Özet (TL;DR) @ 2018-05-08T21:03:00.000Z: ABD Başkanı Donald Trump, İran ile P5+1 (ABD, Çin, Rusya, Fransa, İngiltere ve Almanya) arasında 2015'te imzalanan anlaşma konusunda beklenen açıklamasını yaptı.


ABD Başkanı Donald Trump, İran ile P5+1 (ABD, Çin, Rusya, Fransa, İngiltere ve Almanya) arasında 2015'te imzalanan anlaşma konusunda beklenen açıklamasını yaptı.

ABD Başkanı Donald Trump, ulkesinin İran'la nukleer anlaşmadan ayrılacağını ve 2015'te askıya alınan İran ekonomik yaptırımlarının en guçlu şekilde yeniden hayata geçirileceğini açıkladı.

Trump, uzun zamandır dunya kamuoyunda merakla beklenen İran kararını Beyaz Saray'da duzenlediği basın açıklamasıyla duyurdu.

Trump, 2015'te yapılan nukleer anlaşmanın İran tarafından kendi amaçları için kullanıldığını savunarak, "Öyleyse bugun ABD'nin İran'la nukleer anlaşmadan ayrılacağını ilan ediyorum. Tahran'a en ust duzey ekonomik yaptırımları yeniden getireceğiz." ifadelerini kullandı.

' AMERİKA NÜKLEER ŞANTAJIN REHİNESİ OLMAYACAK'

Basın açıklamasında "İran'ın nukleer silaha sahip olma çabasına yardım eden herhangi bir ulke guçlu bir şekilde yaptırıma uğrayacak. Amerika nukleer şantajın rehinesi olmayacak" değerlendirmesinde bulunan Trump, yaptırımların yeniden devreye girmesinin ardından İran'la iş yapacak ulkelere de bir mesaj gonderdi.

İran'ın nukleer anlaşmadan faydalanarak nukleer çabalarına ve silah yapımına devam ettiğini savunan Trump, somut anlamda detaylara girmeden İran'ın "yalan soylediğini" iddia etti. Trump ayrıca Tahran rejiminin bolgede teror unsurlarına yardım ettiğini ve anlaşmadan elde ettiği kazanımları nukleer ve askeri programlara yatırdığını savundu.

NETANYAHU 'YU İŞARET ETTİ

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun geçen haftaki açıklamalarına işaret eden Trump, "Bugun İran rejiminin (anlaşmayla ilgili) sozlerinin yalan olduğunu ortaya koyan net kanıtlara sahibiz" diye konuştu.

' İRAN'IN NÜKLEER TEHDİDİNE KARŞI YENİ BİR SÜREÇ'

Trump, anlaşmadan ayrıldıklarını ve artık 'İran'ın nukleer tehdidine' karşı yeni bir sureç için çalışabileceklerini kaydederek, "Anlaşmadan ayrılırken İran'ın nukleer tehdidine karşı muttefiklerimizle gerçek, kapsamlı ve kalıcı bir çozum bulmak için çalışacağız. Bu çabalar İran'ın balistik fuze programı ve teror aktivitelerini ortadan kaldırmayı da kapsıyor" ifadelerini kullandı.

Trump ayrıca, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'nun kısa bir sure sure sonra Kuzey Kore'de olacağını ve burada Kim Jong-un ile goruşeceğini açıkladı.

Trump'ın açıklamasından diğer satır başları şoyle:

  • İran rejimi uzun yıllardır kaos ve teroru finanse etmiş bunun için kendi halkının zenginliğini kullanmıştır.

  • 2015'te onceki yonetim bir imza attı. Teoride bu anlaşma ABD ve muttefiklerini koruyacaktı. Bu anlaşma İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine devam etmesini sağladı.

  • Bu anlaşma utanç vericidir, tek taraflı korkunç bir anlaşmadır.

  • Anlaşma ne barış ne istikrar getirdi, getirmeyecek de.

  • Bu anlaşmanın devamına izin verecek olursam Ortadoğu'da nukleer silahlanma yarışı kaçınılmaz olacaktır.
  • Nukleer anlaşma İran'ın bolgedeki amaçlarını engellemedi.

