CHP'nin cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın AK Parti'yi kurmadan önce ABD'ye gidip ...

Özet (TL;DR) @ 2018-05-28T06:39:00.000Z: CHP'nin cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın AK Parti'yi kurmadan önce ABD'ye gidip Fethullah Gülen'den icazet aldığını söyledi. İnce, Gülen'le ilgili 'usulüne…

Muhafazak ar bir ailenin solcu çocuğusunuz. Sizi ailenizden farklı duşunmeye iten neydi?

Demokrat Partili bir ailenin çocuğuyum. Koyde de farklıydım. Onlar gibi duşunmuyordum. Bu konuda çok azar işittim, tokat da yedim. 1979 ara seçimleriydi. Bir gece koyu boyadık. Adalet Partili birisi babama soylemiş. Babam da beni tokatladı. Bunu rahmetli Demirel'e anlattım.  "Ben Ecevitçiydim, babam Demirelci. Sizin yuzunuzden bana tokat attı" dedim. Rahmetli babamın adı Şerif'ti, Demirel, "Şerif, neden oyle yaptı ki" dedi. (Demirel'in sesiyle anlatıyor bunu)

Hayat de ğişiyor. Sizin o siyasete ilgi duymaya başladığınız çocukluk yıllarından sonra çizginizde neler değişti?

Size bir şey anlatayım: Babamın kamyonunda çalışan bir şofor vardı. Ben de orada muavinlik yapıyordum. Bir gun Adana'ya gidiyoruz. Kaç para maaş aldığını sordum. Hesapladım. Sonra donerken, "Salih abi babam seni somuruyor, zam istemelisin" dedim. 16 yaşındaydım. Donuşte Salih abi zammı istemiş. Babam da veremeyeceğini soylemiş. "Neden zam istiyorsun" diye de sormuş. Salih abi "Muharrem soyledi, sen beni somuruyormuşsun" demiş. Babamdan iyi bir fırça yemiştim. O gun hangi çizgideysem bugun de aynı çizgideyim.

Adayl ık surecinde muhafazakar isimler telaffuz edilince CHP'li bir kısım seçmenin İYİ Parti'ye kaydığı iddia edildi. Hata mıydı bu isimleri tartışmak?

Kayacaktı. Bunu sayın genel başkan ve parti yoneticileri de gordu. Evet; sadece CHP'lilerin oyu yetmez. Bir buyuk şemsiye, uzlaşma lazım. Bu uzlaşmanın içinde muhafazakarlar, ulkuculer, sosyalistler, Kurtler, Aleviler, merkez sağdakiler olacak. Buyuk uzlaşmayı insanları kandırarak yapmayacaksınız. "Bu benim partimin evladı ama seninle de barışacak, uzlaşacak, birlikte yonetecek" iddiasını ortaya koymak lazım. Bu uzlaşmayı sağlarsa partinin evlatları sağlar, transferlerle bunu denemenin doğru olmadığını duşunuyorum. Çatı aday formulu birinci turda doğru değildir. Çatıyı kuracaksa halk kurar, siz kurarsanız o çatı çoker, millet kurarsa sağlam olur.

Frans ız AFP ajansı şu yorumu yaptı: "İnce, CHP'nin yıllardır destek bulamadığı kesimlerle kopruler kurmaya başladı"… Partinin bu tur bir sıkıntısı var mıydı?

Çook.

K opruler kurmakta zorlanmanın nedeni neydi?

Belki soylemde, belki de eylemde hata vardı. Ben içimden geldiği gibi davranıyorum. Bazen çevremdeki danışmanları da dinlemiyorum. Osmaniye'ye giderken bir çiftçi gordum. Saman balyalıyordu, ortalık toz içindeydi. Otobus şoforune "Bir dakika dur" dedim, indim. Traktor kullanmayı da biliyorum. Fotoğrafı gorduyseniz fark etmişsinizdir, orada ben çiftçiye sarılmamışım, çiftçi bana sarılmış. Sarılırken de "Helal olsun, seni destekliyorum" diyor. Bisiklete binme meselesi de oyle oldu. Çocuklar getirdi, bindim. Kendiliğinden oluyor, onun için kopru kurabiliyoruz. Ama Kırklareli'de bir olay oldu, buna uzuldum.

Payla şır mısınız bizimle?

