Özet (TL;DR) @ 2018-04-10T23:41:57.000Z: İsrailli diplomat ve siyaset adamı Yakov Kedmi, İran'ın İsrail ve Suudi Arabistan'a yönelik politkasını değiştirmesi durumunda ülkeler arasında barışın mümkün olacağını belirtti.


Ortadoğu

23:41 10.04.2018URL'yi kısaltın

İsrailli diplomat ve siyaset adamı Yakov Kedmi, İran'ın İsrail ve Suudi Arabistan'a yonelik politkasını değiştirmesi durumunda ulkeler arasında barışın mumkun olacağını belirtti.

Moskova'da yapılan 7. Uluslararası Guvenlik Konferansı'na katılan İsrail istihbarat kurumu Nativ'in eski başkanı Yakov Kedmi, Sputnik'e açıklamasında, Ortadoğu bolgesinin 3 guçlu ulkesi İran, İsrail ve Suudi Arabistan arasındaki ilişkilerinin geleceğini değerlendirdi:

İran ile İsrail arasındaki ilişkilerin dostça olduğunu soyleyemeyiz. Bu da Ortadoğu'daki bazı sorunlara yansıyor. Birçok uzman, eğer İsrail ve İran barışırsa Ortadoğu'daki birçok sorunun çozumleneceğini duşunuyor. Sizce İsrail ve İran arasında barış olacak mı? İsrail, bu yonde ilk adım atan ulke olabilir mi?

Eğer İran yonetimi İsrail'e yonelik tutumunu değiştirirse ulkelerimiz arasında barış olabilir. Mevcut yonetim gelmeden once bu ulkeyle hiçbir sorunumuz yoktu. İran'ı tanıyoruz, İran halkı ve kulturune buyuk saygımız var. Ancak İran'ın mevcut yonetimi, diğer Musluman ve Şii olanlar dahil Arap ulkelerinden farklı olarak İslam'ı oldukça tuhaf biçimde yorumluyor. Bu da çok engel oluyor. Ancak eğer İsrail'in bilge ulke olduğu tabirini haklı çıkarırsak kesinlikle barış olur.

Diğer yandan Suudi Arabistan ve İran arasında da çok karmaşık ilişkiler var. Sizce bu iki ulke arasındaki çatışmanın bir çozumu var mı? Varsa nedir?

Suudi Arabistan ve İran'ın sağlıklı ilişkiler kurma ve gerilimi hafifletme imkanına sahip olduğunu duşunuyorum. Bu noktada her şey İran'a bağlı. Suudi Arabistan, Tahran'ın Sunni yonetimi Mekke ve Medine'den kovmak ve bu şehirleri kontrol altına almak istediğini duşunuyor. Suudi Arabistan, bu eylemleri saldırganlık olarak değerlendiriyor. Bunlar, bu iki ulke arasında sağlıklı ilişkilerin kurulmasına engel oluyor. Eğer İran, Suudi Arabistan'ın kuşkularını gidermeye hazırsa bu durumu değiştirir, çunku Riyad'ın Tahran'a ve ozellikle Şii bolgelere yonelik hiçbir şikayeti yok. İran ise kendini, Irak ve Lubnan'daki tum Şii kutsal yerlerinin hamisi olarak goruyor. Suudi Arabistan'da ise çok sayıda Şii yaşıyor. Kuveyt ve Bahreyn'de de oyle. Bu yuzden eğer bunlar, tehdit ve tehlike hissi yaratıyorsa biz de ilgili tepkiyi goruyoruz. Ben, hem İran hem de Suudi Arabistan ile iyi ilişkilere sahip Rusya'nın bu durumun çozumunde yapıcı rol oynayabileceğini duşunuyorum.

Medya alanında, İsrail'in İran'a karşı Suudi Arabistan'la gizli anlaşma yaptığı iddia ediliyor. Bu gerçek mi?

Eski Roma atasozu var: Duşmanımın duşmanı, benim dostum. İsrail'in İran'a aşırı ihtiyatlı yaklaştığı ortada, çunku İran'ın bize yonelik terore destek biçiminde olduğu kadar nukleer silah elde etme çabaları biçimindeki tehdidi de değerlendiriyor. Ancak Filistin sorunu çozume kavuşturulmadığı surece İslam dunyası ve Arap ulkeleriyle ilişkilerimiz sorunlu olacak. Filistinlilerin sorunu çozume kavuşturulur kavuşturulmaz Suudi Arabistan ve diğer İslam ve Arap dunyası ulkeleriyle ilişkilerimiz tamamen farklı olacak.