Irak’ta hafta sonu yapılan seçimlerden çıkan sonucu değerlendiren uzmanlar yüzde 44’te kalan katılıma dikkat çekerek Ira...

Özet (TL;DR) @ 2018-05-16T16:29:00.000Z: Irak’ta hafta sonu yapılan seçimlerden çıkan sonucu değerlendiren uzmanlar yüzde 44’te kalan katılıma dikkat çekerek Irak halkının siyasetten bir umudu olmadığının ortaya çıktığı değerlendirmesini…

(C) REUTERS / Azad Lashkari

Irak'ta 12 Mayıs'ta yapılan genel seçimlerde kesin olmayan sonuçlara gore Şii lider Mukteda es-Sadr'ın desteklediği Sairun koalisyonunun az farkla birici, Şii milis gucu Haşdi Şabi gruplarının yer aldığı Fetih koalisyonu ve mevcut Başbakan Haydar el-İbadi'nin Nasır koalisyonu ikinci ve uçuncu sırada yer alıyor. Irak'taki seçimlere katılımın ise yuzde 44 oranında kaldığı belirtiliyor.

' IRAK HALKININ SEÇİMDEN UMUDU OLMADIĞI GÖRÜLÜYOR'

Irak'taki seçim sonuçlarını Sputnik'e değerlendiren Jandarma ve Sahil Guvenlik Akademisi (JSGA) Öğretim Üyesi Doç. Dr. Serhat Erkmen, "Bu kadar duşuk bir katılım oranı, halkın politik gundeminin eskisi gibi olmadığını ve olan bitenden bir rahatsızlık duyduğunu gosteriyor. Önceliklerinin farklı olduğunu, bu siyasilerden ve onların gundemlerinden sıkıldıklarını gosteriyor" dedi.

Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi (ORSAM) uzmanlarından Bilgay Duman da Sputnik'e yaptığı açıklamada duşuk katılım oranıyla ilgili "Bu, Irak için bugune kadar yapılan seçimlerde en duşuk katılım oranı. O nedenle halkın siyasetten ve seçimden bir umudu olmadığını goruyoruz. Seçimlerin en onemli taraflarından biri buydu" dedi.

' IRAK'TA SADECE İÇ DİNAMİKLERE BAĞLI OLARAK HÜKÜMET KURULMUYOR'

Doç. Dr. Erkmen, seçim sonuçlarıyla ilgili değerlendirmesinde Şii lider Mukteda es-Sadr'ın Sairun koalisyonunun az bir farkla onde olduğuna dikkat çekerek "Sadr onde, fakat obur taraftan baktığınız zaman Sadr'ı takip eden İbadi ya da Fetih'in ondan çok az sayıda sandalye kazandığını goruyoruz, arada uçurumlar yok. Dolayısıyla Sadr aldı goturdu, butun sureci yonlendirecek demek biraz erken konuşmak olur. Şu anda butun sureci Sadr ve onun ekibi yonlendirecek beklentisine girmemek lazım. Çunku Irak'ta hiçbir zaman sadece iç dinamiklere bağlı olarak hukumet kurulmuyor. Hem bolgesel dinamikler, hem ABD ve İran arasındaki ilişki, hem de parlamentoda etkili olabilecek diğer siyasi aktorlerin oncelikleri de dikkate alınıyor. Sadr birinci, Fetih veya İbadi koalisyonu onu takip edecek. Şurası bir gerçek ki birisinin diğerine karşı buyuk bir galibiyeti yok" diye konuştu.

**

(C) REUTERS /

'SAİRUN'UN BİRİNCİ ÇIKMASI, IRAK'TA ARTIK MEZHEPÇİLİĞİN, ETNİK AYRIŞMANIN KARŞISINDA BİR DURUŞUN GÖSTERGESİ'**

ORSAM uzmanı Bilgay Duman ise Sadr'ın başını çektiği Sairun koalisyonunda çok farklı grupların bir araya geldiğini vurgulayarak "Sadr'ın birinci olarak çıkması Sadr'ın teşkilatlanma ve tabanını konsolide etme başarısı olmakla birlikte Sairun listesi çok farklı grupları bir araya getiren bir liste. Ona yonelik bir teveccuhun olması, Irak'ta artık mezhepçiliğin, etnik ayrışmanın, radikalleşmenin karşısında bir duruş ortaya çıktığının gostergesi. Çunku Mukteda es-Sadr'ın soylemleri bu yonde soylemlerdi. O nedenle halk siyasetçilere 'kendinize çeki duzen verin' mesajı verirken diğer taraftan normalleşen bir ulke istediklerinin mesajını veriyorlar' diye duşunuyorum" dedi.

Şu an açıklanan geçici seçim sonuçlarına 'ozel oyların' eklenmediğine de dikkat çeken Duman, "Özel oylardan kastım şu; ozellikle guvenlik guçlerinin vermiş olduğu oylar. Bu oyların çok ciddi değişiklikler yaratma potansiyeli var. O nedenle bu oylar eklendiğinde seçim sonuçları biraz değişebilir" dedi.

