Özet (TL;DR) @ 2018-05-14T07:30:43.000Z: Fransız deprem bilimci Louis Geli, “Batı Marmara’daki bazı sismik hareketler gazdan kaynaklanıyor. Bölge neredeyse 1766 depreminden beri enerji biriktiriyor. 250 yıldır biriken bir elastik enerjiden…


Turkiye

07:30 14.05.2018URL'yi kısaltın

Fransız deprem bilimci Louis Geli, "Batı Marmara'daki bazı sismik hareketler gazdan kaynaklanıyor. Bolge neredeyse 1766 depreminden beri enerji biriktiriyor. 250 yıldır biriken bir elastik enerjiden bahsediyoruz. Buyuk bir depremin gerçekleşeceğinden eminiz, bu bir ihtimal değil" dedi.

Haberturk'ten Nalan Koçak'ın haberine gore, Fransız Deniz İşletimi için Araştırma Enstitusu (IFREMER), CNRS ve İTÜ'den bilim insanları Marmara Bolgesi'nde yeni bir araştırma yaptı. Sonuçlar bu ay başında Scientific Reports Dergisi'nde yayımlandı. Makaleye gore, Marmara Denizi'nin batısında meydana gelen depremlerin bir kısımının nedeni gaz. Bu da fay hattının aslında kilitli olduğu anlamına gelebilir ve beklenenden buyuk bir deprem riskinin değerlendirilmesi gerekebilir.  Makalenin başyazarı deprem bilimci Dr. Louis Geli analizlerin yeniden yapılması gerektiğinin altını çizerek açıklamalarda bulundu:

Son ara ştırmanıza gore Marmara'nın batısında deprem riski değerlendirilirken gaz faktorunun de goz onunde bulundurulması gerektiğini soyluyorsunuz. Neden?

Daha onceki araştırmalar depremlerin yer kabuğunun çok derininde olduğunu soyluyordu. Eğer bir deprem çok derindeyse tektonik hareketlenme var demektir. Yani depreme iki levha arasındaki hareketlenme neden olmuş anlamına gelir. Bizse araştırmamızda şunu soyluyoruz: Marmara Denizi'nin batısında gaz rezervleri var. Bolgede kaydettiğimiz sismik hareketlerin bazıları aslında bu gazdan kaynaklanıyor. Yani bahsettiğimiz sismik hareketler teknotik hareketlere bağlı değil. Bir fay hattının davranışını incelediğinizde, yani aktif olup olmadığını anlamak istediğinizde, bolgedeki sismik hareketleri gozlemlersiniz. Buyuk depremler her zaman olmadığı için, kuçuk depremleri kaydetmek gerekir. Sismologlar daha sonra kuçuk depremlerden bir hikaye ortaya çıkarmak zorunda. Olduğunu hissetmediğiniz çok kuçuk depremlerden bahsediyorum. Yani bir fay hattının davranış biçimini anlamak için verdiği bu kuçuk sinyalleri inceleriz. En sonunda da "Bu fay hattı tehlikeli ya da değil" diye makaleler yayımlarız. Kanseri anlamak için kan değerlerinize bakılması gibi duşunun.

(C) REUTERS / Carlos Jasso

Marmara 'nın batısında bulduğunuz şey tam olarak ne?

Marmara Denizi'nin batısındaki gaz varlığını 10 yıl once keşfettik. Bahsettiğim alan Silivri'nin batısından Tekirdağ'a kadar olan bolge. Yani Kumburgaz -- Tekirdağ arası. Gazı Tekirdağ'ın guneyinde bulduk. Gazın deprem urettiğini fark ettik. Çunku gaz fay hattındaki basıncı artırıyor, tabakaların kaymasına neden oluyor. Burada onemli olan sonuç şu: Bolgedeki depremlerin bazılarının nedeni tektonik hareket değil gaz. Mesela Marmara'nın batısında meydana gelen orta buyuklukteki bazı depremler gaz salımına neden oluyor, bu gazlar yuzeye ulaştığında daha kuçuk olçekli depremlerin oluşmasına yol açıyor.

