Suriye Devlet Başkanı Esad'ın Türkiye'den bir siyasi heyetin ülkesini ziyaret ettiği açıklamaları üzerine iki ülke arası...

Özet (TL;DR) @ 2018-05-11T18:50:00.000Z: Suriye Devlet Başkanı Esad'ın Türkiye'den bir siyasi heyetin ülkesini ziyaret ettiği açıklamaları üzerine iki ülke arasındaki üst düzey işbirliği tesis edilme ihtimalini, 2016 yılında Esad'la bir…

ABD'nin İran ile P5+1 ulkeleri olan ABD, Çin, Rusya, Fransa, İngiltere ve Almanya arasında 2015'te imzalanan nukleer anlaşmadan çekildiğini açıklamasıyla birlikte İsrail'in Suriye'ye saldırı başlattığı bir donemde Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, Yunan basınına dunya çapında gundem olan bir roportaj verdi. Soz konusu roportajda Yunanistan'ın Katimerini gazetesinden Aleksis Papaçelas'ın Turkiye'nin Suriye'de gerçekleştirdiği harekata ilişkin sorusunu da yanıtlayan Esad, Turkiye'den bir siyasi heyetin birkaç gun gibi kısa bir sure once Suriye'ye ziyaret gerçekleştirdiği bilgisini paylaştı. Turkiye'nin gerçekleştirdiği harekatı 'işgal' olarak tanımlamasına rağmen Esad'ın iki ulke arasındaki ilişkilerin arka kapı diplomasisi aracılığıyla surduğune işaret etmesi, Turkiye ve Suriye arasında yeniden yonetimler duzeyinde işbirliği kurulmasının olası olup olmadığı sorusunu gundeme getirdi. Konuyu, 2016 yılında Suriye'ye giderek Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'la goruşme yapan eski dışişleri bakanı ve eski başbakan yardımcısı Prof. Dr. Şukru Sina Gurel ile eski Genelkurmay İstihbarat Daire Başkanı emekli korgeneral İsmail Hakkı Pekin Sputnik'e değerlendirdi.

' ESAD'IN BAHSETTİĞİ HEYET ZİYARETİNİ AVRASYA YEREL YÖNETİMLER BİRLİĞİ GERÇEKLEŞTİRDİ'

Esad tarafından gundeme getirilen ve Suriye'ye yapılan heyet ziyaretinin resmi ziyaret olmadığını soyleyen Pekin "Bahsedilen o ziyaret, Avrasya Yerel Yonetimler Birliği heyeti tarafından gerçekleştirildi. Daha oncesinde de zaman zaman Vatan Partisi heyetleri benzer ziyaretler gerçekleştirmişti. Bunlar, Turkiye-Suriye ilişkilerinin başlaması, gelişmesi veya belli bir noktaya taşınması saikiyle duzenlenmiş bir ziyaretler. Zira, bu tur ziyaretlerin devam edeceğini ve Turkiye-Suriye işbirliğinin başlatılmasına vesile olacağına inanıyorum" dedi.

Sivil toplum kuruluşları vasıtasıyla "arka kapı diplomasisi kanallarını açık tutmaya" çalışıldığına işaret eden Pekin "Bizler, Turkiye ile Suriye arasındaki işbirliğinin başlamasının bolgedeki sorunların çozulmesine sebep olacağına inanıyoruz. Sivil toplum kuruluşları vasıtasıyla arka kapı diplomasisi kanallarını açık bulundurmaya çalışıyoruz. Bu ziyaretlerde guvenlik konuları da gundeme geliyor. Muhaberat yetkilileri, Baas Partisi Genel Sekreteri veya Meclis Başkanı ziyaret edilmek suretiyle ve Turkiye'de de benzer goruşmeler yapılmak suretiyle tarafların işbirliği yapmaya açık hale getirilmesine çalışılıyor. Burada onemli olan kanalları açık tutmak" diye konuştu.

(C) REUTERS / Ronen Zvulun

' TÜRKİYE'NİN GÜVENLİĞİ VE SURİYE'NİN BÜTÜNLÜĞÜ İÇİN ÖNEMLİ'

Bu tur goruşmelerin hem Turkiye'nin guvenliği hem de Suriye'nin butunluğu için onemli olduğuna işaret eden Pekin "Çunku ben iki ulkenin eninde sonunda doğrudan bir işbirliğine gireceğine inanıyorum. Bolgede oynanan oyunların ne kadar buyuk olduğunu goruyoruz. Malum, bolgede gerginlik yeniden tırmanıyor. ABD de bu işin içerisinde olduğu için bu gerginlik daha da buyuyecek. Tam da bu sebeple hem Turkiye'nin guvenliği hem de Suriye'nin butunluğu için bu gibi goruşmeler gerçekleştirilmeli" dedi.

Ziyaretlerin hukumetler arasında işbirliğiyle sonuçlanacağı yonundeki inancını da paylaşan Pekin "Suriye'nin toprak butunluğunu sağlayacaksak Turkiye'nin mutlaka Suriye'yle işbirliği yapması lazım. Bu konuda koşul one surmek de doğru değil. Kaldı ki, Suriye PYD'yi ya da diğer teror orgutlerini desteklemiyor. Suriye'ye giden heyetler de Suriyeli yetkililere Turkiye'nin Suriye'de kalıcı olmak gibi bir amaçlarının olmadığını anlatıyor. Yani Turkiye'nin amacının işgal olmadığı net bir şekilde anlatılıyor. Bana gelen bilgilere gore karşı taraf adım atmaya hazır. Turkiye de bu adımı atmaya hazır olmalı" diye ekledi.

