İzin hakkında bilmek istediğiniz her şey...

Özet (TL;DR) @ 2018-06-18T03:11:20.000Z: İzin hakkında bilmek istediğiniz her şey...

Okullar kapandı, yaz geldi, şimdi izin kullanma zaman ı. Şu sıralar çalışanlar ne zaman ve kaç gun izne çıkacaklarını duşunuyorlar. Bir kısım çalışan ise çoktan yıllık ucretli izne çıktı bile.

Y ıllık ucretli izin çalışanlar için vazgeçilemez onemli bir hak. Ayrıca bu hak Anayasal bir hak. Çalışanlar bu haktan kendi istekleriyle bile vazgeçemezler. Yıllık izin alan işçi izin suresince başka bir işte de çalışamaz. Eğer çalışmaya ihtiyacı olsa bile bu donemde sigortalı veya sigortasız (kayıtdışı) başka bir işverende başka bir işyerinde çalışan işçi asıl işvereni bu durumu fark ettiğinde, hem işinden olabilir hem de işvereni ona odediği izin ucretini geri isteyebilir.İşyerlerinin buyuk bir bolumunde yıllık izinlerin biriktiği goruluyor. Çalışanlar biriken izinlerini kullanıp kullanamayacaklarını, kullanacaklarsa ne kadarını kullanabileceklerini merak ediyorlar. Hemen ifade edelim; izinlerin yanması gibi bir durum soz konusu değil. İşçi hak ettiği yıllık izinleri kullanmamışsa, bunları ilerleyen donemde kullanabilir. Diğer yandan, uygun olan aslında yıllık izinlerin hak edildiği donemden sonraki yıl içerisinde tamamen kullandırılmasıdır.

Bazen çalışanlar, "İzin kullanmayayım işveren bana iznin parasını versin" diyebiliyorlar. Ne var ki bu mumkun değil, yıllık iznin muhakkak boş zaman olarak kullanılması gerekiyor. Ancak i ş sozleşmesi sona ermişse, işte o zaman işçiler kullanılmadıkları izinlerinin paraya çevrilmesini isteyebilirler. İşten ayrıldıkları tarihteki brut ucret uzerinden kullanılmamış yıllık izinlerini para olarak alabilirler.

Yıllık ucretli izin konusunda işçilerin işyerleriyle anlaşmazlık yaşadığı bir konu da izinlerin ne zaman kullanılacağı konusudur. Soylemekte yarar var, bu konudaki karar yetkisi işverenlere aittir. Yonetim hakkı kapsamında son soz işverenindir. Yıllık izinlerin planlanmasını işveren yapar, çalışanın itiraz etmesi sonucu değiştirmez. Konuyu bu şekilde bilmeyen çalışanlar işverenleriyle anlaşmazlık yaşayabiliyor, ileri durumlarda işlerinden bile olabiliyorlar. Hem de tazminatlarını almadan.

İ Ş KANUNU NE DİYOR?

Y ıllık ucretli izin sureleri İş Kanunu'nda belirlenmiştir. Bu konudaki kanun maddesi normatif hukuk kuralı şeklindedir. Yani bir alt sınır vardır, fakat bir ust sınır yoktur. Kanunda belirlenen izin surelerini kullanabilmenin temel koşulu o işyerinde en az bir yıldır çalışıyor olmaktır. Bazen işverenler bir yılını doldurmayan çalışanlarına da avans izin kullandırabilmektedir. Bu tamamen işverenin inisiyatifinde olan bir konudur.

İ ş Kanunumuza gore; bir yıldan beş yıla kadar çalışmış işçiye 14 gunden, beş yıldan fazla on beş yıldan az çalışmış işçiye 20 gunden, on beş yıl ve daha fazla çalışmış işçiye 26 gunden az izin verilemez.

Belirttiğimiz gibi bu sureler asgari surelerdir. İşveren isterse hedefleri tutturan işçilere ilave izin verebileceği gibi, toplu iş sozleşmesiyle daha uzun izinler belirlenebilir.18 yaşından kuçuk ve 50 yaşından buyuk işçilere ise 20 gunden az izin verilemez. İş Kanunu boyle emretmektedir.

10 G ÜNDEN AZ OLMAZ

Geçtiğimiz yıllarda kanunda yapılan değişiklikle yıllık izin kullanımında onemli bir yeni duzenlemeye geçildi. Buna gore izin suresi bir parçası on gunden az olmamak kaydıyla istenildiği kadar bolunebilir. 20 gun izni olan bir çalışan 10 gun iznini bir butun olarak kullandıktan sonra geri kalanını 10 parçada kullanabilir. Bu yeni duzenleme hem işçiler hem de işyerleri için çok iyi oldu. Çalışanlar daha once bir gun izin kullanmak istediklerinde yasa elvermediğinden mazeret izni kullanmak zorunda kalıyorlardı. İşyerleri de yasaya aykırı izin kulandırdıkları için bir işyeri denetiminde idari para cezas ıyla karşılaşabiliyorlardı. Neyse ki bu sorun ortadan kalkmış oldu.

YOL İZNİ DE VAR

Son olarak bilgilendirmekte fayda var, yıllık iznini işyerinin bulunduğu il dışında geçirecek olan işçilere, bunu belgelemeleri halinde işverenin 4 gune kadar ucretsiz izin vermesi gerekiyor. Ankara'da çalışan işçi iznini Marmaris'te geçirecekse işverenden gidiş ve donuş için toplam 2 gunluk ucretsiz yol izni talep edebilir. İşveren bu durumda işçisinden otel rezervasyon bilgisini isteyebilir.

VIDEO: EMEKL İLİK İÇİN PÜF NOKTALARI