  • İran'ın nukleer programını bu çurumuş anlaşmayla engelleyemeyiz.

  • Bugun ABD'nin İran nukleer anlaşmasından çekileceğini açıklıyorum. Başkanlık memorandumu imzalayacağım ve İran'a ekonomik yaptırımları yeniden getireceğiz.

  • ABD nukleer şantajla tehdit edilemez. ABD'ye olum diyen bir rejimin dunyadaki en olumcul silahlara sahip olmasına izin veremeyiz.
  • (Dışişleri Bakanı Mike) Pompeo, Kim Jong-un ile yapacağım goruşme oncesi hazırlıkları tamamlamak için  tam olarak şu anda Kuzey Kore'ye yolunda. Planlar yapılıyor, ilişkiler kuruluyor. Umut ederim ki bir anlaşmaya varılır. Çin, Guney Kore ve Japonya'nın da yardımıyla herkes için refah ve barışın geleceğine herkes için erişilmiş olur.

YAPTIRIM KARARNAMES İNİ İMZALADI

ABD Başkanı Trump, 10 dakika suren konuşmasının ardından 2015 yılında askıya alınan İran yaptırımlarının yeniden uygulanmasının onunu açan başkanlık kararnamesini imzaladı.

Soz konusu anlaşma, onceki Başkan Barack Obama doneminde İran ile Birleşmiş Milletler Guvenlik Konseyinin (BMGK) daimi uyeleri ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa ile Almanya arasında 14 Temmuz 2015'te imzalanmıştı.

Anlaşmaya imza koyan diğer ulkeler ise anlaşmadaki eksiklerin giderilerek devam etmesi gerektiğini savunuyordu.

ABD MAL İYE BAKANLIĞI: ESKİ YAPTIRIMLAR 90 GÜN İÇİNDE TEKRAR UYGULAMAYA GİRECEK

ABD Maliye Bakanlığı, onumuzdeki 90 gun içerisinde İran'a yonelik doviz sektoru, metal ticareti, devlet borcu ve otomobil sektoru gibi alanlardaki eski yaptırımları tekrar uygulamaya koyacaklarını açıkladı.

ABD Maliye Bakanlığı'nın açıklamasında, onumuzdeki 180 gun içerisinde, İran'a karşı gemicilik, petrol ve enerji alanlarında da eski yaptırımların yeniden uygulanmaya başlanacağı kaydedildi.

ABD, 5 Kasım'a kadar tekrar İran'ın tum devlet ve finansal kurumları yaptırım listesine alacak.

İ RAN'DAN İLK AÇIKLAMA: ANLAŞMAYLA İLGİLİ TÜM SORUMLULUKLARIMIZI YERİNE GETİRDİK

(C) REUTERS / Stephanie Keith

Trump'ın kararıyla ilgili İran'dan ilk tepki geldi. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, "İran, nukleer anlaşmadan doğan tum yukumluluklerine uydu, tum taahhutlerini yerine getirdi" diye açıkladı.

İran Dışişleri Bakanlığı'na, İran nukleer anlaşmasıyla ilgili onumuzdeki birkaç hafta içinde Avrupa ulkeleri, Rusya ve Çin ile goruşmelerin yapılması talimatını verdiğini belirten Ruhani, "ABD hiçbir zaman kendi taahhutlerine saygı duymadı" dedi.

RUHAN İ:ANLAŞMA ABD OLMADAN RUSYA, ÇİN, FRANSA, İNGİLTERE VE AB ARASINDA DEVAM EDECEK

Ülkesinin nukleer anlaşmadan çıkmadığını kaydeden Ruhani, anlaşmanın ABD olmadan Tahran ile Rusya, Çin, Fransa, İngiltere ve AB arasında devam edeceğini soyledi.

' GEREKTİĞİ TAKDİRDE SANAYİ AMAÇLI URANYUM ZENGİNLEŞTİRMEYE GERİ DÖNERİZ'

İran Nukleer Enerji Örgutu'ne gerektiği takdirde yeni adımlar atmaya hazır olma talimatını verdiğini dile getiren Ruhani, "Eğer boyle bir ihtiyaç doğarsa hiçbir kısıtlama olmadan sanayi amaçlı uranyum zenginleştirmeye geri doneriz" dedi.