Kırklareli'de belediye, miting alanı ve tarihi cami yan yana. Miting bitti, belediyeye çıktık uzerimizdeki gomleği değiştirdik. Abdestimizi aldık, yandaki camiye cuma namazına gittik. İçeri girerken vatandaşın biri kulağıma eğildi, "Biz Ak Partiliyiz. Dun iddiaya girdik, mitingin tam Cuma saatinde bitiyordu, CHP cumhurbaşkanı adayı cumaya gelmez diye duşunduk" dedi. Onları yanılttığımı, oylarını bana vereceklerini soylediler. Ama onların oyunu almak için gitmedim ki cumaya, 15 yaşından beri gidiyorum.

Her cuma …

Tabii. Kaçırdığım enderdir.

Neden b oyle bir algı var, hiç sorguladınız mı?

Bilmiyorum ki; universite yıllarında da boyleydim ben. Sol grubun içindeydim, lakabım 'hacı'ydı. Kendime gore değerlerim var. Bunları kimseyle tartışmam, sorgulatmam. Kimin, ne duşunduğu umurumda değil. Nasıl yaşamak istiyorsam, oyle yaşıyorum. Bu 15 yaşımdan beri yaptığım bir şey, seçim için ya da gostermelik değil. Çocukluk arkadaşlarım, ailem, herkes bilir. Kendime gore inançlarım var, abdestsiz sokağa çıkmışlığım yoktur. Hiçbir mitingime Ayet-el Kursi okumadan başlamam. Bunlar benim inançlarım, isteyen beğenir isteyen beğenmez.

Hi ç mi iyi bir şey yapmadı AK Parti? Seçmenin 16 yıldır iktidara taşıdığı duşunulurse…

Bunlar siyasette olabilir. Bakın 450 milyar dolar borcumuz var. Bunun 320 milyar doları 16 yılda alınmış. Bu aldıkları parayı fabrikaya, uretime değil, taşa, toprağa, betona yatırmışlar. Dolar yukseliyor, "Dış mihraklar var" diyorlar. Bu mantığa aykırı. 450 milyar dolar alacağı var bu dış guçlerin. Alacağı olan biri seni niye batırmaya çalışsın? O parayı tahsil etmek ister. Turkiye'nin bu gidişattan çıkışı hukuk devletiyle olacak.

CHP adaylar ından Prof. İbrahim Kaboğlu "Hukuka ve anayasaya donuş yıllar alacak" diyor.

Ben daha iyimserim.

T urkiye'nin bir numaralı sorunu hukuk mudur?

Yargıdır, eğitimdir, dış politikadır, terordur. Askeri birliklerde "Önce Vatan" yazar. Bu doğru değildir, once adalet. Adalet yoksa vatan yoktur. Orası bir toprak parçasıdır sadece. Önce herkes için adalet.

Ş u anda cezaevinde yatan, sizin de affedeceğiniz bir isim var mı?

Hayır, kişi bazında yok. Aftan once aklımda adalet var. Adaleti gerçekleştiremezseniz surekli af peşinde koşarsınız.

Se çildikten sonra parlamenter sisteme donuşte kararlı mısınız?

Hemen değil. Onarım surecini tamamlayacağız. Yargıyı duzeltip, aksaklıkları gidereceğiz. Bunları yapmadan teknik olarak isteseniz de donemezsiniz.

(C) AA /

" Ben gelince dolar duşecek", "ben gelince hukuk sistemi duzelecek" iddianız var. İyi de nasıl olacak?

AKP oyle kanunlar çıkardı, o kadar çok yetki verdi ki, iyi niyetle kullanıldığında bozması gibi duzeltmesi de kolay olacak. Bir kere para guvenli bir liman ister. Biz mahkemelerimizin guvenli olduğunu once milletimize anlatacağız. Millet buna inanınca Amerikalı da İngiliz de Turkiye'ye guven duyacak ve gerisi gelecek. Ekonomik kurullara liyakatli insanlar atayacağız. Başortulu, başortusuz, sağcı, solcu buna bakmayacağız. İdeolojik saplantılarımız olmayacak. Bunlardan uzak duracağız. Guvenilir bir yatırım ortamı kuracağız. İsraftan vazgeçeceğiz, millete kemer sık demeyeceğiz, devlet kendisi kemer sıkacak.

Mesela … Milletvekili maaşları da duşurulecek mi?

Gazeteciler bu populist laflara bayılıyor ama şunu soylemek istiyorum. Şu odanın içinde bir kesme şekerin kapladığı yeri bile kaplamaz milletvekili maaşları. Milletvekillerine hiç maaş vermeseniz okyanus kenarında bir çay bardağı su kadardır. Derdimiz populizm değil, sorunu çozmek.

