumhurbaşkanı seçimi birlikte yapılacak.
  • Cumhurbaşkanının ikinci doneminde Meclis, seçimlerin yenilenmesine karar verirse cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilecek.
  • Cumhurbaşkanı gerekli durumlarda OHAL ilan edebilecek.
  • Butçeyi Cumhurbaşkanı Meclise sunacak. Yeni sistemde, Bakanlar Kurulu olmayacak.
  • Genelkurmay Başkanı da cumhurbaşkanınca atanacak.