Özet (TL;DR) @ 2018-06-20T18:50:00.000Z: Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Suriye Özel Temsilcisi Aleksandr Lavrentyev, Moskova’nın, yakında kurulacak olan Suriye Anayasa Komisyonu'nda muhalefetin geniş olarak temsil edilmesi…


Ortadoğu

18:50 20.06.2018(Guncellendi 09:14 21.06.2018) URL'yi kısaltın

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Suriye Özel Temsilcisi Aleksandr Lavrentyev, Moskova'nın, yakında kurulacak olan Suriye Anayasa Komisyonu'nda muhalefetin geniş olarak temsil edilmesi gerektiğini belirtti.

Komisyona kurtlerin katılma meselesine de değinen Lavrentyev, bu konuda Rusya'nın Turkiye ile temas halinde olduğunu ve Kurtlerin, hem hukumet hem de muhalefet heyetleri içerisinde hem de sivil toplum kesitinde yer alacağını soyledi.

Uzmanlar, boyle bir yaklaşımın Suriye'nin geleceği açısından sağlıklı olduğunu ve BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan De Mistura'nın onumuzdeki hafta ABD, Fransa, Almanya, İngiltere, Ürdun ve Suudi Arabistan yetkilileri ile yapacağı muzakerelerde de bu yaklaşımın destekleneceğini tahmin etmekte.

Suriye Anayasa Komisyonunun taşıması gereken ozellikleri ve perspektiflerini Sputnik'e değerlendiren İnsan Hakları Derneği Genel Başkanı Özturk Turkdoğan, şunları soyledi:

S oz konusu bu Suriye Anayasa Komisyonu, Suriye'de yaşayan halkların tamamını temsil edebilecek bir bileşim olacaksa bu gerçekten faydalı olur. Ama bu yapılmayıp farklı siyasi amaçlarla eğer kullanılacaksa bu, istenen amacı vermez. Suriye'nin sorunu, iç barışı sağlamak ve demokratik bir Anayasaya kavuşmak. Yani Suriye'nin butunluğu çerçevesinde Suriye'de yaşayan etnik ve inanç topluluklarının haklarını gozeten demokratik bir çozum uretmek.

Asl ında bu konuda Birleşmiş Milletler'in ikiz sozleşmeleri, yani BM Uluslararası Medeni ve Siyasal Haklar Sozleşmesi ile BM Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kulturel Haklar Sozleşmesi yol gosterici ilkeler barındırıyor. Yani Suriye'de yaşayan halklar, kendi geleceğini belirleme hakkı çerçevesinde çozumler uretebilirler ki, bu BM Sozleşmeleri kapsamında guvence altına alınmıştır. Aynı şekilde dil, inanç ve ekonomik haklar da guvence altına alınabilir.

Ş imdi Cenevre'de Pazartesi gunu toplanacak olanlar bu açıdan soruna yaklaşacaklarsa bu faydalı olur. Ama bu açıdan değil de tamamen siyasi kaygılarla yaklaşırlarsa istenilen sonucun elde edilmesi guç olur. Aslında burada problem bence, Suriye dışındaki ulkelerin Suriye sorununa çok fazla karışmış olmasıdır. Aslında Suriyeliler bu sorunu kendi başlarına çozebilecek kapasiteye sahipler. Yani Suriye rejimi ve Suriye'de bulunan muhalefet gruplarının tamamı bunu tartışabilirler, konuşabilirler ve bir çozum bulabilirler. Diğer devletlerin ise bunlara sadece yardımcı olması gerekir. Ama bunlar yardımcı olma gorevi yerine belirleyici gorev ustlenirlerse işte o zaman istenilen amaç elde edilemez diye ozellikle belirtmek istiyorum.

(C) AA / Genelkurmay Başkanlığı

_ Sonu çta Suriye'nin geleceğine Suriye'nin halklarının karar vermesi gerekir. Ama Suriye halklarının karar vereceği masaya da Suriye halklarının tamamının oturması gerekir ki, sağlıklı bir çozum bulunabilsin. Burada da bence işte bu sahalarda faaliyet gosteren sivil toplum orgutleri temsilcileri katılırlarsa bu faydalı olur. Aksi takdirde zarar verebilir diye duşunuyorum. _

Bizim diğer muhatabımız, guvenlik uzmanı ve eski asker Abdullah Ağar ise, geniş katılım yaklaşımını şoyle değerlendirdi:

Suriye çozum surecine mudahil olanlar için, teror orgutlerinden arındırılmış Sunni Arap taban başta olmak uzere şu ana kadar hak mahrumiyeti yaşamış kitlelerin, demografik oranları çerçevesinde Suriye'deki Anayasal sureçlerinde yer almalarının sağlanması, Suriye'nin geleceği açısından oncelikli bir sorumluluk.

Ş imdi Sunni Araplar %65 iken şimdi %15'e sıkışmış, buyuk bir çoğunluğu yurt dışına kaçmışken, yani bunların modele dahil edilmemesi gibi bir durum soz konusu olursa Anayasada yer bulamazlarsa çatışma devam edecek. Çunku barışla ilgili toplumsal katmanların kabulu soz konusu olmayacak. Bu kabulle beraber bir diğer tarafıyla da şu var: Anayasada mezhebi ihtilafa bulunacak çozumun etnik farklılıkları da gozetmesi çok onemli olduğunu duşunuyorum. Bunu yolu ve modeli de aslında laiklik. Bu laikliğe dair ortaya çıkan fotografın ulke yonetiminde kendisini gostermesi. Bu anlamda Suriye Anayasal sureçlerinde laikliğe vurgu ve laikliğin ortaya koyacağı çozum, ulkenin butunluğu anlamında, mezhebi, meşrebi ve sosyolojik anlamda kırılganlıkların ve duşmanlıkların onune geçecek. Bunun gorulmesinin çok onemli olduğunu duşunuyorum.