Özet (TL;DR) @ 2018-05-21 09:27:10.006303: Türkiye’nin en verimli tarım arazilerine ve bakir ormanlarına sahip bölgesi Trakya’ya kömürlü termik santral kâbusu çöktü. İstanbul’a sadece birkaç kilometre mesafede, Tekirdağ’ın Çerkezköy ve Kapaklı…



Drone fotoğrafı: Sebati Karakurt

Kapaklı'daki Pınarca Koyu, İstanbul'a yaklaşık bir saat mesafede. Yeşillikler içinde. Yıllardır çiftçilik ve hayvancılıkla uğraşan Pınarcalıların hayatında son dort aydır farklı bir gundem var. Onları huzursuz eden, uykularını kaçıran bir durum bu; komurlu termik santral... Henuz proje aşamasında olan dev enerji yatırımı hayata geçerse başlarına neyin geleceğinin farkında hepsi...Koye adım atar atmaz bir şeylerin ters gittiğini anlıyorsunuz. Kahvenin dışında erkekler, içeride kadınlar oturmuş. Okey oynamak için değil elbet, başlarındaki bu talihsizlikten nasıl kurtulacağını konuşuyorlar... İlk sozu İlknur Bozkaya alıyor. Hayatlarında ilk kez bir orgutlu mucadele içinde olduklarını anlatıyor. Bugune kadar sadece ormanda mantar toplamak ve diğer koydeki işler için bir araya geldikleri kadınlarla bu kez farklı bir amaçla buluşmuşlar: "Trakya'mızı neden mahvetmeye uğraşıyorlar? Koylu diye bizi cahil zannediyorlar. Biz termik santralin komurlusune karşıyız..."

Bu termik santral yapılırsa 250 bin ağaca veda
edeceğiz

Meşe ormanında yaptığımız kısacık gezinti bile enerji dolmamızı sağladı. Koyun sakinlerinden Hanife Arslan'ın sozlerine katılmamak imkansız: "250 bin ağaç demek, 250 bin nefes demek."
R uzgar olur, guneş olur ama komur asla!
Hediye Oban ise haftaya mantar zamanı olduğunu hatırlatıyor: "Bu termik santral yapılırsa ormanımız yok olacak. Mantarımızı buradan topluyoruz. Yakacak odunumuzu buradan sağlıyoruz. Çatalağzı'na gittik, termik santral yapılan yerdeki kadınlarla konuştuk. Camlarını açamıyorlarmış, herkes hasta oluyormuş. Bize 'Ölun de kurdurmayın bu santrali' dediler. Kestaneleri var onların. Toplayıp satamıyorlar, kimse almıyor. Peki biz ne yapacağız burada? Hayatımız boyunca çiftçilik yaptık. Komurlu santrali istemiyoruz. Ruzgar, guneş santrali yapsınlar ama komur asla!"Sıra Hanife Arslan'da: "Ne faydası varmış bu termik santralin? 250 bin ağaç demek, 250 bin nefes demek. Biz nereden nefes alacağız? Sağlığımız elden gidiyor. Herkes seçim zamanı geliyordu, şimdi neden kimse buraya gelmiyor? Üç-beş kadının mucadelesiyle olmaz, hepimiz mucadele etmeliyiz, çocuklarımızın geleceği için 'hayır' demeliyiz..."Şukriye Ceylan ise anlatırken gozyaşlarını tutamıyor: "İki oğlum, dort torunum var. 70 yaşındayım. Torunlarım, çocuklarım için mucadele ediyorum, kendim için değil..." 1 Şubat'ta burada 'Halkı Bilgilendirme Toplantısı' yapıldı ancak halk içeri alınmadı. Hediye Oban, yangın merdiveninden binaya girip toplantıyı yaptırmadıklarını anlatıyor.

' Kulyutmaz' kadınlar

Pınarca'nın kadınları 8 Mart'ta da eylem yaptı. Ağızlarına maske takıp, ellerinde pankartlarla komurlu termik santrale karşı olduklarını haykırdılar. Kendilerine de 'kulyutmaz' dediler. Koylulerden Feyziye Buğa, Pınarca kadınları adına Emine Erdoğan'a mektup yazdı. Henuz bir yanıt gelmediğini belirten Buğa'nın mektubunda şunlar yazıyordu: "Biz Pınarca kadınları olarak size bu mektubu yazıyoruz. Bize yardımcı olursanız seviniriz. Bizler enerjiye karşı değiliz. Ancak komurle çalışan bu termik santrali istemiyoruz. Bizim tertemiz doğamızı elimizden almasınlar. Bizim sesimize ses, nefesimize nefes olursanız seviniriz." Feyziye Teyze'nin mektubunu 34 Pınarcalı kadın imzaladı.

Bu termik santral yapılırsa 250 bin ağaca veda
edeceğiz

Turkiye'nin buğdayının yuzde 12'si, ayçiçeğinin ve çeltiğin yuzde 46'sı burada uretiliyor. Koyun kadınları "Geleceğimiz için 'hayır' demeliyiz" diyor.

