Özet (TL;DR) @ 2018-05-05T03:11:00.000Z: Danimarka ve Norveç yönetimleri 16 yaş altı çocuklar için sünneti yasaklamaya hazırlanıyor. Avrupalı Müslümanlar ve Yahudiler, haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle uygulamayı protesto ederken, medya…


Danimarka ve Norveç yonetimleri 16 yaş altı çocuklar için sunneti yasaklamaya hazırlanıyor. Avrupalı Muslumanlar ve Yahudiler, haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle uygulamayı protesto ederken, medya skandalın bu ulkelerde erken parlamento seçimlerine yol açabileceği belirtiliyor.

Norveç ve Danimarka'daki sunnet yasasıyla ilgili gerilim zirveye ulaşmış durumda.

Danimarka'da medya, iktidardaki koalisyonun bu konuda fikir birliğine sahip olmadığını iddia ediyor ve krizin kapıda olduğu tahmininde bulunuyor. Her şey, 47 bin vatandaşın imzaladığı toplu dilekçeyle başladı. Ülke yasalarına gore, en az 30 bin imza toplayan dilekçeler parlamento tarafından incelenmek zorunda.

Tartışmaların ne sonuçlar doğuracağı henuz bilinmiyor. Avrupa Hahamlar Konseyi'nden Sputnik'e yapılan açıklamada, Danimarka'nın oncu partileri Venstre (sol), Muhafazakar Halk Partisi ve Liberal Parti'nin katiyen yasağa karşı olduğu kaydedildi. Ancak vekiller kendi takdirine gore oy verebiliyor, bu yuzden partilerin konsolide duruşu soz konusu değil.

' ÇOCUK SAĞLIĞI İÇİN TEHLİKELİ'

16 yaşına kadarki erkek çocuklar için sunneti yasaklama fikri aslında hekimlere ait. Danimarka Tabipler Birliği, geçtiğimiz kış aylarında, sunnetin çocukların sağlığı için tehlikeli olduğunu ve 'sunnet edilenin bilgilendirilmesi ve izni' gerektiğini açıkladı.

Açıklamada, "Erkek çocuğu 18'e bastığında, boyle ameliyata kendisi karar vermeli" dendi.

Komşu Norveç'te bu hikaye bir yıl once başladı. Çocuk ombudsmanı Anne Lindboe, devlet radyosu NRK'ya açıklamasında, sunnetin hiçbir tıbbi gerekçesinin bulunmadığını belirterek, "Norveç'in tıp topluluğu net bir biçimde şunu ortaya koydu: bu sureç kuçuk erkek çocukları için çok acı verici" dedi.

Hukumet, sağlık uzmanlarına kulak verdi. 16 yaş altı çocuklar için sunnetin yasaklanmasını ongoren tasarı parlamentoya sunuldu. Goçmen karşıtı İlerleme Partisi, bu konuda istekli parti oldu. Ancak partinin lideri, Başbakan Siv Jensen beklenmedik bir biçimde tasarıya karşı çıktı.

Başbakanın duruşu, soruna nokta koymak yerine tartışmaları daha da alevlendirdi. Yerel Yahudiler, tasarının en kısa zamanda kabul edilmesinden korkuyor.

' YAHUDİ TOPLUMUNUN VARLIĞI SONA ERECEK'

Norveç'in baş hahamı Joab Malkior, "Biz çok korkuyoruz, zira tasarının kabul edileceği gun Yahudi toplumunun varlığı sona erecek. Bu, geleneklerimize indirilen darbe. Ancak biz ulke kanunlarını ihlal etmek istemiyoruz, bu yuzden ulkeyi terk edeceğiz. Norveç'i seviyoruz, Yahudiler açısından çok iyi bir ulke. Ancak bu sorun tum artıların uzerini çiziyor" diye açıkladı.

Halihazırda Norveç'te yaklaşık 3 bin Yahudi'nin yaşadığını ve bu insanların Norveçliler hoş karşılanmadığını belirten Malkior, "Sunnet, Norveçliler için kabul edilemez, çunku onların kulturel modellerine uymuyor. Biz ise bu yasağın din ozgurluğumuzun yanında çocuklarımızı değerlerimize uygun olarak buyutme hakkımızı da ihlal edecek" dedi.

' PARLAMENTO KABUL ETMEMELİ'

Norveç ve Danimarka dışında İzlanda'da da sunnet yasağı tartışılıyor. Ülkede, sunnet yasağını ihlal edenler için 6 yıl hapis cezası getirilmek isteniyor. Avrupa'daki Yahudiler bu bağlamda, Sovyetler Birliği'nde bile benzer durumda 5 yıl hapis cezasının verildiğini hatırlatıyor.

Avrupa Hahamlar Konseyi Başkanı Pinchas Goldschmidt, "Bizi herkes duydu. İzlanda hukumeti, parlamentoya bu tasarıyı kabul etmemeyi tavsiye etti. Tasarı, ilgili komiteye iade edildi. Elimizdeki bilgilere gore tasarı parlamentodan geçmeyecek. Tasarıyı gomecekler" dedi.

' MÜCADELEMİZİN YENİ TURUNA HAZIRLANIYORUZ'

İzlanda'daki Yahudi topluluğu sadece 250 kişi ve  bir hahamları bulunmuyor. Ancak tasarı, diğer Avrupa ulkeleri için tehlikeli emsal teşkil edebileceği nedeniyle buyuk ses getirmişti. Avrupa Hahamlar Konseyi'nden bir kaynağın verdiği bilgiye gore, İzlanda hukumeti, Avrupa kıtasındaki Muslumanlar, Katolikler ve Protestanlardan ofke dolu mektuplar aldıktan sonra tasarıya karşı çıktı.

Bu konu, Letonya'nın başkenti Riga'da duzenlenen Avrupa Hahamlar Konferansı'nda da ele alındı. Yahudi topluluklarının liderleri, Avrupa'nın diğer ulkelerinde bu tur yasaklara izin vermemek için etkisini kullanma kararını aldı.

Fransa'nın baş hahamı Haim Corsia, "Mevcut Cumhurbaşkanı, sunnetin yasaklanmayacağı yonunde bize soz verdi" diye açıkladı.

Ama İskandinav ulkeleri ve Belçika'daki Yahudiler, kendi hukumetlerinden boyle garantiler alamadı. Hatta boyle bir garanti alabileceğine inanmıyorlar.

Goldschmidt, "Mucadelemizin yeni turuna hazırlanıyoruz. Avrupa'da politikacılar arasında guçlenen populizmin çeşitli ayinleri yasaklama eğilimine etkisi olacağını duşunuyoruz" ifadelerini kullandı.

Bu tehdidin, Yahudileri ve Muslumanları birbirine yakınlaştırdığını soyleyen Goldschmidt, "Politikacılar, Ortadoğu goçmenleri arasında, sunnetin sıkça profesyonellikten uzak yapıldığına işaret ediyor. Musluman topluluğundaki bu sorun yuzunden Yahudiler de zarar gordu. Muslumanlarla ortak sorunlarımız var ve sunnet yasağı bunlardan biri. Boyle emsallerin hiçbir zaman yaşanmaması bizim için çok onemli" dedi.