Özet (TL;DR) @ 2018-05-09T23:21:22.000Z: ABD Savunma Bakanı Jim Mattis, İran nükleer anlaşmasını uzun dönemde yetersiz buldukları için anlaşmadan çekildiklerini ve çekilme kararının bir yılı aşkın sürede tartışılarak alındığını söyledi.


ABD

23:21 09.05.2018URL'yi kısaltın

ABD Savunma Bakanı Jim Mattis, İran nukleer anlaşmasını uzun donemde yetersiz buldukları için anlaşmadan çekildiklerini ve çekilme kararının bir yılı aşkın surede tartışılarak alındığını soyledi.

(C) REUTERS / Jonathan Ernst

Mattis, ABD Genel Kurmay Başkanı Orgeneral Joseph Dunford ile Senato Tahsisatlar Alt Komitesinde Savunma Bakanlığının 2019 mali yılı butçe talebine ilişkin soruları yanıtladı. ABD Başkanı Donald Trump'ın dun İran ile yapılan nukleer anlaşmadan çekilip Tahran'a uygulanan yaptırımları tekrar devreye sokma karar aldığını belirten Mattis, "İran'ın asla nukleer silah elde etmemesini sağlamak uzere muttefik ve ortaklarımızla çalışmaya devam edeceğiz. İran'ın kotu niyetli etkisine karşı başkaları ile de çalışacağız" ifadesini kullandı.

Mattis, nukleer programının yanı sıra balistik fuze programı, teror gruplarına desteği, siber saldırı tehditleri ve Korfez'de ticaret gemilerine yonelik tehditler olmak uzere Tahran yonetiminin beş konuda bolgesel ve uluslararası guvenliği tehdit ettiğini savundu.

' ANLAŞMA, UZUN DÖNEMDE YETERSİZDİ'

İran'ın bolgede daha sorumlu davranmasını sağlamak uzere muttefiklerle çalışacaklarını aktaran Mattis, Tahran'la 2015 yılında imzalanan ve Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA) olarak da bilinen nukleer anlaşmaya ilişkin "JCPOA'dan çekildik. Çunku uzun donemli bir çaba olarak yetersiz bulduk" dedi.

Trump'ın anlaşmaya uyulmadığı gerekçesiyle de anlaşmada kalmamayı tercih ettiğini belirten Mattis, şoyle devam etti: "Bu bağlamda iyi bir niyet vardı. Bildiğiniz uzere bu acele alınmış bir karar değil. Yonetim bir seneden fazladır gorevde ve bir seneden fazla bir suredir muttefiklerimizle bunun (anlaşmanın) eksikliklerini gidermeye çalıştık. Dolayısıyla şu anda bu eksiklikleri ele almak ve onu daha zorlayıcı bir hale getirmek için bir fırsatımız var. Bu çaba hali hazırda Dışişleri Bakanı, Hazine Bakanı ve konu uzerinden çalışan diğerleri tarafından yurutulmektedir."

' DİPLOMATİK BASKI UYGULAMAYA DEVAM EDECEĞİZ'

Mattis, "İran'ın nukleer silah programına geri donmesi durumunda ABD'nin tek taraflı bir saldırı yapıp yapmayacağına" ilişkin soruyu "farazi bir senaryo" olarak niteleyerek, yorum yapmaktan kaçındı. Mattis, ABD'nin İran'ı nukleer silah programından alıkoymak uzere muttefiklerle diplomatik baskı uygulamaya devam edeceğini bildirdi.

İ RAN'DA REJİM DEĞİŞİKLİĞİNE DESTEK İMASI

'ABD'nin nukleer anlaşmadan çekilmesiyle İran'ın bolgede ABD'yi tehdit etmesine karşı Amerikan ordusunun herhangi bir plan yapıp yapmadığına' ilişkin soruya Mattis, "ABD'nin bolgedeki mevcut planlarının yeterli ve guncel olduğu" yanıtını verdi. Trump'ın Ulusal Guvenlik Danışmanı John Bolton ve avukatı Rudy Guliani'nin de son zamanlarda İran'da rejim değişikliğini desteklediğine yonelik açıklamaları destekleyip desteklemediğine yonelik soruyu da Mattis, "Bizim İran'la sorunumuz temelde İran halkı ile değil onları rehin almış olan İran rejimiyledir. Onların faaliyetleriyledir." diye cevapladı.

DUNFORD 'A ESKİ AÇIKLAMASI HATIRLATILDI

Öte yandan Komiteden bir senator Genelkurmay Başkanı Duford'a daha once 'İran nukleer anlaşmasının askeri olarak en surdurulebilir çozum olduğunu, İran'ın anlaşmayı ihlal etmediğini ve nukleer anlaşmada kalmanın ABD menfaatine olduğunu soylediğini' hatırlattı. Senatorun, Dunford'a bu duşuncelerinin halen geçerli olup olmadığını sorması uzerine Dunford, "Benim işim politikaları desteklemek ve başkan politikayı değiştirdi" diyerek geçiştirmeye çalıştı. Senatorun ustelemesi uzerine Bakan Mattis, "Orduda sivil iradenin hakimiyeti noktasında burada bir ekleme yapayım" diyerek araya girdi ve bu kararın bir yıldan fazla bir suredir goruşulduğunu ifade etti.

Mattis ve Dunford daha once defalarca katıldıkları Kongre oturumlarında İran nukleer anlaşmasında kalınması gerektiğini savunmuştu.