' IRAK'TA ÇOĞUNLUK HÜKÜMETİ İHTİMALİ DOĞDU'

Mukteda es-Sadr'ın hukumeti kurmaları durumunda Başbakan'ın kendi hareketlerinden olmayacağını açıkladığını da anımsatan Duman, "Mukteda es- Sadr'ın kurmuş olduğu Sairun koalisyonu içinde bağımsız ve teknokrat adaylar var, Komunist ve Sosyalist Parti'yle ittifak içine girdiler. Bu nedenle farklı bir hukumet senaryosu gundeme gelebilir. Şunu da soylemek lazım; Irak'ta hukumetler genellikle seçim sonrası oluşturulan ittifaklarla kuruluyor. 2014 seçimleri sonrasında oluşturulan ittifakla hukumet kurulmuştu. O nedenle seçim sonuçları kesinleştikten sonra hukumetin yeniden bir araya gelecek farklı partilerin uzlaşısı uzerine kurulması soz konusu olabilir. O nedenle kesin sonuçlar belli olduktan sonra doğru değerlendirmeyi yapmak mumkun olacak" diye konuştu.

Duman, Fetih koalisyonunun seçimden ikinci olarak çıkmasının, Haşdi Şabi guçlerinin halktan aldığı desteği gosterdiğini vurgulayarak "Irak açısından bu yeni bir dinamizm ortaya çıkartacak. Fakat ben eskisi gibi bir ulusal birlik koalisyonundan çok bir çoğunluk hukumeti ihtimalinin doğduğunu soyleyebilirim" dedi.

Irak'ta yeni kurulacak hukumetle birlikte Turkiye ile ilişkiler konusunda radikal bir değişiklik yaşanmayacağını vurgulayan Duman, şoyle konuştu:
"Sadece Maliki'nin yeniden hukumet kurması senaryosunda Turkiye ile ilişkilerin bozulması soz konusu olabilir. Diğer taraftan Turkiye'nin tavrı, Irak'taki her grubun dahil olduğu dengeli bir hukumetin kurulması. Turkiye, hangi hukumet kurulursa kurulsun Irak'la ilişkilerin gelişmesi için olumlu tarafta duracaktır. Maliki dahi hukumeti kursa Turkiye yine ilişki kurma yolunu arayacak ve Irak'la ilişkilerin şu andaki seyrinin uzerine çıkması konusundaki tavrını ortaya koyacaktır. Hukumeti kim kurarsa kursun ben Turkiye ile ilişkiler konusunda bir sorun yaşanmayacağını duşunuyorum. Turkiye son sureçte ozellikle IKBY referandumundan sonra İbadi hukumetiyle ilişkilerini ust seviyeye çıkarttı. Turkiye bu dengenin korunması ve Irak'la ilişkilerin geliştirilmesi konusunda iyi niyet adımlarını atacaktır. Ovakoy sınır kapısının açılması soz konusu, terorle mucadelede işbirliği var, Irak'ın yeniden yapılandırılmasında Turkiye buyuk destek veriyor. Yeni hukumet kim olursa olsun radikal bir değişiklik olmayacaktır, Turkiye ile Irak ilişkileri iyi şekilde devam edecektir."

Doç. Dr. Serhat Erkmen de Turkiye-Irak ilişkilerinde yeni hukumetle birlikte bir değişiklik beklemediğini ifade ederek "Şu an için buyuk bir değişiklik beklemiyoruz. Şu anda iki ulke ilişkilerini domine eden koşullara baktığımız zaman belli yapısal sorunlar devam ediyor. O yapısal sorunların otesinde bir anda yeni bir sorun çıkartacak bir şey olmayabilir ama Sadr'ın içinde olacağı hukumetin Başika konusunu gundeme getirdiğini biliyoruz. Belli konularda sıkıntılar devam eder ama yeni hukumetle Turkiye-Irak ilişkilerinin çok gerileceğini sanmıyorum" dedi.

**

(C) AP Photo / Hadi Mizban

'PEK SAĞLIKLI BİR SEÇİM SÜRECİNİN GEÇİRİLDİĞİ SÖYLENEMEZ'**

Irak seçimlerinde gozlemci olan ORSAM uzmanı Bilgay Duman, seçimlerdeki usulsuzluk iddialarıyla ilgili olarak ise "Biz Kerkuk'te gozlemciydik. Gozlerimizle şahit olduk, sabah saatlerinde Turkmen bolgelerine gittiğimizde elektronik oy verme makinelerinin neredeyse hiçbiri çalışmıyordu. Diğer bolgelerde bununla ilgili bir sorun yoktu. Biz bunu bağımsız seçim komiserliğine hemen bildirdik. Ama buradaki esas mesele seçim sonuçlarıyla ilgili mesele. Turkmenler, Kerkuk geneline bakıldığında Kurtlere ve Araplara nazaran seçimlere daha fazla gittiğini soyleyebiliriz. Kerkuk sonuçları açıklanmadı ama bunun oy konusuna çok yansımadığı, diğer gruplar konusunda hilekarlık durumu soz konusu olduğu ortaya çıktı. Irak'ta elektronik oy ilk defa kullanıldı. Irak'taki elektrik sisteminin duzgun çalışmaması nedeniyle Irak'a uygun olmayan bir yontem olduğunu soyleyebilirim. O nedenle oy verme konusunda sorunlar yaşandı, pek sağlıklı bir seçim surecinin geçirildiği soylemek mumkun gorunmuyor" ifadelerini kullandı.