Özet (TL;DR) @ 2018-04-15 20:30:01.374910: Modern dergiciliğin başmimarı o: Tina Brown. 26 yaşında başına geçtiği İngiliz Tatler dergisinde uyguladığı formül sayesinde, dünya medya devi Condé Nast’ın radarına takıldı; Vanity Fair, The New…



Ali Tufan KOÇ - [email protected]

Yeni feminizm hareketi sadece kadından ibaret
değil

B* az ı akademisyenler, kadınların başrolunde olduğu geniş çaplı bir sosyal hareketin, belki de bir devrimin tam ortasında olduğumuzu duşunuyor. Sizce? **

- Gonulden katılıyorum bu goruşe. 2009'da 'Women In The World' platformunu kurduğumda aklımda tek bir fikir vardı: Dunyada sesi yeteri kadar duyulmayan kadınlara bir platform yaratmak. O donem, Amerikan feminizmi derin bir uykudaydı. Üniversite kampuslerindeki bir-iki 'kısık çığlık'la sınırlıydı. 'Luks kaçıyordu' feminizm konuşmak... Çoğu kişi, "Nasıl olsa kadınların hakkını savunan başkaları var, bana ihtiyaç yok" mantığıyla seyirci kalmayı seçti. "Nasıl olsa Hillary kazanacak" ya da "Hillary'den hazetmiyorum. Bernie'ciyim (Sanders, Demokrat Parti aday adayıydı)" diye oy vermeyen yuzbinlerce kadın oldu. Her beklenmeyen seçim sonucundan sonra bir anda politikleşen toplumlar gibi, Trump kazandıktan sonra Amerika'da da her şey değişti tabii. Ülke tarihinin belki de gelmiş geçmiş en koyu muhafazakar başkan yardımcısı Mike Pence'in "Kadın haklarını tartışıyoruz" tweet'iyle birlikte paylaştığı, aralarında tek bir kadının bile olmadığı, sadece yaşlı ve beyaz erkeklerden oluşan yetkililerin fotoğrafı, bir uyanışı tetikledi. Bazen bir fotoğrafa bakar her şey. Neredeyse ilk kadın başkanını seçmeye hazırlanan ulke, bir anda boyle bir ironik ve trajedik bir fotoğrafla karşılaştı, gerçeğe uyandı.

  • Hillary Clinton, yak ın arkadaşınız; bu sene de konferansın onemli katılımcılarından biriydi...

- Seçim kampanyasını yuruttuğu sene dışında neredeyse her sene konferansa katıldı, ilham verici konuşmalar yaptı. Bu kez, konuşmacı değil, moderator olarak katılmasını istedik. Rusya'da ve Turkiye'de medya alanında yaşananlar Trump donemiyle benzerlik gosteriyor. Bunu en iyi okuyan isimlerden biri de Hillary Clinton. Konferansta bunu da ele aldı. Turkiye'de ve Rusya'da hukumetin guç toplama taktiği ve iktidara yukseliş biçimi Trump'un burada yaptıklarıyla şaşırtıcı derecede aynı. Özellikle, toplumu polarize ediş biçimleri... Ancak Trump'a sistemin izin vereceğini duşunmuyorum. Elinde olsa çoktan yapmıştı. Medyaya karşı tutumu obsesif durumda.

  • Sizce neden?

- Narsist yapısından gelen bir tahammulsuzluk var. Bunun bedelini en ağır odeyen medya oluyor. Bir gazeteci hapse gider, tum dunya kaybeder.

Yeni feminizm hareketi sadece kadından ibaret
değil

Muhte şem bir manzara bu!

  • Bu y ıl, 8 Mart Kadınlar Gunu kutlamaları, dunyanın dort bir yanında muazzam protesto yuruyuşlerine donuştu. Bir ornek İstanbul'dan, Hurriyet Pazar'ın kapağında yer verdiğimiz İstiklal Caddesi yuruyuşunden...

- (11 Mart 2018 tarihli Hurriyet Pazar kapağını inceliyor) Muhteşem bir manzara bu! Bundan daha guzeli olabilir mi? Kapağınıza da bayıldım. Gurur verici... Bu gorseli benimle de paylaşabilir misin? Konferanstaki açılış videomuzda kullanmak isterim.

Yeni feminizm hareketi sadece kadından ibaret
değil

Man şetteki fotoğrafı Selçuk Şamiloğlu çekmişti.

  • Tabii ki! Seve seve... Dedi ğiniz gibi kadınlar sesini yukseltmeye başladı. Şimdi ne olacak? Neyi, nasıl değiştirebilirler?

- 'March For Our Lives' (Hayatımız için Yuruyuş - silah karşıtı gosteri) gosterisine bakalım... Ne istedikleri çok net. Talepleri gerçekleşmeden geri adım atmamakta da kararlılar. 'Kadınlar Yuruyuşu' için aynı tespitte bulunmak zor. Örgutlenmeleri son derece profesyonel ve gurur verici. Fakat bunun bir 'hareket'e' donuşmesi için herkesin tek bir ses, tek bir konunun değişmesi için çaba sarf etmesi lazım.

