Özet (TL;DR) @ 2018-05-14T05:09:19.000Z: Cumhurbaşkanı Erdoğan, gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunduğu açıklamasında, "Kuzey Suriye'deki operasyonlarımızı Rusya ile beraber işletiyoruz" dedi.


Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İngiliz kamu yayın kuruluşu BBC'deki Hard Talk programına konuştu.

Erdoğan, ABD'nin İran nukleer anlaşmasından çekilmesini doğru bulmadığını yineleyerek, "Bir defa devletler arasında devamlılık esastır, hele hele anlaşmalar, uluslararası bir devamlılığın teminatıdır. Amerika, İran ve bunun yanında diğer 5 ulke, anlaşmalar yapıldı, imzalar atıldı. Dolayısıyla buradaki atılan imzalarla da ortaya bir ortak eylem planı çıktı. Bu ortak eylem planının korunması gerekir." diye konuştu.

ABD'nin kararının, bolgede bir silahlanma yarışı başlatıp başlatmayacağı ile ilgili bir soru uzerine Erdoğan, "Bakın Amerika, 5 bin tır Suriye'ye silah gonderdi, 2 bin kargo uçağı silah gonderdi. Bu silahlar buraya niye geldi? Zaten bolgede boyle bir silahlanma yarışı şu anda Amerika tarafından surduruluyor ve bu, Amerika'nın silahlanma yarışı içerisinde 20 tane hassasiyeti goz ardı etmesi anlamına geliyor." yanıtını verdi. "Obama ile İran arasında atılan o adım, bana gore olumlu bir adımdı" ifadesini kullanan Erdoğan, "Bir barış adımıydı, ama şimdi bu barış ortadan kaldırılmak suretiyle yeniden bolgede bir sıkıntılı sureç başlayacak. Biz artık bunun endişesini taşıyoruz ve bu atılan adımı da doğrusu biz onaylamıyoruz, doğru da bulmuyoruz." şeklinde konuştu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın bu kararı almasının, kendisinde hayal kırıklığı oluşturup oluşturmadığı şeklindeki soruya karşılık Erdoğan, şunları soyledi:

"Şu anda bu atılan adımı doğru bulmadığımız için tabii ki bu bizde bir hayal kırıklığı meydana getiriyor. Çunku biz bolge barışından yanayız. Bolgede barışı tehdit eden her adımı biz tehlikeli buluyoruz. Ve şu anda da bolgedeki barışı tehdit eden bu yaklaşımı, bizim tasvip etmemiz asla mumkun değil."

İ SRAİL

İsrail ve İran arasındaki gerilimin kontrolden çıkması ihtimalinin sorulması uzerine Erdoğan, şu yanıtı verdi:

"Şu anda kontrolden çıkmasından endişeleniyor musunuz sorusu, bana gore eksik olur. Şu anda İsrail bugun Suriye topraklarına 50 civarında fuze atmışsa, bu nedir? Bu adeta bolgede bir savaşı tahriktir, tetiklemektir. Ve İsrail zaten buralarda, bu bolgede surekli olarak teror estiriyor. Şimdi atılan bu adım da yine terore yonelik bir adımdır. Bunları hoş goruyle karşılamak mumkun değil. Niçin bu fuzeler atılır, neden atılır, ne yapılmak isteniyor?"

İsrail'in İran Devrim Muhafızları'na yaptığı saldırıyı, Golan Tepeleri'ndeki İsrail pozisyonlarına saldırı uzerine gerçekleştirdiği yonundeki haberleri de değerlendiren Erdoğan, "Bu haberin ne denli sağlıklı olduğu bir defa şu anda belirsiz, İran boyle bir şeyi kabul etmiyor. İran boyle bir şeyi kabul etmediğine gore, buna tek taraflı bir yorum getirmek yanlış olur." diye konuştu.

Konuyla ilgili olarak İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile goruştuğunu belirten Erdoğan, "Onlar boyle bir şeyi kabul etmiyorlar. Ve bu gidiş de iyi bir gidiş değil. Dolayısıyla bir an once barışa yonelik adımları atmak gerekir. Eğer barışa yonelik adımlar atılmazsa, Ortadoğu'nun geleceği ciddi sıkıntılara gebe." ifadelerini kullandı.