TEMA Vakf ı Genel Muduru Oben Akyol: :9 bin futbol sahası kadar

ye şil alan kaybedilecek "Yapılması planlanan termik santral başta Saray, Ergene, Edir, Yoncalı, Karacakılavuz, Muratlı ve Çorlu buyuk ovaları olmak uzere, Trakya'nın tum tarım alanlarını ve ormanlarını tehdit ediyor. Komurlu termik santraller ve komur madenciliği başta toprak ve su varlıkları olmak uzere tum doğal varlıklara geri donulmez zararlar veriyor. Ayrıca termik santrallerin neden olacağı hava kirliliği ve su tuketimi; tarımı, çiftçiyi ve halk sağlığını tehdit ediyor. Planlanan termik santralin kurulması halinde yılda 7.1 milyon ton komur yakılacak. Silivri'den Kapaklı'ya kadar geniş bir alanda havaya, yeraltı sularına, orman ve tarım alanlarına olumsuz etkileri olacak. Termik santralin etrafı buyuk ovalarla çevrilmiş 500 hektarlık bir meşe ormanı uzerine kurulması planlanıyor. Ayrıca komurun çıkarılacağı ruhsatlı komur sahası ise İstanbul ve Tekirdağ il sınırları içinde 6 bin 760 hektarlık tarım ve orman alanını kapsıyor. Bu durum, ekolojik ve tarımsal açıdan değerli olan 9 bin futbol sahası kadar alanın kaybedilmesi anlamına geliyor. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sureci devam eden proje için Çevre Duzeni Planı'nda (ÇDP) değişiklik yapıldı. ÇDP, TEMA Vakfı'nın da aralarında bulunduğu pek çok kuruluş tarafından dava edildi. Tum bu olumsuz etkiler goz onunde bulundurulduğunda, termik santral yerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı verilerine gore bolgenin 4 bin 600 MW olan ruzgar enerjisi potansiyelinin değerlendirilmesi onem arz ediyor."

Bu termik santral yapılırsa 250 bin ağaca veda
edeceğiz

Yeni ÇED dosyasına gore komurlu termik santral Tekirdağ, Çerkezkoy ve Kapaklı ilçelerine yapılacak. Ancak komur sahaları İstanbul Çatalca sınırlarına da giriyor. Santral tamamlandığında yılda 7.1 milyon ton komur yakılacak.
TEMA Vakf ı Çerkezkoy Temsilcisi Nilufer Ceylan: 500 hektarlık alanın tamamı meşe ormanı"30 yıldır burada yaşıyorum. Tum mucadelemiz buradaki doğa tahribatına engel olmak. İki ilçede ozellikle kadınlarla buyuk bir mucadele içindeyiz. Sağlıklı havamızı, doğamızı korumak istiyoruz. Zaten sanayi bolgesindeyiz, bir kirlilik yukumuz var, kirliliğin daha da artmasını istemiyoruz. TEMA Vakfı olarak mucadelede liderlik yapıyoruz. Projeden vazgeçildiğini oğrenene kadar da buna devam edeceğiz. 500 hektarlık bir alandan bahsediliyor. Tamamen meşe ormanı. Yaklaşık 250 bin ağaç rakamı telaffuz ediliyor."

Yeni ÇED başvuru dosyası hazır

Trakya'ya gucu 1000 megavatı bulacak komurlu termik santral yapılmak isteniyor (Turkiye'nin kurulu gucu yaklaşık 87 bin megavat). Projenin sahibi EÜAŞ (Enerji Üretim Anonim Şirketi) yani devlet. Termik santralin kurulacağı alan orman vasfı taşıyor. Santral için bir kısmı Tekirdağ dışında, İstanbul'u da kapsayan maden sahaları açılacak. Buralardan çıkarılan komur, santralde yakılarak elektrik uretilecek. Projenin ÇED başvuru dosyasındaki bilgilere gore santral ve komur sahalarının toplam buyukluğu 6 bin 760 hektar. Şu anda proje için sadece ÇED başvuru dosyası hazırlandı. Sıradaki sureçte ÇED raporunun hazırlanması var. Trakya'ya komurlu termik santral projesi yeni değil. Daha once de bir ÇED dosyası hazırlanmış, yer seçimi yapılmıştı. İki il ve uç ilçeyi kapsayan yatırım için mevzuat değişikliği gerekiyordu. Normalde bu alanlar enerji yatırımı için uygun değildi. Üst olçekli çevre duzeni planlarında değişiklik yapılarak komurlu termik santralin onu açıldı. Ancak bu değişikliğe karşı dava açıldı. Bu kez yeni yer seçimi yapıldı. Tekrar ÇED başvuru dosyası hazırlandı ve yeni sureç başladı.

11 bin erken olum

Greenpeace de, Çerkezkoy ve Vize'de kurulması planlanan komurlu termik santrallerin hava kirliliğine ve insan sağlığına olumsuz etkilerini ortaya koyan 'Trakya'da Termik Santral Tehlikesi' başlıklı bir rapor hazırladı. Rapora gore santraller faaliyete geçtiğinde şu sonuçlara yol açacak:  Çerkezkoy santralinin baca filtrelerinin çalıştırılması halinde bile saat başına 525 kg yani 10 çimento torbasını dolduracak kadar toz havaya saçılacak.İki santral işletmeye geçerse neden olacakları asit yağmurları, tarımsal uretimi yuksek olan ve bolge halkının geçim kaynağı arazilere, mahsullere zarar verecek. Kirlilik artışının neden olduğu solunum yolu hastalıkları ve bebek olumleri dahil, Çerkezkoy Santrali yılda 141, Vize Santrali yılda 182 erken olume neden olacak. Santraller 40 yıl çalıştırılırsa tahmini sağlık etkileri yaklaşık 11 bin erken olume tekabul edecek.

Hava kirletici maddelerin ruzgar ve meteorolojik olaylara gore farklı derecelerde ve şiddette yayılması soz konusu olduğundan, bu termik santraller, sadece Vize ve Çerkezkoy'u değil, Çorlu ve Keşan dahil olmak uzere birçok ilçeyi etkisi altına alacak ve kilometrelerce alanı kirletecek.