Özet (TL;DR) @ 2018-05-25 10:41:46.809994: Star Wars efsanesi 41 yıl önce bugün başlamıştı. Serinin yeni filmi, "Han Solo: Bir Star Wars Hikayesi" (Solo: A Star Wars Story), Star Wars hayranları için bu özel günde vizyona girecek. Peki Star…


NTV Haber

15.12.2015 - 16:05 25.05.2018 - 08:02 Son Guncelleme : 25.05.2018 - 08:02

Yazan:  ORKAN ŞANCI

Milyonlarca Star Wars hayran ının beklediği "Han Solo: Bir Star Wars Hikayesi" (Solo: A Star Wars Story), vizyona giriyor. Peki nedir bunca insanı bu hikayede kendine bağlayan ve dunya çapında milyonlarca hayran kitlesine sahip olmasını sağlayan? İşte Star Wars'u olumsuz kılan ve bir fenomen haline gelmesini sağlayan 10 sebep...

1- EN ESK İ VE ÖLÜMSÜZ HİKAYE:

"İyi" ve "kotu"nun savaşının hikayesidir bu. Bir tarafta "iyi"yi savunanlar, diğer tarafta ise "kotu"nun temsilcileri. Peki iyi ve kotu nedir? Psikoloji açısından bakıldığında, filmler sadece "iyi/kotu"nun savaşını değil "id/ego" çarpışmasını da anlatır. Çunku "iyi" olanların yani Jedi'ın katı kuralları vardır. "Kotu" olarak resmedilen Sith'in ise baştan çıkartıcı serbestliği. İki taraf da guçludur. Ölesiye savaşırlar. Bir o kazanır, bir diğer taraf. Dolayısıyla butun seri "bilinen en eski savaşın" anlatısı olarak okunabilir. Üstelik, filmler salt iyiliği savunmaz. İyi ve kotu arasında bir denge'den soz eder. O denge, evrenin devamlılığı için gereklidir. Haklılık ise başka bir şeydir.

2- KEND İ GERÇEKLİĞİNE İNANDIRIR

Star Wars filmleri seyircinin zihninde yeni bir evren yaratmakla kalmaz, mevcut yani yaşadığımız gerçek evrene bakışımızı da değiştirir. O koskoca karanlığın içinde "bir şeyler olduğuna" ikna eder. Üstelik bunu yaparken kendi içinde tutarlıdır. İmparatorluklar, demokrasi savunucuları, asiler, hukmediciler, yasa koyucular; gerçek hayattaki herkes bir şekilde tum zaaflarıyla temsil edilir. Kendi içinde ikna edicidir çunku insanoğlunun yazgısındaki kotuculluğe meyil, evrenin denge'sini surekli tehdit eder. Planlar tutmaz. Oyunlar bozulur. Darbeler yapılır. Demokrasiler ortadan kaldırılır. Asiler, darbecilere karşı mucadele verir. Lucas'ın ana oykuyu Vietnam Savaşı sırasında yazdığını hatırlatalım. Seyirci, bildiği dunyanın tarihinde yaşanan olayların yansımasını filmlerde bulur. Bu nedenle olay akışı hep tanıdık gelir.

*3- YING/YANG
*

Star Wars filmleri bir Tanrı'nın ya da Tanrıların ya da bir dinin otesindedir. Sadece "Guç" vardır. Jedi ve Sith, bu gucu kendi amaçları doğrultusunda kullanmasını iyi bilir. Jedi şovalyeleri "iyi"yi, Sith lordları ise "kotu"yu temsil eder ama filmlerin asıl ilgilendiği, bir "iyi"nin zaman içinde "kotu"ye donuşmesidir. Bu, hikayenin ana damarıdır.