Nereden ba şlayacaksınız?

İsraftan. 300 arabayla, 3 bin koruma polisiyle gezmeyeceğiz…40 milyar doları Suriyelilere harcamayacağız. 20 bin kişinin geçtiği kopruye 40 bin garanti vermeyeceğiz. Allah'ın izniyle cumhurbaşkanı olduğumuzda acil olmayan kamu yatırımlarını hemen erteleyeceğiz. Gelir gider tablosuna bakacağız. Gider fazlaysa ne borç alacağız, ne para basacağız. Giderleri kısacağız. Vatandaştan değil, devletten başlayarak savurganlığa son vereceğiz.

En b uyuk dertlerimizden biri de teror… Terore karşı hangi adımları, nasıl atacaksınız?

İki konuda amansız mucadelemiz olacak, biri teror, diğeri yolsuzluklar. "Senin teroristin, benim teroristim" gibi bir bakış açısı olmayacak. İster PKK, ister IŞİD, ister FETÖ… Pazarlıksız, kararlı bir mucadele goturulecek.

Sizinle birlikte bir çozum sureci daha başlar mı?

Benim için tartışma yeri Turkiye Buyuk Millet Meclisi'dir, milletten gizli Dolmabahçe ya da Oslo değildir. Çozum yeri halkın gozunun onudur, televizyonlardır. TRT'nin zaten bir işe yaradığı yok. TRT kanallarından birini bu işe ayırabiliriz. Tartışalım, kırmızıçizgi yok, herkes eteğindekini doksun. Kimse birbirine kızmasın, otekileştirmesin. Kurt vatandaşlarımızla teror mafyasını birbirine karıştırmayalım. Kurt sorunu bir demokratikleşme sorunudur, kulturel, ekonomik bir sorundur. Ama aynı zamanda bir siyasi ahlak sorunudur. Politikacılar bunu hep kotuye kullandılar. Diyarbakır'a gidip, Kurtlerin hoşuna gidecek laflar ettiler, Trabzon'a Edirne'ye gidip milliyetçi soylemlerde bulundular.

Yak ında siz de Diyarbakır'a gideceksiniz… Orada ne diyeceksiniz?

Hakkari'de ne konuştuysam Rize'de onu konuştum. Diyarbakır'a gittiğimde Sayın Demirtaş'ın evine de uğrayacağım. Ziyaretine gittiğimde benden boyle bir isteği oldu. "Diyarbakır'a gidecek misin" dedi, "Gideceğim" dedim. "Gittiğinde evime de uğrar mısın, çocuklarıma, eşime selam soyler misin" dedi, "Tabii memnuniyetle" dedim, eşimle birlikte gideceğiz.

İ ş ikinci tura kalırsa Kurt seçmen size oy verir mi?

Ben birinci turda kazanacağım. Öyle bir şey olursa, neden vermesinler. Bir sıkıntı gormuyorum.

Ya kazanamazsan ız?

Yok kazanacağım, ben bunu goruyorum. Sloganım; "Allah'ın izni, milletin isteğiyle bu iş olacak…"

D ış politikaya gelirsek… ABD, Avrupa,  Rusya ve Ortadoğu ile ilişkiler konusunda hangi adımları atacaksınız?

Bir kere ilkeli, tutarlı, meydanlarda bağırmadan, uzmanları aşağılamadan, onlara "Monşerler" demeden diplomasi yoluyla meseleleri çozeceğiz. Amerika ile ilişkilerimiz problemli; evet ama geçmişte Bosna'da, Kosova'da buyuk işler yaptık. Yine yapabiliriz. Barışabiliriz, uzlaşabiliriz. Rusya'yla soğuk savaş doneminde bile ilişkilerimizi kesmedik. İç politikaya oynadığınız zaman ne Rusya'dan Antalya'ya turist gelir ne de Antalya'dan Moskova'ya domates gider.

Suriye konusunda ne yapacaks ınız?

Toprak butunluğu korunmalıdır. Suriye'ye yeni bir anayasa lazımdır. Suriye içinde ve dışında yaşayanların tumunun katıldığı BM gozetiminde bir seçim gereklidir. Bu yapı kurulduğunda Turkiye'de yaşayan Suriyeliler gule oynaya memleketlerine gidecektir.