Batılı ulkelerin bu konudaki yaklaşımlarını gozden geçirmeleri gerektiğini ifade eden Erdoğan, başta ABD olmak uzere Batılı ulkelerin Suriye'deki operasyonlarının, daha olumsuz sonuçlar doğurmasından endişe ettiğini soyledi.

İran nukleer anlaşmasının kurtarılma ihtimali olup olmadığı şeklindeki soru uzerine Erdoğan, şunları kaydetti:

"Amerika'nın takındığı tavrı diğer ulkeler kabul etmiyor. Biz diyorlar, Amerika'nın takındığı bu tavrı kabul etmiyoruz, biz ona da uymayacağız, bu kadar açık net ortada. Amerika'da şu andaki nukleer silahların sayısı ne kadar, Fransa'da nukleer silahların sayısı ne kadar, butun hepsinde nukleer silah var. Butun bunlar nukleer silahlarla dunyayı tehdit ederken, başkalarının nukleer silah edinmesini ise tehdit olarak kabul ediyorlar. Bunları anlamak mumkun değil ve biz asıl dunya barışının tehdidini burada goruyoruz."

RUSYA VE İRAN İŞBİRLİĞİ

Turkiye'nin Suriye'de rejime destek veren Rusya ve İran ile işbirliğini neden tercih ettiği sorusuna da Erdoğan, "Ben Beşar Esed'e bugun de karşıyım, Beşar Esed'in yanında değilim. Fakat gerek Rusya'yla, gerekse İran'la uçlu olarak attığımız bu adımlar, Suriye'deki halkın barışına yonelik bir adımdır ve buna yonelik bir adımı atıyoruz." yanıtını verdi."Eğer biz Amerika, İngiltere, Fransa, onlarla beraber bu işleri yurutebilseydik, bugun belki onlarla beraber bu sureci işletirdik" diyen Erdoğan, sozlerini şoyle surdurdu:"Ama onlarla beraber bu sureci işletemedik. Örneğin bir Rakka operasyonunda Amerika, teror orgutleriyle beraber hareket etti. Beraber yapalım bu işi dedik, bizimle beraber yapmadı. Bizimle beraber yapmayınca, biz terorle mucadelede orada bizimle beraber hareket etmeye karar veren Rusya'yla bu adımı atmış olduk ve şu anda da biz, kuzey Suriye'deki bu operasyonlarımızda Rusya'yla beraber sureci işletiyoruz." Erdoğan, Turkiye'nin Suriye'de şu ana kadar PYD-YPG gibi teror orgutlerini çokertmeye donuk çaba sarf ettiğini belirterek, "Bizim Kurt vatandaşlarımızla da, Suriye'deki Kurtlerle de munasebetlerimiz hiç olmadığı kadar iyi. Ama bir de orada teror orgutu olanlar var, birisi bunların PYD'dir, oburu YPG'dir." diye konuştu.Turkiye'nin bu teror orgutleriyle orada bir teror koridoru oluşturulmasına musaade etmediğini ve etmeyeceğini belirten Erdoğan, "Mucadeleyi Afrin'de de oyle verdik, Cerablus'ta da oyle verdik, oyle vermeye de devam ediyoruz." ifadelerini kullandı."Kesinlikle biz Esed'in yerinde kalmasını tasvip etmiyoruz, istemiyoruz" diyen Erdoğan, Turkiye'nin, Suriye'de Duma'daki saldırıda kullanılan kimyasal nukleer ozellikli malzemeleri, bu ulkede bu silahların varlığının bilinmesi için bazı ulkelere de ilettiğini soyledi. "Bunu dostlarımıza da anlattık, hala da anlatıyoruz" ifadesini kullanan Erdoğan, "Bu konuyla ilgili olarak da bir defa Esed'in, yeri geldiği zaman nukleer silahları kullandığının bilinmesi lazım. Ve şu anda da bunu aslında bu ulkeler kabul ediyorlar da, ama daha once yaptıkları açıklamalara ters duşmek istemiyorlar, sıkıntı orada." değerlendirmesini yaptı.