4- SE ÇİLMİŞ KİŞİ: ANAKIN SKYWALKER/DARTH VADERSerinin buyuk bolumu, onun yolculuğunun hikayesine dayanır. Seçilmiş kişidir. Jedi tarafından keşfedilir, eğitilir. Usta ve yurekli bir savaşçı olur. Ama sonra ruhunu kotuluk kaplar. Donemin idaresindeki en guçlu figur ve aslında bir Sith olan Palpatine tarafından kışkırtılır. Karanlık tarafa geçer. Anakin olarak doğduğu evrene bir Sith lordunun ismiyle, Darth Vader olarak hukmetmek ister. Aşkı için intikam almak isteyen, bunun için de Jedi içindeki "çurumuşluğu" gerekçe gosteren bir kayıptır aslında. Onun bu huzunlu donuşumu, butun serinin kalbini oluşturur. Akla şu soz gelir: "Hepimizin içinde kotuluk var, onemli olan onunla ne yaptığımız".

5- A ŞK: BÜTÜN EVRENİN KADERİNİ DEĞİŞTİREBİLİRAnakin'in donuşumunde kilit rolu aşk ustlenir. Genç Jedi şovalyesinin Padme'ye olan aşkı buyuktur. Ama zamanla Padme'nin kendisinden uzaklaşmaya başladığını fark eder. Genç kadın uzaklaşır çunku Palpatine'in etkisinde kalan Anakin'in kotuluğe yaklaştığını gormuştur. Anakin ise sevdiği kadını kaybetmeye başlamasının ardında, ustası Obi-Wan Kenobi'yi gorur. Bu da yetmezmiş gibi, Padme'nin hayatını kurtarabilmek için Sith'in yani gucun karanlık tarafının yardımına ihtiyaç duyar. Sonuçta seçilmiş kişi, yani Sith'in artan gucune karşı "denge"yi sağlayacak olan Anakin, taraf değiştirir. Seçilmiş olan, savaşmak için seçildiği şeyin kendisi haline gelir. Bunu sadece aşk yapmaz elbette. Ama aşk uzerine duşunceler, sadece bireyi değil, ozellikle 3. film "Revenge of the Sith"te gorduğumuz uzere butun evrenin kaderini değiştirebilir.

6- İNTİKAM TEMASI HER ZAMAN İŞLER

Anakin artık gucun karşı tarafına geçmiştir. Ama Obi-Wan Kenobi'yle girdiği savaşta ağır yaralar alır. Bedenini, kara bir zırhın ardına gizlemek zorunda kalır. Gucunu buyuk olçude kaybetse bile o kadarı da evrene hukmetmesine yetecektir çunku o gerçekten de seçilmiş kişidir. Aşkın uzerine nefreti koyun. Darth Vader artık başlı başına bir intikam makinesine donuşmuştur. Jedi'yi oteden beri yok etmek isteyen Palpatine amacına ulaşmıştır.

7- G İZLİ KÖTÜLÜK: İMPARATOR PALPATINE

Yılanın başı her zaman vardır. Star Wars filmlerinde o kişi, yıllarca demokrasiden yanaymış gibi gorunen, Jedi ile yakın ilişkiler kuran ama aslında kendi hukumdarlığını ilan etmek isteyen Palpatine'dir. Poker suratlıdır. Son ana kadar kendini saklamayı başarır. Seyirci gerçek dunyadaki "saklı" kotuluğun vucut bulmuş halini karşısında gorur.

8- FELSEFE: YODA

Jedi akademisinin başı ve butun felsefesinin başlıca temsilcisidir. İsminin çağrıştırdığı gibi Buda etkileri vardır. Onun felsefesiyle yetişen Jedi şovalyeleri, mutlaka bir ustayla birlikte dolaşır. Eğitimlerine boyle devam ederler. Antik çağlardaki gibi giyinirler. Evlenmezler. Yoda din kurduğunu iddia etmez gerçi ama kurduğu devrik fakat bilgece cumlelerle seyirciyi hayli etkilediği kesindir.