San ırım bunu ozellikle fark ettiğiniz 2011'de Marmara'da meydana gelen 5.2 buyukluğundeki deprem…

Evet. Bu depremi deniz tabanı gozlem istasyonuyla kaydettiğimiz için çok şanslıydık. Karasal gozlem istasyonuyla kaydetseydik fay hattından çok uzakta olacaktık. Fakat bu kez yakındık. Bu depremden sonra çok artçı meydana geldi, hepsini inceledik.

Ne buldunuz?

Depremlerin bazılarının, bakın hepsinin değil, gazdan kaynaklandığını bulduk. Bir hastalığın teşhisini doğru koymak istiyorsanız nedenleri birbirinden çok iyi ayırmanız gerek. Ben de onceki çalışmalara itiraz ediyor değilim ama boyle bir sonuçla karşılaştık. Altını bir kez daha çizmek istiyorum. Marmara Denizi'nin batısı hakkında konuşuyorum, tamamı değil.

Peki bu "Fay hattı aslında kilitli" mi demek?

Kesinlikle. Marmara'nın batısındaki fay hattı hep kayan fay hattı olarak gorulur, çunku enerji salımı oluyor ve kimse buyuk bir deprem beklemiyor. Bu fikrin kesinlikle yanlış olduğunu soylemiyorum. Mesele deprem olunca konu çok karmaşık oluyor. Fakat siz Turkler daha once hesaba katmadığınız bir faktoru artık goz onunde bulundurmalısınız: Kaydettiğiniz depremlerin bazılarının sebebi duşunduğunuz şey değil. Yani bu depremlerin bir kısmı size fay hattının derin davranış biçimi hakkında hiçbir şey soylemiyor.

Peki ya tsunami?

Ever tsunami riski çok onemli. Çok bilinen ve yuksek bir risk.

Yani fay hatt ı duşunduğumuzden daha az enerji açığa çıkardığı için bolgede beklediğimiz deprem daha buyuk olabilir mi?

Daha buyuk bir deprem meydana gelebileceği riskini değerlendirmek gerek. Bu bolge için bilim insanları 7'nin uzerinde bir deprem beklemiyor. Biliyorsunuz asıl buyuk depremin beklendiği yer Marmara'nın merkezi Buyukçekmece'den Silivri'ye uzanan hat. Bir diğer fikir de Adalar'ın altında olabileceği. Fakat yeni bulduğumuz veriler ışığında bu analiz gozden geçirilmeli. Biz size verileri sunuyoruz, analizi siz yapmalısınız, bu konuda onemli bir tartışma başlatmalısınız. Biz diyoruz ki sadece demin bahsettiğimiz bolgeler değil, Marmara'nın batısında da buyuk deprem riski olabilir.

DHA

Bo ğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Muduru Prof. Dr. Haluk Özener, gazetemizden Öznur Karslı'ya verdiği roportajında, Marmara Denizi'nin içinde en iyi ihtimalle 7.2 buyukluğunde bir depremin olacağını soylemişti. Sizin bir tahmin aralığınız var mı?

Haluk anladığım kadarıyla denizin merkez kısmındaki batık kısmından bahsediyor. Evet kesinlikle burada deprem bekliyoruz. Onun soylediği hiçbir şeyin uzerine bir şey soylemem. 7.2 ila 7.4 arasında bir deprem bekleniyor.

Zaman ge çtikçe enerji biriktirdiği için depremin buyukluğunun arttığını soyleyebilir miyiz?

Bolge neredeyse 1766 depreminden beri enerji biriktiriyor. 250 yıldır biriken bir elastik enerjiden bahsediyoruz. Bu enerjinin tam olarak nerede biriktiği asıl soru. Her 20 yıl geçtikçe daha buyuk bir deprem beklemek mumkun. Buyuk bir depremin gerçekleşeceğinden eminiz, bu bir ihtimal değil.