(C) REUTERS / Osman Orsal

Esad k ırmızı çizgi. Sizin için de oyle mi?

Benim ne ozel bir sempatim ne ozel bir antipatim var. Devlet yonetiminde kusmek olmaz. Turkiye'yi yoneten birinin kişisel duygularıyla hareket etme hakkı yoktur.

Ya Avrupa Birli ği?

Onlara şunu anlatacağız: Benim ulkemde AB karşıtları var mı? Var. Sizde Turkiye karşıtları var mı, var. Biz Turkiye'de AB karşıtlarına teslim olmuyorsak siz de kendi ulkenizde Turkiye karşıtlarına teslim olmayın. Siz tek dinli bir yapı mısınız yoksa sekuler bir yapı mı? Sekuler bir yapıysanız bize ihtiyacınız var. Genç nufus bizde… ABD ile rekabet etmenizin tek yolu ARGE… ARGE'yi de genç nufus yapar. Genç nufus nerede; Turkiye'de… Tabii genç nufus derken, eğitimli bir genç nufustan bahsediyorum. Maalesef Turkiye'nin genç nufusu eğitimsiz. Bizim yapmamız gereken eğitmek.

Bir ornek verirseniz…

Guney Kore. 1980'de Turkiye ile Guney Kore'nin milli geliri 2 bin dolar. Birbirimize eşitiz. 1996'da Asya kriziyle birlikte Guney Kore iflas ediyor. Devlet beş buyuk şirketi çağırıyor. "Birbirinizle rekabetten vazgeçin. Gucunuzu birleştirin. Size ARGE desteği vereceğim ve sermaye katkısı sağlayacağım" diyor. Şimdi bu beş şirketin toplam ihracatı 250 milyar dolar. Bunu neyle yapıyor Guney Kore? Eğitimli muhendisleri var. Demek ki biz yatırımımızı çocuklarımıza yapacağız, onları iyi eğiteceğiz. Turkiye'nin eğitim ortalaması bir yıl artarsa, Gayri Safi Milli Hasılamız yuzde 10 artıyor.

(C) AA / Engin Özekinci

Statlardaki şiddeti onlemek için bir projeniz var mı?

Passolig'i kaldıracağız. Passolig insanları terbiye etmek ve yandaşlara para kazandırmak için uretilmiş bir şeydir. İnsanların protesto hakkı vardır. Siz memleketi doğru yonetin, stadyuma gittiğinizde alkış alın.  "Seni fişlerim, sen beni protesto edemezsin" yaklaşımı doğru değil. Benim cumhurbaşkanlığımda bir yıl sonra maça gittiğimde insanlar beni alkışlamıyorsa ulkeyi kotu yonetiyorum demektir. Toplumsal tepkinin en buyuk dışavurumudur orası, bir gostergedir. Tam tersine ben orayı diri tutmak isterim. Goreyim, nasıl duşunuyor insanlar.

Parayla aran ız nasıl?

Mutluyum. Evim, arabam, namerde muhtaç olmayacak kadar param var, çocuğumu evlendirdim, hiçbir sıkıntım yok Allah'a şukur. Daha çoğunu istemem, çok para delikanlıyı bozar.

Ne kadar ba ğış topladınız?

(C) AA / Serhat Zafer

Herhalde 9 milyon civarında, ben takip edemiyorum. Vekillerimiz Engin Altay ve Yaşar Tuzun takip ediyor. Üniversite oğrencisi beş lira gondermiş, asgari ucretli bir arkadaşımız 50 lira, biri tum emekli maaşını yollamış. Öğrencilerimden de gonderen var…

Adayl ık surecinden mutlu kaldınız mı?

Çok. Hatta kazandığımda sokakların bayram meydanına doneceğini goruyorum.

Oturur oturmaz ne yapacaks ınız?

İlk işimiz ekonomi tabii ki…

Ortaya G ulen'le ilgili bir iddia attınız. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da ispatlamanızı istedi. Kanıtlayabilecek misiniz? Ne zaman?

Onun ispatını ben yapamam, kendisi yapabilir. Önumuzdeki gunlerde arkadaşlarımı adalet bakanlığına gondereceğim, bakalım evrakları gosterecekler mi? Ama ben bir şey daha soyluyorum: Erdoğan partiyi kurmadan once icazet almak için Pensilvanya'ya gitti mi? Ben kiminle gittiğini biliyorum. Cumhurbaşkanı olmadan açıklayamam, o kişiye zarar veremem.