9- I ŞIN KILICIIşın kılıcı Star Wars filmlerinin alamet-i farikası haline gelmiştir. Aslında bunun sebebi, George Lucas'ın zamanın çok otesinde bir vizyona sahip olmasıdır. Teknolojinin çok ileri olduğu bir evrende savaşçıların birbirine karşı kılıç kullanması, hem bir "asiller" savaşına, hem de yurutulen savaşın "eski"liğine bir gondermedir. Işın kılıcından çıkan gucun renginin, o kılıcı kullanan savaşçının Guç'un hangi tarafında olduğuna bağlı olarak değişmesi anlamlıdır. Sith lordları ve Jedi şovalyelerinin savaşları bu ve benzer estetik nedenle beyazperdede gorsel şolene donuşur. Fikrin kalbinde, Lucas'ın hayranı olduğu mitolojik hikayeler, anime'ler ve Japon filmleri yatar. Örneğin Akira Kurosawa'nın "Gizli Kale" gibi filmlerindeki "samuray ruhu" Lucas'ı buyulemiştir. Orijinal uçlemenin, ellerindeki yetersiz silahlara rağmen cesaretle çok daha guçlu duşmanın uzerine giden bir grup asiyi anlatması tesaduf değildir. Lucas sadece o ruhu değil, estetiğini de almıştır. Işın kılıcı dışında, Darth Vader başta olmak uzere zırh ve kask tasarımlarında da samuray estetiği uzay operasına adapte edilip başarıyla kullanılmıştır.

10-TEKNOLOJ İSadece ışın kılıcı değil, gunumuzde geek denilen geniş kitle için filmlerde turlu alet edevat vardır. Robotlar bunlardan sadece biridir. C-3PO ve R2D2 bunlardan sadece ikisidir. Droid'ler filmlerde ayrı birer karakter gibi rol ustlenir. Dahası gokyuzunde geçen savaşlarda kullanılan x-wings gibi jetler, sadece bilimkurgu hayranlarını değil, video oyunu tasarımcılarını da buyulemiştir. Kullanılan maketler, savaş gemisi minyaturleri, o zamanın teknolojisine rağmen etkileyici savaş sahnesinin aktorlerine donuşur. Sonuç o kadar başarılı olmuştur ki orijinal uçlemedeki uçak savaşları, bir çok video oyununa uyarlanmıştır. Star Wars'ın teknolojiye bakış açısındaki yenilikler, hala video oyunlarını ve gunumuzdeki gerçek savaş teknolojilerini etkilemeye devam etmektedir.

ve bonus olarak son bir sebep de George Lucas...

11- ZEKA: GEORGE LUCAS Seyirci ilki 1977'de çekilen Star Wars filmlerinde, bir "ust-akıl" efekti algılamıştır. Bu sinemada her zaman işleyen bir sureçtir. Karşımızdaki dunyayı bizim için yaratan bir "tanrı-goz"un varlığı her zaman hoşa gider. O kişi George Lucas'tır. o yıllarda yazdığı senaryoyu kimselere beğendiremeyen genç sinemacı George Lucas'ın, sonunda filmini çekecek butçeyi bulmasıyla başlayan bir oykudur bu. Donemin, Spielberg dışındaki onemli sinemacıları senaryo için "tutmaz,anlaşılmaz, çocukça" gibi ifadeler kullanır. Ama Lucas pes etmez. Eski otomobil-kamyon hurdalarından da faydalanarak kurduğu setlerde masalını anlatır, seyirci de inanır. Bu, modern sinemanın en olumsuz hikayelerinden birine donuşur. Lucas'ın genç sinemacılara ilham veren oykusu aynı zamanda ironiktir. Gişe gelirinden kar payı almak yerine serinin yapım haklarını elinde tutmakla ilgilenen ve boylece çok daha fazla para kazanan Lucas, bağımsız bir sinemacı olarak girdiği sektorde zamanla, sektorun dev çarklarından birine donuşur. Film haklarını Disney'e satmış olması, bu donuşumun son orneğidir. "Donuşum", Star Wars evreninin kaderinde olmalı.

Guç sizinle olsun.