Tek ba şına hem çocuk hem kariyer yapılmaz

  • Vanity Fair dergisinin ba şında geçirdiğiniz 10 seneyi anlattığınız 'Vanity Fair Gunlukleri' kitabında en çok aile hayatınızla ilgili yazdıklarınız ilgimi çekti. Derginin başına getirildikten kısa bir sure sonra gazeteci eşiniz Harold Evans da işi gereği Amerika'ya, yanınıza geliyor ve siz bundan endişe duyuyorsunuz...

- Şu an donup baktığımda o satırları yazmış olmak tuhaf ve komik geliyor tabii. Ama o his de hayatımın bir parçası. Tabii ki endişelerim vardı onun da New York'a yanıma gelmesinden. Boşuna çıktı neyse ki. Harold, 'geyşalığı' kadına yakıştırmayan, guçlu kadınların olduğu bir aileden geliyor.  Ailede boyle gormuş, o yuzden başarılarımdan en ufak bir rahatsızlık duymadı. Hayatımdaki en buyuk şansımdır.

  • O ğlunuzun hastalığından kendinizi sorumlu tutmanız, kitabın belki de en sahici satırlarından...

- Her kad ın çocuğunu en sağlıklı şekilde buyutmuş ve sevilmiş bir anne olmak ister. Kariyerinde en iyi noktada olmak da ister tabii, fakat çocuğun kalıcı bir hastalıktan muztaripse o buyuk kariyerin ne onemi var ki? Ateşler içinde yanıyorsa tabii ki işi gucu bırakıp çocuğunuzun yanında olacaksınız...

  • Toplant ısı yuzunden hasta çocuğunun başında duramayan bir erkeğin nasıl bir baba olduğunu kimse sorgulamıyor ama…

- Sadece toplumun nas ıl gorduğu değil mesele. Kadının kalbi dayanmaz çocuğunu o halde evde bırakmaya. O yuzden kadınlık zor, annelik zor. Çalışan bir anne olarak kendinize bir destek mekanizması kurmanız şart. Anneniz, kız kardeşiniz ya da yakın kadın dostlarınız… Ben şanslıydım, annemler New York'a taşınmıştı. Onlar olmadan annelik de kariyer de mumkun değildi.

' Feminist erkek' kadar kulağa seksi gelen bir şey yok

* Bu yeni feminizm hareketinde erke ğe nasıl bir rol duşuyor sizce? Hala dunyada nasıl bir ayaklanmanın başladığından habersiz milyonlarca erkek var…

- Bu hareket bir cinsiyet ayrımcılığına donuşmemeli. Gayet duyarlı, anlayışlı ve eşitçi milyonlarca erkek de var. Eşitliği savunan bir kocan varsa çık, bununla ilgili de bir pankart yap ve gururla paylaş. Yeni feminizm hareketi, sadece kadından ibaret değil. Erkeklerin de dahil olduğu, hatta yeri geldiğinde rol modeli olarak gosterildiği bir akım bu. İşte bu yuzden işyerinde eşitçiliğe onem veren işinsanlarını ve CEO'ları bu hareketin tam ortasında tutmalıyız. Bu konferanslara, yuruyuşlere erkeklerin de aktif olarak dahil olması herkesin yararına. Şu an 'feminist erkek' kadar kulağa seksi gelen bir şey yok. Modern kadının gozunde yeni cazibe unsuru guç, şohret ya da para değil; eşitlik, nezaket ve centilmenlik.

Yeni feminizm hareketi sadece kadından ibaret
değil

Facebook 'un gazeteciliğe iki milyar dolar borcu var

  • Gazetecili ğin geleceğinden endişe ediyor musunuz?

- Kesinlikle. Medyanın bu kadar buyuk paralar kaybetmesinin tek sorumlusu Facebook'tur. Twitter ve diğerlerini de eklemeli tabii. Dunya uzerindeki her gazetecinin emeğini ve parasını çaldı. İnternet uzerindeki medya tuketiminden elde edilen gelirin tamamının uzerine kondu. Sadece Facebook'un gazeteciliğe en az iki milyar dolar borcu var. Uluslararası bir fon oluşturup bu parayı ihtiyaç duyan medya kuruluşlarına dağıtmalı ve acilen Facebook uzerinden okunan/izlenen haberlerden elde edilen gelirin ağırlıklı haberin kaynağına verileceği bir sisteme geçilmeli. Bu donem gazeteciliğin, teknolojiyi de kullanarak altın çağını yaşadığı bir donem olmalıydı ama...

Yeni feminizm hareketi sadece kadından ibaret
değil

Tina Brown'ın yarattığı kapaklar, her zaman sınırları zorladı ve gazetecilik açısından devrim yarattı.

