Özet (TL;DR) @ 2018-05-09T12:15:00.000Z: ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la 2015'te imzalanan nükleer anlaşmadan ülkesini çekmesine İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'den ilk tepki geldi. Trump'ın konuşmasını 'aptalca ve yüzeysel'…



ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la 2015'te imzalanan nukleer anlaşmadan ulkesini çekmesine İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'den ilk tepki geldi. Trump'ın konuşmasını 'aptalca ve yuzeysel' diye niteleyen Hamaney, "Trump, sen hata yaptın" dedi.

Hamaney'in resmi internet sitesinde yayımlanan açıklamada İran'ın dini lideri Trump'ın dun nukleer anlaşmadan çekildiklerini ilan ettiği konuşmasını 'yuzeysel ve aptalca' olarak niteledi.

' SÖZLERİNDE 10'DAN FAZLA YALAN VARDI'

Tahran'da bir grup oğretmene seslenen Hamaney açıklamasında şu ifadelere yer verdi: " Dun akşam ABD Başkanı'nın bazı aptalca ve yuzeysel açıklamalrını duydunuz. Sozlerinde belki 10'dan fazla yalan vardı. 'Şunu yapıyorsunuz, bunu yapıyorsunuz' diyerek rejimi ve halkı tehdit etti. Trump sana İran halkı adına şunu soyluyorum: Sen bir hata yaptın."

' KESİN BİR GARANTİ VERMEKTE BAŞARILI OLAMAZSANIZ BU ŞEKİLDE DEVAM EDEMEYİZ'

Associated Press'in (AP) belirttiğine gore Hamaney Trump'a ayrıca "Hiçbir haltı beceremiyorsunuz" ifadelerini kullanarak seslendi.

"Nukleer anlaşmayı kabul ettik ama İran'a yonelik duşmanlık bitmedi" diye konuşan Hamaney ayrıca Avrupa ulkelerinin ticari ilişkiler konusunda somut garantiler sunamaması halinde nukleer anlaşmada kalmayı surduremeyeceklerini ifade etti.

Hamaney "Eğer kesin bir garanti vermekte başarılı olamazsanız, ki bundan gerçekten şupheliyim, şu aşamada bu şekilde devam edemeyiz" ifadelerini kullandı.

Trump, 2015'te yapılan nukleer anlaşmanın İran tarafından kendi amaçları için kullanıldığını savunarak, "Öyleyse bugun ABD'nin İran'la nukleer anlaşmadan ayrılacağını ilan ediyorum. Tahran'a en ust duzey ekonomik yaptırımları yeniden getireceğiz" ifadelerini kullanmıştı.

BAKIR İ: SUUDİ ARABİSTANLI AKILSIZ BİR GENÇ ABD'YE 'SİZ İRAN'A SALDIRIN, MASRAFLARI BİZ KARŞILAYALIM' DEDİ, ANCAK SALDIRIYA CÜRET EDEMEDİLER

İran Genelkurmay Başkanı Muhammed Bakıri ise nukleer anlaşmanın en başından beri kendileri tarafından kabul gormediğini ancak 'gerçekleri dunyaya ispat etmek' için İran halkının anlaşmayı kabul ettiğini soyledi.

İran resmi ajansı IRNA'nın haberine gore, başkent Tahran'da bir programda konuşan Bakıri, Trump'ın anlaşmadan çekilme kararını değerlendirdi.

ABD'nin kararını 'ekonomik savaş' olarak değerlendiren Bakıri, ABD'nin Suudi Arabistan'ı yanına alarak İran'a savaş ilan etmek istediğini ancak askeri saldırı ihtimalinin olmadığını gordukten sonra ekonomik savaşa yoneldiklerini belirtti.

İran Genelkurmay Başkanı Bakıri, Suudi Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ı kastederek, "Suudi Arabistanlı akılsız bir genç ABD'ye 'siz İran'a saldırın biz savaşın masraflarını karşılayalım' teklifinde bulundu ancak saldırıya curet edemediler" dedi.

Bakıri, "Anlaşma en başından beri tarafımızdan kabul edilmemişti fakat gerçekleri dunyaya ispat etmek için milletimiz anlaşmayı kabul etti" ifadesini kullandı.

CAFER İ: EN BÜYÜK FAYDA ABD'NİN GÜVENİLMEZ OLDUĞUNUN İSPAT EDİLMESİYDİ

Öte yandan Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı Muhammed Ali Caferi, "ABD'nin anlaşmadan çekilmesi meselenin uranyum zenginleştirme olmadığını ispatladı. Onların asıl sorunu İran'ın bolgesel nufuzu ve balistik fuze kapasitesidir" diye konuştu. Avrupa ulkelerini de Washington'dan bağımsız karar alamamakla eleştiren Caferi, "Avrupalılar, İran ve ABD arasındaki tercihlerini ABD tarafını seçerek yaptı. Onlar ABD'ye bağımlı oldukları için bağımsız karar alamıyorlar" dedi.