S İYASİ ÇÖZÜM

Turkiye'nin Suriye'de siyasi çozumden yana olduğunu anlatan Erdoğan, şunları kaydetti:

"Bu siyasi çozumde de iki sureç var. Bunun bir tanesi malum Cenevre'dir, bir tanesi Astana surecidir. Cenevre bu işi çozememiştir ve Astana sureci başlamıştır. Ve Astana'da atılan adımlar, Cenevre'yi kaldırmaya yonelik değildir. Sadece Cenevre'nin tamamlayıcı bir cuzudur. Bunun yanında bir adım daha attık, birisi Soçi'dir. Soçi'den sonra Ankara goruşmelerini yaptık. Şimdi Ankara goruşmelerinden sonra da Tahran goruşmelerini yapacağız. Butun buradaki hedefimiz; Suriye halkının içinde bulunduğu bu sıkıntıları atlatmasıdır."

Suriye'deki rejimi "teror rejimi" diye nitelendiren Erdoğan, "Babadan kalan rejim, butun ihanetiyle devam etmektedir ve bir teror devleti Suriye'de şu anda vardır. Bu teror devletinden tamamen Suriye'nin kurtulması lazım." diye konuştu.

S-400 F ÜZELERİ

Turkiye'nin Rusya'dan satın aldığı S-400 fuzelerinin, NATO ile uyumlu olmadığı iddialarıyla ilgili soru uzerine Erdoğan, şunları soyledi:

"Bu yaklaşım tarzınızı ben doğru bulmuyorum. Zira Stoltenberg, NATO Genel Sekreteri çok açık net açıklama yaptı; uyelerimiz istedikleri ulkeden istedikleri gibi silahları alabilirler. Eğer ben Turkiye olarak Amerika'dan istediğim silahı alamıyorsam veya bir başka NATO ulkesinden alamıyorsam, bu silahı nereden buluyorsam oradan alırım. Ve biz Rusya'dan ortak uretim yapmak kaydıyla boyle bir anlaşmayı yaptık ve Rusya'dan da bu S-400'leri alıyoruz."

Fuze sistemi ile ilgili olarak ABD Başkanı Trump ile de goruştuğunu anlatan Erdoğan, "Dedim ki siz bize verdiniz de biz sizden almadık mı? Vermediniz. Şimdi ise S-400'leri biz Rusya ile gayet iyi şartlarla alıyoruz ve alacağız, anlaşmalarımızı da imzaladık. Ve bu konuda bizim yani 'alalım mı almayalım mı', boyle bir endişemiz artık yok, onlar geride kaldı. Biz işi bitirdik, imzalarımızı attık." diye konuştu.

ABD ÜLLATİF ŞENER

Başbakan eski yardımcısı Abdullatif Şener'in, hukumete yonelttiği eleştirilerle ilgili bir soru uzerine Erdoğan, "Bana oyle bir referans gosterin ki gosterdiğiniz bu referansı biz adam yerine koyalım. Bu referansın siyasette kıymeti harbiyesi yok." yanıtını verdi.

Şener'in referans alınmasını eleştiren Erdoğan, "Partimizden ayrıldıktan sonra parti kurdu sıfırlandı, başkalarına yanaştı sıfırlandı. Yatıyor kalkıyor, şu anda Turkiye'nin 11,5 yıl Başbakanlığını yapmış, 4 yıl Cumhurbaşkanlığını yapmış Tayyip Erdoğan'a ileri geri konuşmak suretiyle oradan rant elde etmeye çalışıyor" diye konuştu.

SE ÇİM SÜRECİ 

"Turkiye bir hukuk devletidir, bu hukuk devletinin içerisinde her şey işler" diyen Erdoğan, 24 Haziran seçimiyle ilgili olarak da şu değerlendirmeyi yaptı:

"17 ay one çekmek suretiyle ana muhalefetin bize meydan okumasına karşı 'Haydi buyurun' dedik, onları meydana çağırdık; yaptığımız iş budur. Ve Turkiye bu hukuk devleti içerisinde de yine aynı şekilde erken seçime gitme noktasında, anayasa değişikliğini muhalefetle beraber yaptık ve hep birlikte bu demokratik kararı aldık ve şimdi de 24 Haziran'da seçime gidiyoruz; olay bu."