(C) Sputnik /

' SURİYE VE İRAN KARŞITLIĞININ TIRMANDIĞI BU DÖNEMDE MEŞRU REJİMLE İŞBİRLİĞİ ŞART'

Konuyu Sputnik'e değerlendiren bir diğer isim Prof. Dr. Şukru Sina Gurel de, taraflar arasında işbirliğinin tesis edileceğinden umutlu. 2016 yılında Suriye'ye giderek Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'la goruşme yapan eski dışişleri bakanı ve eski başbakan yardımcısı Prof. Gurel bu tur bir işbirliğinin zamanlama açısından da onemli olduğuna işaret ederek "Turkiye ve Suriye arasında bir işbirliğinin mumkun olmasını umuyorum. Yakın zamanda ABD, İsrail, Suudi Arabistan ve Mısır ekseninin Suriye'ye ve İran'a karşı yapabilecekleri umarım Turkiye'yi ne İran'la ne Rusya'yla ne de Suriye'deki meşru rejimle karşı karşıya getirir. Bu kotu olasılığın gerçekleşmemesi için Turkiye'nin Suriye'deki meşru rejimle ust duzeyde yakınlık, hatta iş birliği içinde olması gerekir" dedi.

(C) AFP 2018 / JOSEPH EID

' ABD EKSENİNİN TÜRKİYE'YE İHTİYACI OLACAK AMA TÜRKİYE BU OYUNU BOZACAKTIR'

Gurel "Şu aşamada, İran'ın Akdeniz'le ve Hizbullah'la bağlantısını kesmek uzere yurutulen Buyuk Ortadoğu Projesi tıkanmış, başarısız olmuş durumda. Başarısız olduğu yer de Suriye. Bu aşamada bir yandan ABD Başkanı Donald Trump'ın kendi ulkesinde guç duruma duştukçe Yahudi lobisine yaslanma ihtiyacı, ote yandan da İsrail'in bundan sonra İran'ı daha sert bir şekilde karşısına alma çabaları, korkarım ki Turkiye'yi İran ve Suriye karşısında konuşlanmaya zorlayacaktır. Neticede İran'ı tecrit etme politikası yurutuluyor ve bu politika içerisinde Turkiye'ye ihtiyaçları var. Ama umarım Turkiye bu oyunu bir kez daha bozacaktır. Bu sozunu ettiğimiz ayrıntı bende de umut yarattı" dedi ve şoyle devam etti:

"Sozunu ettiğim eksen, İran'a karşı bir takım senkronizasyon içerisindeler. İsrail, Suriye'deki İran hedeflerini vurmaya başladı. Bu arada Suriye'yi, Şam'ın guneyindeki sozde muhaliflerle rahatsız ediyorlar. Ki Suriye oraya yeni harekat başlattı. Bir de işin ekonomik boyutu var; Iran'ı tecrit edebilmek için petrol fiyatlarının tam yukseldiği bir sırada İran'ı yaptırımlarla karşı karşıya bırakmak istiyorlar. Halbuki petrol fiyatlarının yukselmesi, aslında Suudi Arabistan ekonomisini kurtarmak için yapılan bir şey. Rusya da bundan yararlanacak. Ancak İran'ın yararlanmasını istemiyorlar. Trump'ın attığı adım, İsrail'in başlattığı askeri harekat, hep İran'ı tecrit etmeye yonelik."

' ABD'NİN MENBİÇ GÜNDEMİ OYALAMA AMAÇLI, TÜRKİYE AÇISINDAN ORTADA BEKA SORUNU VAR'

Ortadoğu'da yaşanan gelişmeler de hesaba katıldığında tarafların işbirliğinin daha da fazla onem kazandığının altını çizen Gurel "Bu işbirliğinin onunde bir takım engeller var. Üstu kapalı olarak soyleyeyim. Kişisel çıkarlarla devlet politikalarını karıştıranların rolu olabilir. Bence devlet adamlığı, bu kişisel sorunları aşmayı gerektirir. Bir de tabii eğer bir beka sorunu varsa, bu kişisel bir sorun değil butun Turkiye'nin sorunudur" dedi.

Kendisinin 2016 yılında Esad'dan "Kardeş olmaya mecburuz" şeklindeki mesajı ulaştırdığının hatırlatılması uzerine Gurel "Ben orada Cumhurbaşkanı Esad'a kimseyi temsil etmediğimi ama herkese ulaşabileceğimi soylemiştim ve o da bana 'Ben kimseye ozel bir mesaj yollamayacağım. Kardeş olmaya mecburuz. Ve bu mesajım butun Turk halkına. Ama sizin getirdiğiniz her mesajı almaya hazırım' demişti. Ben dolayısıyla Esad'ın boyle bir açılım içerisinde rahatlıkla olabileceğini duşunuyorum" ifadelerini kullandı.

Bundan sonra ABD ile nasıl bir anlaşma içerisinde olunacağının halen belirsizliğini koruduğuna işaret eden Gurel "Menbiç belki boşaltılabilir ama Fırat'ın doğusuna ilişkin herhangi bir işaret yok. Menbiç konusu hem bizi oyalamak hem de Fırat'ın doğusunun boşaltılması soz konusu olmasın diye ABD tarafından elde bir koz olarak tutuluyor diye duşunuyorum. Dolayısıyla ABD'yle çok yakın zaman Suriye konusunda karşı karşıya gelmemiz kaçınılmaz" diye ekledi.