İran Ordusu Komutanı Abdurrahim Musevi ise, Trump'ın anlaşmadan ayrılmasından memnun olduklarını dile getirdi.

Nukleer anlaşmada en buyuk zararı ABD'yle muzakerelere meşruiyet kazandırarak gorduklerini belirten Musevi, "En buyuk fayda ABD'nin guvenilmez olduğunun ispat edilmesiydi. Allah'a şukur ki ABD anlaşmadan ayrıldı" ifadelerini kullandı.

(C) AFP 2018 / ATTA KENARE

Trump'ın ABD'yi nukleer anlaşmadan çektiğini açıklaması İran gazetelerinin manşetinde

' TRUMP NÜKLEER ANLAŞMAYI PARÇALADI, SIRA ATEŞE VERMEKTE'

Trump'ın nukleer anlaşmadan çıkmasının ardından muhafazakar İran gazeteleri manşetlerden Tahran yonetimine anlaşmadan çekilme çağrıları yaparken, reformcu gazeteler Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin 'anlaşmada kalıyoruz' sozlerini one çıkardı.

Muhafazakarlara yakınlığıyla bilinen Keyhan gazetesi, Trump'ın kararına tepki olarak Cumhurbaşkanı Ruhani hukumetine nukleer faaliyetleri anlaşmadan onceki seviyeye dondurme çağrısında bulundu.

İran Lideri Ali Hamaney'in geçen yıl yaptığı "ABD anlaşmayı yırtarsa biz ateşe veririz" açıklamasına atıfta bulunan gazete manşetinde, "Trump nukleer anlaşmayı parçaladı, sıra ateşe vermekte" başlığını kullandı.

Gazetenin haberinde ABD'nin anlaşmadaki hiçbir taahhudunu yerine getirmediği belirtilirken, buna karşılık İran'ın nukleer faaliyetlerine hızlı bir şekilde donuş yapması gerektiği ifade edildi.

' SONUÇ: SIFIR'

Başından beri nukleer anlaşmaya karşı soylemleriyle on plana çıkan aşırı muhafazakar Vatanı İmruz gazetesi de kararı manşetten 'Sonuç: Sıfır' şeklinde verdi.

Kararın onceden 'ongorulebilir' olduğunu yazan gazete, Trump'ın anlaşmayı Avrupa'nın uyarılarını dikkate almadan iptal ettiğini kaydetti.

Reformistlere yakınlığıyla bilinen Arman gazetesi ise Avrupa Birliği Dışişleri ve Guvenlik Politikaları Yuksek Temsilcisi Federica Mogherini'nin "Nukleer anlaşmada kalıyoruz" sozlerini manşete taşıdı.

' YAPTIRIMLARDAN KAZANANLAR TRUMP'LA KUTLAMA YAPTILAR'

(C) REUTERS / RAHEB HOMAVANDI

Avrupalı ulkelerin anlaşmanın olumlu sonuçlarını gozeterek anlaşmada kaldıklarını aktaran gazete, İran'da anlaşmaya başından beri karşı çıkan muhafazakarlara işaret ederek, "Endişeliler ve yaptırımlardan kazananlar, Trump'la birlikte kutlama yaptılar" ifadelerini kullandı.

Ilımlı muhafazakarlara yakınlığıyla bilinen İttilaat gazetesi manşetinde "ABD'nin nukleer anlaşmadan çekilmesi, yalan imparatoruna dunyanın guveninin sona ermesidir" ifadelerini kullandı.

Trump'ın İran'a karşı ağır yaptırımlar uygulayacağı ve yaptırımları ihlal eden ulkeleri de cezalandıracağını hatırlatan gazete, buna karşılık Ruhani'nin ulke ekonomisine karşı baskılara izin verilmeyeceği yonundeki açıklamalarını aktardı.

AB'nin İran'la nukleer anlaşmayı surdurmek istediğine yer veren gazete, karardan en çok mutlu olan kişinin İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu olduğunu yazdı.

Bir diğer ılımlı muhafazakar gazete Cumhuri İslami ise manşetinde, "Cumhurbaşkanı Ruhani'nin ABD'nin nukleer anlaşmadan çıkmasına sert tepkisi: Nukleer anlaşma ABD'siz devam edecektir. Rahatsızlık veren çıkmıştır" ifadelerini kullandı.