Seçim surecine ilişkin dile getirilen kaygıların sorulması uzerine Erdoğan, "Turkiye'de sandık var ve bu sandığa AGİT de geliyor, farklı ulkelerden de davetler yapıyoruz ve hepsinin huzurunda oylar kullanılıyor. Ve bu oylar kullanıldığı zaman kim kazanır ortaya çıkacak. Biz tekrar kazanıyorsak herkes buna saygı duyacak. Kazanamazsak, biz kim kazanırsa ona saygı duyarız; olay bu kadar basittir." yanıtını verdi.AK Parti'nin ve kendisinin, seçimleri kazanamama ihtimaliyle ilgili soruyu ise Erdoğan, "Bu soruyu bize niye sordunuz? Daha iyi işte, eğer kazanmama durumumuz soz konusuysa, kazanacak olanlar zil takıp oynarlar, rahat olun. Batı'da siz de rahat olun, hele hele BBC çok rahat olsun." şeklinde yanıtladı."Tabii ki kazanmak için çaba gostereceğiz" ifadesini kullanan Erdoğan, "Butun ekibimizle, butun gayretimizle kazanmak için bu çabamızı gostereceğiz. Çunku bizim butun hedefimiz Turkiye'yi muasır medeniyetler seviyesinin ustune çıkarmaktır ve bunun için de ilk 10'a Turkiye'yi dunya ekonomisi içinde sokmaktır." diye konuştu.Emeklilere iki ikramiye verilmesi kararının sorulması uzerine Erdoğan, "Şimdi bu bizim dini bayramlarımız, işçiler ikramiye alır, memurlar almadığı için rahatsız. Bundan dolayı biz bu seçimde memurlar için de boyle bir adımı attık, boyle bir kararı aldık. Ana muhalefet bunu soylediği zaman kimse rahatsız olmuyordu, biz bunu soyleyince rahatsız oldular, niye rahatsız oluyorlar? Paramız var ki biz boyle bir ikramiyeyi memurlarımıza da veriyoruz." şeklinde konuştu.

Yaşlılara verilen 250 liranın da 500 liraya çıkarıldığını belirten Erdoğan, "Yaşlılar, bunlar bizim buyuklerimiz. Ama siz niye rahatsız oluyorsunuz, ben ondan ozellikle yani şu anda rahatsız oluyorum." dedi.

İ NGİLTERE ZİYARETİ

Seçim sureci içinde İngiltere'ye yaptığı resmi ziyaretin sorulması uzerine Erdoğan, "Soz verdim, seçim kampanyası olduğu halde iptal etme yoluna gitmedim, çunku gerek Kraliçe ile gerek May ile gerek Johnson ile, hepsiyle goruşmeleri yapacağız, orada başka goruşmelerimiz de olacak. Ve bunun yanında Turkiye-İngiltere arasındaki ikili ekonomik ilişkiler, bunları gozden geçireceğiz." şeklinde konuştu. Turkiye ile İngiltere arasındaki ilişkilere değinen Erdoğan, "Şu anda 17 milyar dolar civarında olan aramızdaki ticaret hacmini daha da arttırmanın gayreti içerisinde olacağız. Bunun yanında, yine biliyorsunuz, bizim şu anda savunma sanayinde İngiltere ile Turkiye arasında ilişkilerimiz var, bunları geliştirmenin gayreti içerisinde olacağız." değerlendirmesinde bulundu. Brexit'ten sonra Turkiye ile İngiltere arasındaki ticari ilişkileri geliştirmek için buyuk fırsatlar olduğuna işaret eden Erdoğan, "Bu konuda da Turkiye ve İngiltere arasında liderler olarak bir hazırlığın içerisindeyiz. Temenni ediyorum başarılı bir ziyaret olacak." dedi.