Yeni feminizm hareketi sadece kadından ibaret
değil

Her kadının, dunyadaki diğer kadın hikayelerinden oğreneceği çok şey var. Baktın artık ulken kadın olarak senin hakların savunamayacak durumda, dunyanın başka koşelerindeki henuz tanımadığın kadın dostlarından destek al. Dunyadaki kadın organizasyonlara, gazetecilere, akademisyenlere ulaş. Dunya oyle bir donemden ve değişimden geçiyor ki inanın yalnız değilsiniz. Merak etmeyin, kahraman olmak zorunda değilsiniz. Her kadın kahraman olacak değil. Kahramanlığa soyunmadan da sessizce destek alabilir, hayatını kolaylaştırabilirsin.

Belki de i şime gelmedi, derini kazımadan Harvey'le çalıştım

Bir d onem, Harvey Weinstein'la beraber çalıştınız; birlikte 'Talks' dergisini kurdunuz. #MeToo davalarından sonra onunla yakından çalışmış birçok kişilere, 'Biliyordu, çıkarları uğruna gormezden geldi' şuphesiyle bakılmaya başlandı…- Tek kelimeyle ve hiç çekinmeden onun korkunç bir domuz olduğunu soyleyebilirim. Bana tacizde bulunmaya asla curet edemezdi. Medya patronuyum. Gazetecilerden ve onları bağlantılarından korkardı. Kaba ve adi herifin tekiydi. Yanında surekli genç kızlar olurdu tabii. Fakat hiçbir kız 'tacize uğramış ve yardıma muhtaç' bir halde gozukmezdi. Kapalı kapılar ardında olanları nasıl bilebilirdim?

En b uyuk kariyer hatanız olarak yorumlanan donemden nasıl bir ders çıkardınız kendinize?

- Birlikte yaptığımız işlerde ya da katıldığımız toplantılarda son derece profesyoneldi. O yuzune kandım. Hakkında daha fazla araştırma yapmam gerekirdi.

Belki g ormek istediğinizi gordunuz, inanmak istediğinize inandınız…

- İşime gelmedi belki de daha derinini kazımak. Hayatta yaptığım en buyuk hata. Bunu goğsumu gere gere kabul ediyorum. Ancak hatanı kabul edip dile getirdiğinde hem kendine hem başkalarına bir fayda sağlayabilirsin.

Bu davalar ı biraz da guç zehirlenmesine bağlıyorsunuz. Kariyerinize donup baktığınızda zaman içinde elde ettiğiniz gucun sizi değiştirdiğine inanıyor musunuz?

- Gencecik lise oğrencilerinin silah karşıtı yuruyuşunde izlerken guç kelimesi uzerine daha çok duşundum. Duruşları ve kelimeleri o kadar saf, taze ve gerçekti ki… Gerçek guç bu olmalı. İnsan, gençken o saf buyuyu, gucu hissediyor, zahmetsizce taşıyabiliyor. O yaşta olmanın guzelliğini hatırlattı o çocuklar bana. O yıllarda gozun daha kara. Sonra araya hayat giriyor. Elbette ideolojinle ters duşecek hatalar yapıyorsun. Harvey'le çalışmak, kariyerime sıçramış bir kan gibiydi mesela. Onu da olduğu gibi kabullenmen gerekiyor, zaferlerini sahiplendiğin gibi. Hayat riskin, başarının ve hatanın en buyuğunu deneyimlememi sağladı. Ve bunun için teşekkur etmekten başka yapabileceğim bir şey yok.

Art ık gozu kara değil misiniz?

- Yaş aldıkça, hayal kırıklıkların ve hataların kar topu gibi buyuyor içinde. Her seferinde kendini daha fazla korumaya alman gerekiyor. Risk almak, doğru zamanda ve doğru yerde yaptığın surece faydalı olabilir. Zamanında hayatıma mal olacak riskleri aldım zaten. Artık 'Yapmalı mıyım' diye değil, 'Yapmak istiyor muyum' diye bakıyorum. Talks dergisi kapandıktan yani kariyerimdeki en buyuk başarısızlığı tattıktan sonra hafifledim. Başıma gelecek en kotu şey gelmiş, kariyerimde bulunabileceğim en iyi pozisyondan istifa edip bir ahmakla iş kurmuş ve buyuk batmışım! Herkes kariyerinde en az bir kez sanki bir daha hiç toparlayamayacakmış gibi çuvallamalı. Anca o zaman kendini daha az ciddiye alabilir, eleştirilere daha sağduyulu yaklaşabilir ve bir sonraki işe "Bir deneyelim. Ne kaybedebiliriz ki?" rahatlığıyla girebilir. Birini işe alırken CV'sinde başarı değil, çuvallama ararım. "Başarılarını boşver. Şu an kadar neler batırdın, bana onları anlat" diye sorarım. Hayatındaki her şeyin şahane gittiğini soyleyen biri ya korkaktır ya da yalancı.