Tüm dünya ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de obezite görülme sıklığı gün geçtikçe artıyor. Bununla birlikte bilim o ka...

Özet (TL;DR) @ 2018-06-06 16:55:49.535112: Tüm dünya ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de obezite görülme sıklığı gün geçtikçe artıyor. Bununla birlikte bilim o kadar ilerledi ki her geçen gün aklımıza hayalimize sığmayan yeni gelişmeler…

Sabri Ülker Metabolik Araştırmalar Merkezi ne zaman ve hangi amaçla kuruldu. Bu merkezde neler yapılıyor?

Burası çok genç bir merkez. 2014 yılında Yıldız Holding'in desteğiyle Harvard Üniversitesi bunyesinde kuruldu. Merkez kurulduğunda iki amacı vardı. Bir tanesi toplum sağlığını tehdit eden kronik hastalıkların mekanizmalarına inmek ve çozum bulmak amacıyla araştırmalar yapmak, ikincisi de bu alanda faaliyet gosterecek genç insanların gelişmesine katkıda bulunmak. Bu merkezde aynı zamanda bu alanda çalışan gençlerin kariyerlerini geliştirmelerine katkı sağlıyoruz.

Siz ve ekibiniz çok onemli bir çalışmaya imza attınız. Bize biraz bu buluştan bahseder misiniz?

Daha once kolesterolun zararlı etkilerine karşı hucreleri savunan ve 'metabolik muhafız' dediğimiz "Nrf1" molekulunun çok onemli bir gorevi daha olduğunu keşfettik. Nrf1 molekulu, hucrede kolesterol seviyelerini guvenli bir aralıkta tutarak bu şekilde karaciğer dokusu yağlanmasını ve hasarını onluyor. Kolesterolun zararlı etkilerine karşı hucreleri savunan Nrf1 molekulunun kahverengi yağ dokularının da dejenerasyonunu onlediğini keşfetti. Obezite ve metabolik hastalıklarla olan savaşta bu araştırma son derece onemli çunku obezite ve diyabet ilaçlarının geliştirilme potansiyelini açığa çıkarması açısından çok buyuk bir adım. Peki bu araştırma sonucunda obezite ve metabolik hastalıklara yatkınlığın nedeni keşfedildi diyebilir miyiz? Bu keşif çok onemli bir keşifti çunku hemen ardından yaptığımız diğer çalışmalar neticesinde Nrf1 molekulunun kahverengi yağ hucrelerinin gorevini sağlıklı bir şekilde yurutmesinde de kilit bir rol oynadığını tespit edildi. Bu keşifler obezite ve metabolik hastalıklara yatkınlık yaratan genetik zafiyetin Nrf1 molekulunde olduğuna işaret ederken, bu konudaki çalışmalar uluslararası prestije sahip başta The Cell ve Nature olmak uzere onemli yayınlarda yer buldu. Nrf1 monekulu ne işe yarıyor? Nrf1'nin en onemli gorevlerinden biri kandaki kolestrol miktarı artınca harekete geçirmesi. O harekete geçince savunma programı ortaya çıkarıyor ve hucre içerisindeki tahribata engel oluyor. Miktarı artınca harekete geçiyor. Yani aslında biz kandaki kolestrol ile değil hucre içindeki kolestrol ile ilgileniyoruz.

V ucudumuzdaki kahverengi yağ dokuları ne işe yarıyor?

Kahverengi ve beyaz yağ dokuları birbirlerinden farklı fonksiyonlara sahipler. Kahverengi yağ dokusu, çok yuksek miktarda enerji ve besin oğesi tuketerek soğuğa maruz kalındığında enerjiyi ısıya donuşturur. Beyaz yağ dokusu ise enerjiyi depolama fonksiyonuna sahip. Kahverengi yağ dokusu dolaşımdaki şeker ve yağların yarısından fazlasını tuketebiliyor.

Yeni bilim insanlar ının yetişmesinde bu merkez nasıl bir rol oynuyor?

Merkezimiz yeni bilim insanlarının yetişmesine çok onemli bir role sahip. Çunku genç araştırmacılara destek vererek araştırmalarını hayata geçirme, dunyanın en onemli bilim insanlarıyla çalışma fırsatı sunuyoruz. Bu çerçevede Metabolizma araştırmaları konusunda yeni ufuklar açacak çok sayıda doktora sonrası burslu araştırmacının ve farklı ulkelerden stajyerlerin metabolizma alanındaki eğitim faaliyetlerine destek olmaktan mutluluk duyuyoruz. Turkiye'de de benzer bir merkezi kurulması gundeminizde var mı? Turkiye'de boyle bir merkezi,Turk bilim insanlarının onculuğunde kurmak için girişime başlandı ancak henuz net bir tarih yok.

Bu merkezde çalışmak isteyen oğrenciler hangi kriterlerden geçiyorlar? Neye gore seçiliyorlar?

Bu merkezde çalışmak için hangi kriterlere sahip olmaları gerekir? Buraya çok parlak çocuklar geliyor. Hem Turkiye'den hem başka yerlerden. Biz oğrenci seçerken bazen herkesin kullandığı standart kriterleri kullanıyoruz bazen de kullanamıyoruz. Muthiş cevherler var. Çok daha onceki geçmişi başarı işaretleri taşıyan buyuk insanları da arıyoruz. Çok uzun vadede buyuk problemlere odaklanmayı tercih edecek karakterleri tercih ediyoruz. Tabii ki her şey mulakat. Kimseyi mulakat yapmadan almıyoruz. Başvuru yapan gençler buraya geliyorlar, bizimle vakit geçiriyorlar, birlikte yemek yiyoruz. Oturmasına kalkmasına bile bakıyoruz. Tum bunlar buraya gelecek genç araştırmacıları seçerken dikkat ettiğiniz konular.

Harvard SabriÜlker Metabolik Araştırmalar Merkezi'ni daha yakından tanımak için tıklayın

Ç alışmalarıyla bilim dunyasında çığır açan Merkez, Prof.Gokhan Hotamışlıgil'in liderliğinde aralarında Turk araştırmacıların da yer aldığı genç ekibiyle kalp damar hastalıkları uzerine onemli buluşlar gerçekleştiriyor.

_ De ğerli katkılarından dolayı Prof. Dr. Gokhan Hotamışlıgil'e teşekkur ederiz._