RUSYA: ABD, B İR KEZ DAHA ULUSLARARASI HUKUK KURALLARINI KABA BİR ŞEKİLDE ÇİĞNEDİ

Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin nukleer anlaşmadan çıkarak bir kez daha uluslararası hukuk kurallarını kaba bir şekilde çiğneyerek birçok ulkenin goruşunun aksine hareket ettiğini açıkladı.

AB: ANLA ŞMAYA UYMAYA DEVAM EDECEĞİZ

Trump'ın açıklamasını değerlendiren Avrupa Birliği (AB) Dışişleri ve Guvenlik Politikaları Yuksek Temsilcisi Federica Mogherini, AB'nin İran nukleer anlaşmasına uymaya devam edeceğini soyledi. Mogherini, "İran nukleer anlaşmasıyla ilgili mevcut durum bağlamında, AB kendi çıkarlarına dayanarak hareket etme hakkını saklı turuyor" dedi.

"Hep birlikte, uluslararası toplum olarak nukleer anlaşmayı koruyacağız" diyen Mogherini'nin açıklamasından diğer ifadeler şoyle:

  • Nukleer anlaşma, iki taraflı bir anlaşma değildir. Dolayısıyla, anlaşmayı tek taraflı olarak feshetmek de hiçbir ulkenin elinde değildir.

  • İran'la nukleer anlaşma bolgenin, Avrupa'nın ve tum dunyanın guvenliği için son derece kritik oneme sahip. İran, şu ana kadar yaptığı gibi, nukleerle ilgili taahhutlerini yerine getirmeye devam ettiği surece Avrupa Birliği, nukleer anlaşmanın tam ve etkili bir biçimde uygulanmaya devam etmesi yonundeki taahhudunu surdurecektir.

NATO: TARAFLARIN S İYASİ ÇÖZÜM İÇİN ÇALIŞMALARINI TEŞVİK EDİYORUZ

NATO Sozcusu Oana Lungescu, NATO'nun 2015 yılında İran nukleer anlaşmasını memnuniyetle karşıladığını ve tam olarak uygulanması gerektiği konusunda çağrıda bulunduğunu hatırlattı. NATO'nun İran'ın anlaşmaya uyumlu davranıp davranmadığı konusu hakkında değerlendirme yetkisinin olmadığını kaydeden Lungescu, NATO muttefiklerinin İran'ın balistik fuze geliştirme kabiliyeti konusunda endişe duyduğunu ifade etti.

Lungescu, NATO muttefiklerinin aynı zamanda İran'ın Ortadoğu'da istikrarsızlaştırıcı faaliyetleri konusunda da endişeleri bulunduğunu kaydetti.

NATO Sozcusu Lungescu, "ABD'nin İran anlaşmasından çekilmesinin ardından tum tarafların İran'ın nukleer silahlar geliştirmesini engelleyecek kapsamlı bir siyasi çozum için çalışmasını teşvik ediyoruz." ifadelerini kullandı.

MACRON: ÜZGÜNÜZ

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, "Fransa, Almanya ve İngiltere, ABD'nin İran nukleer anlaşmasından çıkma kararı nedeniyle uzgun" açıklamasında bulundu.

İ SRAİL: TAHRAN'DAKİ REJİMİN DÜŞMESİNE YOL AÇACAK CESUR ADIM

İsrail Savunma Bakanlığı ise ABD'nin İran nukleer anlaşmasından çıkma kararı için "Tahran'daki rejimin duşmesine yol açacak cesur adım" olarak nitelendirdi.

T ÜRKİYE: İRAN İLE TİCARETİ KISITLAMAYACAĞIZ

Turk Ekonomi Bakanlığı, ABD'nin İran nukleer anlaşmasından çıkma kararıyla ilgili olarak İran ile ticareti kısıtlamayacaklarını açıkladı.

SUUD İ ARABİSTAN: KARARI MEMNUNİYETLE KARŞILIYORUZ

Suudi Arabistan, Trump'ın İran nukleer anlaşmasından çıkma kararını memnuniyetle karşıladıklarını ve desteklediklerini açıkladı.