Özet (TL;DR) @ 2018-06-08T11:25:00.000Z: ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile yapılan nükleer anlaşmadan çekilmesinden bir gün önce, Trump'ın yardımcılarından birinin Suudi Arabistan'ı aradığı ve telefon görüşmesinde dünyanın en büyük petrol…


Ekonomi

11:25 08.06.2018(Guncellendi 11:58 08.06.2018) URL'yi kısaltın

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile yapılan nukleer anlaşmadan çekilmesinden bir gun once, Trump'ın yardımcılarından birinin Suudi Arabistan'ı aradığı ve telefon goruşmesinde dunyanın en buyuk petrol ihracatçısı olan Riyad'dan, kararın arzları kesintiye uğratması halinde petrol fiyatlarını sabit tutmak için yardımını istediği belirtildi.

Reuters'in ozel haberine gore, Trump'ın İran ile P5+1 ulkeleri arasında 6 yıl once imzalanan nukleer anlaşmadan (JCPOA) ulkesini çekmeden bir gun once ABD Başkanı'nın ust duzey yardımcılarından biri, Riyad'ı arayarak çekilme kararının petrol arzlarını kesintiye uğratmasıhalinde petrol fiyatlarının sabit tutulması konusunda yardım istedi.

Konuya yakın 3 kaynağın açıklamasına gore, ust duzey ABD'li yetkili Trump'ın kararını açıklamasından once Washington'ın Riyad'a bu konuda guvenebileceğinden emin olmak Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ı telefonla aradı.

Kaynaklardan biri goruşmenin 7 Mayıs'ta gerçekleştiğini soylerken, diğer iki kaynak herhangi bir tarih vermedi. Trump, İran'la yapılan nukleer anlaşmadan 8 Mayıs'ta ulkesinin imzasını çekmişti.

Beyaz Saray sozcusu goruşme konusunda yorum yapmayı reddederken, ust duzey bir Suudi yetkili goruşmeyi doğrulamasa da "JCPOA kararından ilan edilmeden once haberdardık. Her zaman ABD ile petrol piyasasının istikrarı konusunda goruşmeler yurutuyoruz" ifadelerini kullandı.

' ABD SON OLARAK 6 YIL ÖNCE SUUDİLER'E PETROL ÜRETİMİNİ ARTTIRMASI BASKISI YAPMIŞTI'

Reuters haberinde Riyad'ın ABD'nin yakın muttefiki olmasına rağmen bir OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgutu) uyesi ulkeye doğrudan baskının nadiren gerçekleştiğini ve ABD'nin en son 2012'de Suudiler'e petrol uretimini arttırması konusunda baskı yaptığını belirtti.

' TELEFON GÖRÜŞMESİNE KADAR SUUDİLER ÜRETİMİ YÜKSELTMEK İÇİN ERKEN DİYORDU'

Haberde, Suudi yetkililerin telefon goruşmesine kadar, uzun suran fiyat duşuşlerinin ardından petrol fiyatlarının varil başına 80 doların ustune çıkmasına rağmen (2014'ten beri en yuksek rakam), petrol uretimini yukseltmek için henuz erken dediğine vurgu yapıldı.

Reuters'e konuşan Suudi petrol endustrisinden kaynaklar, Riyad'ın bu kararı kısmen, yuksek ham petrol fiyatlarının Suudi Arabistan'ın petrol devi olan devlet şirketi Aramco'nun 2019'da gerçekleşecek halka arzında hisse senedi piyasalarına yardım edebileceği için aldığını soyledi.

Haberde ABD'nin İran'a yeni yaptırımları getirmesinden sonra Riyad'ın Washington'a destek çıkarak herhangi bir arz darlığını dengelemek için uretimi yukseltmeye hazır olduğunu duyurmasının daha oceki açıklamasının tersi yonde olması nedeniyle bazı OPEC uyelerini 'şoke ettiği' belirtildi.

Haberde başka bir kaynak bazı Korfez ulkelerinin Suudiler'in karardan once kendileri ile goruşmemesinden rahatsız olduğunu ve Riyad'ın ABD'nin baskısı altına girdiğini duşunduklerini soyledi.

OPEC 22 HAZ İRAN'DA TOPLANACAK

Suudi Arabistan mayıstaki açıklaması, OPEC ve  Rusya onculuğundeki muttefikleri arasında imzalanan ve arz fazlalığını azaltmak ve fiyatları arttırmak için Ocak 2017'den başlayarak petrol uretimini gunde 1.8 milyon varilde durduracak olan anlaşmayı tehdit etmişti. Soz konusu anlaşmanın geçerlilik tarihi 2018 sonu itibarıyla sona eriyor.

22 Haziran'a yeniden toplanacak olan OPEC'in tum uyelerinin uretim politikasında resmi bir değişiklik için onay vermesi gerekiyor. İran Petrol Bakanı Bircan Zengene geçen haftaki açıklamasında kuresel petrol arzlarının olası yukseltme ihtiyacına katılmadığını soylemişti.

' BAZI OPEC ÜYELERİ İÇİN BU KADARI ÇOK FAZLA'

İran'a yonelik uluslararası yaptırımların Ocak 2016'da kalkması sonrası İran gunluk petrol uretimini 4 milyon varilin uzerine çıkartmakta, yeni projelerin eksikliğine bağlı olarak, zorlanmıştı.

İran eğer uretimi yukseltmezse petrol arzlarının artmasından Riyad'a gore çok daha az kazanç sağlayabilir ayrıca mevcut uretimleri için de daha duşuk bir fiyat elde edebilir.

Reuters'e konuşan bir OPEC kaynağı sadece Washingtonistedi diye uretimi arttırmanın OPEC sozleşmesine aykırı olduğunu belirterek "Bazı Opec uyeleri için bu kadarı çok fazla" ifadelerini kullandı.